چرا قیمت نفت بیشتر افزایش نیافت؟

مهتا معرفت،مترجم_جنگ اوکراین از اواخر ماه فوریه شروع شد یعنی در ۵ ماه اخیر ادامه داشته و طی این مدت اختلال‌ها در زنجیره‌های بین المللی تامین را که در اثر همه گیری کرونا به وجود آمده بود شدت بخشیده است. جنگ روسیه علیه اوکراین و تحریم‌هایی که غرب علیه مسکو اعمال کرده بر صادرات محصولات کشاورزی و انرژی روسیه تاثیر گذاشته است به ویژه صادرات گندم، ذرت و روغن آفتابگردان از منطقه دریای سیاه لطمه دیده و مشخص نیست چه وقت شرایط به حالت عادی باز خواهد گشت.

«اثر پروانه‌ای» نام قانونی در «نظریه آشوب» است و به این موضوع اشاره می‌کند که تغییری کوچک در بخشی از طبیعت، می‌تواند اثرات بزرگ در بخشی دیگر به جا بگذارد. این نظریه می‌گوید بال‌زدن پروانه‌ای در یک نقطه از زمین می‌تواند باعث تغییرات شدید در بخش دیگری از زمین شود. اگر با این نظریه آشنا نباشیم، ممکن است برایمان تعجب آور به نظر برسد که تظاهرات و ناآرامی در یک کشور کوچک جنوب هند را با جنگی در اروپا مربوط بدانیم اما واقعیت این است که بازار مواد غذایی و سوخت، بازارهای بین المللی هستند و هر عاملی که بر این بازارها تاثیر گذارد بر تمامی اقتصادها موثر خواهد بود.

در واقع یک شوک در یک نقطه از جهان، موج‌هایی به دیگر مناطق جهان می‌فرستد. تردیدی وجود ندارد که امکان جایگزین کردن محصولات صادراتی دو کشور در بازارهای جهان وجود دارد اما برای این کار باید بهایی پرداخت شود. قیمت سوخت نیز به شدت افزایش یافته زیرا نه تنها همه گیری کرونا تا اندازه زیادی مهار شده و فعالیت‌های اقتصادی افزایش یافته بلکه تنش‌های ژئوپلتیک نگرانی‌هایی درباره اختلال‌های بلندمدت در عرضه انرژی پدید می‌آورد. روسیه یک صادرکننده بزرگ انرژی به ویژه به اروپاست و تنش بین دو طرف سبب افزایش قیمت انرژی می‌شود. این همان اتفاقی است که رخ داده است. در هفته‌های اخیر قیمت نفت کمی پایین آمده اما این کاهش حاصل نگرانی درباره رکود در اقتصاد جهان در ماه‌های آینده است. اگر در این زمینه نگرانی وجود نداشت قیمت نفت در سطوح بسیار بالاتر نوسان می‌کرد.