جوزپ بورل هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتشار مقاله‌ای در فایننشال‌تایمز
متن پیشنهادی اتحادیه اروپا برای احیای برجام را بهترین معامله ممکن برشمرد و فضا را
برای انجام مصالحه‌های مهم تمام‌شده دانست

ساناز نفیسی، خبرنگار گروه جهان_ هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپا با انتشار مقاله‌ای نوشته که آخرین فرصت برای مصالحه در اختیار ایران قرار دارد. ساعاتی بعد علی باقری‌کنی، مذاکره‌کننده ارشد کشورمان در پاسخ به موضع‌گیری بورل پیامی در توئیترش منتشر کرد و نوشت که در طول هفته گذشته تبادل نظرهای جدی و سازنده‌ای با طرف‌های مقابل درباره مذاکرات وین انجام شده است؛ هماهنگ‌کننده ایده‌های خود را برای جمع‌بندی مذاکرات ارائه کرده است ما نیز ایده‌هایی را برای جمع‌بندی مذاکرات هم از لحاظ شکلی و هم محتوایی داریم که به اشتراک گذاشته خواهد شد.

باقری کنی در باب ماهیت یا جدول زمانی این اشتراک‌گذاری توضیحی نداد، با این همه مقام‌های کشورمان در ماه‌های اخیر تاکید کرده‌اند که خواهان توافقی پایدار هستند؛ توافقی که تضمین کند ایران از مزایای اقتصادی کامل تعریف شده در توافق احتمالی بهره‌مند خواهد شد.همزمان وزیر خارجه عمان بعد از انتشار یادداشت بورل در تماس با عبداللهیان ضمن تاکید بر خواست همه طرفین برای نیل به توافق، شرایط حاکم را فرصت طلایی خواند اما ند پرایس در کنفرانسی مطبوعاتی‌اش توپ را در زمین ایران انداخت و مدعی شد این بر عهده تهران است که نشان دهد آماده همکاری سازنده، صرف‌نظر از مسائل غیرمرتبط و فرعی و مذاکره با حسن‌نیت درباره توافقی است که مدتی است روی میز قرار دارد؛ به گفته او مکرون در جریان تماس تلفنی‌اش با ابراهیم رئیسی پیام آمریکا را به شکلی غیرمسقیم انتقال داده؛ پیامی مبتنی بر آن که آماده‌ایم تا به شکلی دوجانبه به توافق بازگردیم، با این همه شواهد نشان می‌دهد ایران آماده تحقق این خواسته نیست. پرایس در ادامه اعمال محدودیت بر دسترسی آژانس را موجب پیچیده‌تر شدن چالش‌ها برای بازگشت بالقوه بیان کرد و گفت که ایالات متحده در این باب تصمیم سیاسی‌اش را اتخاذ کرده و خواهان بازگشت به توافق است با این همه او مدعی شد که ایرانی‌ها، در هفته‌های اخیر، با سکوت‌شان نشان داده‌اند مشتاق نیستند.

در شرایط کنونی اتحادیه اروپا مواضعش را روشن کرده و بورل در قامت هماهنگ‌کننده سیاست خارجی این نهاد با انتشار مقاله‌ای مهم در نشریه فایننشال‌تایمز اعلام کرد که فضا برای مصالحه‌های مهم تمام شده است و امروز متنی را روی میز قرار داده‌ایم که با استناد به جزئیات؛ به مقوله لغو تحریم‌ها و همچنین گام‌های هسته‌ای مورد نیاز برای احیای برجام می‌پردازد، این متن بهترین معامله ممکن است که من به عنوان تسهیل‌کننده رایزنی‌ها، آن را امکان‌پذیر می‌دانم.

به نوشته او، این یک توافق کامل نیست اما همه عناصر اساسی را لحاظ کرده و شامل مصالحه در باب مواردی است که همه طرف‌ها به سختی آن را به دست آورده‌اند.علاوه بر این اتحادیه اروپا نیز پیشنهادهای نهایی‌اش را که منعکس‌کننده شرایطی خوب و در عین حال ممکن برای آمریکا و ایران جهت احیای برجام است، ارائه کرده است. بورل در ادامه ضمن امیدواری در باب احیای برجام گفت، توافق احیاشده نشان خواهد داد که توافق‌های بین‌المللی متعادل در شرایطی آشفته حاصل خواهند شد. با این همه مسئول هماهنگ‌کننده هشدار داد که اگر توافقی به دست نیاید، ما در آستانه یک بحران هسته‌ای خطرناک قرار خواهیم گرفت، بحرانی که به ادعای او می‌تواند زمینه‌ساز انزوای بیشتر ایران و مردم این کشور باشد. بورل در یادداشتش ضمن اشاره به خروج یکجانبه ترامپ از برجام در می 2018 و سیاست فشار حداکثری علیه ایران که نتیجه‌ای معکوس داشت، خاطرنشان کرد، امروز در مقام هماهنگ‌کننده برجام در تلاش هستم تا روند تشدید تنش‌ها را معکوس کنیم. هدفم تسهیل بازگشت آمریکا به توافق و اجرای کامل تعهدات توسط تهران و واشنگتن است.

به نوشته بورل پس از 15 ماه مذاکرات سازنده و فشرده در وین و تعامل با طرفین برجام و آمریکا به این نتیجه رسیده‌ایم که فضا برای مصالحه‌های مهم تمام شده است. این متن بهترین معامله ممکن را رقم خواهد زد؛ معامله‌ای که به باورم، تحققش امکان‌پذیر است، پس می‌بایست از این فرصت استفاده شود چراکه هیچ جایگزین جامع یا موثر دیگری در دسترس نیست. بورل در ادامه با اشاره به نزدیک شدن ایالات متحده به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره اذعان کرد، این توافق ممکن است به همه نگرانی‌های آمریکا در رابطه با ایران پاسخ نداده باشد با این همه اتحادیه اروپا نگرانی‌هایی دارد که فراتر از موضوع هسته‌ای است، مقوله‌هایی (ادعایی) چون حقوق بشر و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران. از همین رو باید تاکید کنم که احیای برجام می‌تواند بار دیگر منافع توافق 2015 را به همراه داشته باشد؛ منافعی که به واسطه تعریف محدودیت‌ها بر ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم ایران و نظارت دقیق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در توافق پیشین حاصل شد. توافق جدید همچنین قادر است به پویایی امنیتی منطقه هم کمک کرده و گامی جدی در راستای اعتمادسازی قلمداد گردد.

بورل در ادامه ضمن اعتراف به عدم اعتماد ایران به آمریکا به واسطه بدعهدی‌ها، نوشت، توافق روی میز نشان‌دهنده عزم همه شرکت‌کنندگان برجام برای اطمینان از پایداری آن، از جمله تعهد جو بایدن و تضمین‌های ایالات متحده در این زمینه است. در نتیجه، توافق در مقابل حرکات یکجانبه بالقوه برای تضعیف آن بهتر محافظت می‌شود. بورل یادآور شد که احیای توافق هم به لحاظ اقتصادی منافع زیادی به همراه دارد و هم امنیت منطقه‌ای و جهان را تضمین خواهد کرد، پس نپذیرفتنش به زیان همه طرف‌ها است. مسئول هماهنگ‌کننده اتحادیه اروپا نوشت، زمان برای اتخاذ تصمیم‌های سیاسی جهت به نتیجه رساندن رایزنی‌های وین و بازگشت سریع به برجام فرا رسیده؛ توافقی که در راستای عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای در ازای لغو تحریم‌ها تعریف شده است.