نقدینگی  سقف 5 هزار هزار میلیارد تومانی را پشت سر گذاشت
روزی 4هزار میلیاردتومان به نقدینگی کشور اضافه می‌شود
وقتی حجم پول به این شدت افزایش پیدا می‌کند
اما مقدار پول خارجی در اقتصاد ما افزایش نمی‌یابد
به این معناست که ارزش پول ما در حال کاهش است
این رفتار به بی‌ثباتی مالی در کشور دامن می‌زند و تورم را بالا می‌برد

سعید خوش‌بین، خبرنگار روزنامه سازندگی_اقتصاددانانی که متغیرهای پولی را رصد می‌کنند، بیشتر از همیشه نگران فزاینده شدن تورم هستند. هر چند در نسخه جدید آمارهای پولی و بانکی بانک مرکزی، رشد برخی متغیرهای پولی به صورت مقطعی نزولی نشان داده شده اما از آن‌جا که شتاب تورم در ماه‌های میانی سال بیشتر از دیگر ماه‌هاست، این نگرانی وجود دارد که دست کم تا آبان ‌ماه شرایطی به مراتب سخت‌تر از سه ماه گذشته به جامعه تحمیل شود. نکته‌ای که نگرانی را مضاعف می‌کند این است در شرایطی که افسار رشد نقدینگی رها شده، دولت به جای این‌که به سیاستگذار پولی کمک کند تا کنترل متغیرهای پولی را مجددا در دست گیرد و تورم را کاهش دهد، سیاست‌هایی در دستور کار قرار داده که اوضاع را از آن‌چه هست، بدتر می‌کند. سخنان اخیر رئیس‌جمهوری درباره «هدایت نقدینگی» اقتصاددانان را به شدت نگران کرده ‌است. به نظر می‌رسد مقصود مقامات دولت سیزدهم از هدایت نقدینگی، کانالیزه کردن منابع بانکی به سمت اهداف مد نظرشان در اقتصاد کشور است؛ اهدافی که معمولا با کلیدواژه‌های حمایت از تولید و اشتغال و تامین مالی توسعه از آن‌ها یاد می‌شود.

اقتصاددانان معتقدند، هدایت نقدینگی دامی است که در شرایط سرکوب مالی سیاست‌گذاری اقتصادی را به سمت سهمیه‌بندی اعتبار می‌کشاند. به این معنی که تولیدکنندگانی که با تولید زیر ظرفیت، بیکاری کارگران و برگشت چک‌های بدهکاران روبه‌رو هستند؛ و تورم افزایش مستمر قیمت مواد اولیه را به آن‌ها تحمیل کرده؛ دریافت وام با نرخ سود واقعی منفی را چاره مشکل تولید می‌بینند. اگر سیاستگذار حمایت از تولید ملی را فارغ از توجیه اقتصادی ارزشمند ببیند، در دام هدایت نقدینگی می‌افتد و عملا تولید غیراقتصادی و ناپایدار را تقویت می‌کند.

اقتصاددانان در عین حال معتقدند، تفکیک نقدینگی به خوب و بد خطاست و نقدینگی خوب مثل سیل خوب هرگز خلق نشده و اگر سخنان رئیس‌جمهوری جنبه اجرایی به خود بگیرد به طور قطع، بنزین روی آتش تورم خواهد بود و تورم را از این‌که هست بدتر خواهد کرد. آخرین نسخه به روز شده آمارهای پولی و بانکی نشان می‌دهد، رشد پایه پولی در خرداد منفی ۰.۴ درصد بوده و نقدینگی ۳.۳ درصد رشد داشته است. آمارهای جدید نشان می‌دهد در حالی که پایه پولی در خرداد ماه حدود ۳ هزار میلیارد تومان کوچک شده، نقدینگی با افزایش ۱۶۱ هزار میلیارد تومان طی یک ماه سقف پنج هزار هزار میلیارد تومانی را پشت سر گذاشته و به رقم ۵۱۰۴ هزار میلیارد تومان رسیده است. متوسط رشد نقدینگی در سال‌های اخیر به بالاتر از 40 درصد رسیده که به معنای حذف آرامش از کسب‌وکار و زندگی مردم است.

بنا به برخی محاسبات، هر روز چهار هزار میلیارد تومان نقدینگی به اقتصاد کشور اضافه می‌شود که نتیجه‌اش افزایش زیاد قیمت‌ها در بازارهای مختلف است. وقتی حجم پول به این شدت افزایش پیدا می‌کند اما مقدار پول خارجی در اقتصاد ما افزایش نمی‌یابد به این معناست که ارزش پول ما در برابر ارزهای خارجی در حال کاهش است. این رفتار به بی‌ثباتی مالی در کشور دامن می‌زند و به‌تبع آن بخش واقعی دچار بی‌ثباتی می‌شود و تورم را مجددا بالا می‌برد. اقتصاد ایران با سطح جدیدی از تورم مواجه است که مشخص نیست همچنان ادامه‌دار خواهد بود یا در همین سطح بالای جدید تثبیت خواهد شد. با این حال ثبت چنین ارقامی در متغیرهای پولی اگرچه بسیار نگران‌کننده است اما باعث نمی‌شود خواب از چشم رصدکنندگان متغیرهای پولی ربوده شود؛ آنچه متخصصان اقتصاد کلان را نگران می‌کند، سیاست‌های دولت سیزدهم برای تعمیق این وضعیت است.