حاشیه‌های سفر منتقد سرسخت پکن

تایوان جزیره‌ای با 23 میلیون جمعیت در 80 مایلی سواحل چین، مدت‌ها است به کانون تنش میان واشنگتن و پکن تبدیل شده است؛ تنش‌هایی که حالا اوج گرفته. انتظار می‌رود نانسی پلوسی به زودی در جریان تور آسیایی‌اش در این کشور نیز توقف کند؛ او بالاترین مقام آمریکایی است که از سال 1997 به این جزیره سفر خواهد کرد. چین مدعی است، تایوان جزیره دموکرات خودگردان، بخشی از قلمرویش است و از همین رو این کشور متعهد شده که در صورت لزوم با توسل به زور آن را بازپس بگیرد. شی در جریان تماس تلفنی‌اش با بایدن، صراحتا ایالات متحده را نسبت به هرگونه مداخله در امور داخلی این جزیره بر حذر داشت وگفت با آتش بازی نکنید. او همچنین سفر پلوسی به تایوان را هم به چالش کشید و در باب پیامدهای این سفر به واشنگتن هشدار داد. به نوشته نیویورک‌تایمز این هشدارها توسط پنتاگون و فرماندهی هند و اقیانوس آرام در هاوایی مورد بررسی قرار گرفته؛ منطقه‌ای که مقام‌های نظامی آمریکا وظیفه حراست از امنیت پلوسی را بر عهده دارند و همچنین موظفند تا اقدام‌های نظامی احتمالی چین در واکنش به این سفر را ارزیابی کنند.

شی بیش از اسلافش به روشنی نشان داده که اتحاد تایوان با چین، هدف اصلی حکومتش است. از همین رو در شرایطی که انتظار می‌رود شی برای سومین بار به شکلی بی‌سابقه به عنوان رهبر حزب دوباره تایید شود، رهبر چین تمایل دارد تصویری از قدرتش را در داخل و خارج از کشورش به ویژه در ارتباط با تایوان به نمایش بگذارد. در همین راستا شی ماه گذشته وزیر دفاعش را به یک کنفرانس بین‌المللی در سنگاپور اعزام کرد؛ جایی که ژنرال وی فنگه صراحتا هشدار داد که چین برای جنگ در تایوان تامل نخواهد کرد. با این همه در باب این‌که آیا چین به این زودی می‌خواهد تایوان را ضمیمه خود کند، کارشناسان می‌گویند چنین اقدامی فعلا دور از انتظار است. ویلیام اورهولت، محقق ارشد دانشگاه هاروارد در این باب گفته، چین به شدت خواهان الحاق تایوان است اما این بدین معنا نیست که خواهان جنگ خونین است؛ نبردی که معجزه رشد اقتصادش را نابود خواهد کرد.

شی در سخنرانی آتشینش به مناسبت صدمین سالگرد تاسیس حزب کمونیست بر لزوم اتحاد تایوان و چین تاکید کرد و آن را ماموریت تاریخی و تعهد تزلزل‌ناپذیر حزب کمونیست خواند. شی گفته بود که هر کس بخواهد در برابر این خواسته بایستد در حقیقت در برابر دیواری بزرگ فولادی ساخته شده توسط 1.4 میلیارد نفر چینی خواهد ایستاد. تهاجم‌های چین به حریم هوایی و آب‌های نزدیک تایوان در چند سال گذشته تهاجمی‌تر شده و خطر درگیری هم رو به افزایش است. در همین راستا برخی از تحلیل‌گران آمریکایی صراحتا اعلام کرده‌اند که توانایی نظامی چین به حدی رسیده است که پیروزی آمریکا در تایوان تضمینی ندارد. اوریانا ماسترو، یکی از اعضای موسسه مطالعات استنفورد اخیرا گفته، چین اکنون بزرگ‌ترین نیروی دریایی جهان را در اختیار دارد و ایالات متحده صرفا قادر است کشتی‌های اندکی را وارد تنگه تایوان کند. همچنین تصور می‌شود که نیروی موشکی چین قادر به هدف قرار دادن کشتی‌ها در دریا برای خنثی کردن موشک‌های پرتابی از ناوهای هواپیمابر آمریکایی است. اوایل هفته‌ای که گذشت ایالات متحده دستور داد تا ناو هواپیمابر رونالد ریگان و گروه ضربتی‌اش از شمال سنگاپور به سوی دریای چین جنوبی و مسیر تایوان حرکت کنند، با این همه سخنگوی نیروی دریایی درباب این که این ناو از مجاورت تایوان حرکت می‌کند یا از طریق آن، خودداری کرد. ناظران می‌گویند پلوسی، رئیس‌جمهوری آمریکا را در موقعیت نامناسبی قرار داده، بایدن شخصا نمی‌خواهد عدم تمایلش در باب این سفر را دیکته کند.

از همین رو به شکلی ضمنی با بیان این عبارت که ارتش تصور می‌کند این سفر ایده خوبی نیست، مخالفتش را با رفتن پلوسی به تایوان اعلام کرد. پلوسی از منتقدان قدیمی و سرسخت چین است. او در سال 1991 دو سال بعد از رخداد خونین میدان تیان‌آن‌من به این کشور سفر کرد و با همکاری‌اش بنری بر میدان قرار داده شد با این مضمون «برای کسانی که برای دموکراسی در چین جان باختند». پلوسی همچنین یکی از حامیان دالایی لاما و تبتی‌ها است و سال 2015 با مجوز رسمی از دولت چین از لهاسا پایتخت تبت دیدن کرد. حالا برنامه‌های پلوسی برای سفر به تایوان برخی مخالفانش را هم با او هم‌صدا کرده، به عنوان نمونه مقام‌های ارشد دولت ترامپ؛ چهره‌هایی چون مایک پمپئو و مارک اسپر که گفته‌اند مایلند به پلوسی بپیوندند. پمپئو در همین راستا پیامی در توئیترش گذاشت و نوشت، در چین ممنوع‌الورود هستم اما خوشحال می‌شوم پلوسی را در تایوان همراهی کنم.