جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از دیدار با نماینده‌ی آمریکا در امور ایران
شب گذشته برای گفت‌وگوهای احیای برجام به تهران آمد

هرچند مذاکرات رسمی برای احیای برجام چند ماهی است که در وین متوقف شده اما طرفین حاضر در این گفتگوها همچنان به صورت غیررسمی به تلاش‌های خود برای بازگشت به توافق هسته‌ای سال 2015 ادامه می‌دهند. سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران با انتشار بیانیه‌ای از سفر جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به ایران خبر داد.
براساس این بیانیه بورل جمعه شب وارد تهران شد و قرار است با امیر عبداللهیان، وزیر خارجه و سایر مقام‌های کشورمان رایزنی داشته باشد، به نوشته خبرگزاری فرانسه، در این بیانیه آمده است که این سفر بخشی از رایزنی‌های جاری میان ایران و اتحادیه اروپا است که در جریانش قرار بر آن است که در باب روابط دوجانبه، برخی از مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی و همچنین آخرین وضعیت مذاکرات در باب رفع تحریم‌ها گفتگوهایی انجام شود. خبر این سفر اعلام نشده و غیرمنتظره در شرایطی رسانه‌ای شد که امیر عبداللهیان هفته گذشته گفته بود که ایران هچنان معتقد است مذاکرات می‌تواند به نتیجه برسد.

مذاکرات وین در آوریل سال گذشته با هدف احیای برجام، بازگرداندن آمریکا به توافقی که این کشور سال 2018 به شکلی یکجانبه از آن خارج شد، لغو تحریم‌های تحمیلی ایالات متحده علیه کشورمان و اطمینان از پایبندی آمریکا و سایر طرفین این توافق به تعهدات برجامی‌شان آغاز شد. با این همه گفتگوها از ماه مارس و در میانه اختلاف‌های میان تهران و واشنگتن به بن‌بست خورد؛ آنگونه که ناظران می‌گویند تاکید ایران مبنی بر حذف نام سپاه از لیست تحریم‌ها، برداشته شدن کلیه تحریم‌های تحمیلی برجامی و فرابرجامی آمریکا علیه کشورمان و ارائه تضمین از جانب آمریکا مبنی بر این که ایالات متحده سناریوی سال 2018 را در ارتباط با این توافق اجرایی نخواهد کرد، دلیل اصلی توقف رایزنی‌ها بود.

پس از وقفه‌ای نسبتا طولانی، تروئیکای اروپایی پیش‌نویس قطعنامه‌ای ضدبرجامی علیه ایران را تهیه کردند و با هم‌صدا شدن آمریکا آن را در شورای حکام به تصویب رساندند، قطعنامه‌ای که غرب بر لحن ملایمش تاکید داشت. با این همه با واکنش ایران روبه‌رو و موجب شد تا تهران به واسطه‌اش با خاموش کردن 27 دوربین نظارتی فراپادمانی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دسترسی این نهاد به بخشی از فعالیت‌های صنعت هسته‌ای ایران را متوقف کند، واکنش تهران موجب شده تا غرب برای از سرگیری رایزنی‌ها و نجات برجام به تکاپو بیفتد تا راهی برای احیای این توافق بیابد. امیر عبداللهیان در جریان نشست مطبوعاتی مشترکی که با همتای روسی‌اش داشت گفته بود که ایران برای دستیابی به توافق در مذاکرات جدی است و به باورش قطار مذاکرات هسته‌ای برای لغو تحریم‌ها به ایستگاه‌های سخت و نزدیک به نقطه پایان خود رسیده است.

وزیر خارجه کشورمان بار دیگر تاکید کرد که ایران برای رسیدن به توافق خوب و پایدار جدی است و مسیر دیپلماسی که مسیری درست است را ادامه خواهد داد، او در ادامه خاطرنشان کرد: ما بار دیگر آمریکا را به واقع‌بینی برای رسیدن به مرحله نهایی مذاکرات دعوت می‌کنیم.
همزمان همان روز انریکه مورا، مقام ارشد اتحادیه که وظیفه هماهنگی مذاکرات وین را هم بر عهده دارد در توئیترش تصویری از شام کاری خود به همراه بورل و رابرت مالی، مذاکره‌کننده آمریکایی در بروکسل منتشر کرد و نوشت: گفتگوی عمیق در مورد برجام و چشم‌اندازهای منطقه‌ای در خاورمیانه به طور وسیع‌ انجام شد و رابرت مالی بر تعهد قاطع آمریکا برای بازگشت به توافق تاکید کرده است.

این تصویر در حالی منتشر شد که پنجشنبه به وقت ظهر، حسین امیر عبداللهیان با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه و یکی دیگر از کشورهای عضو برجام در تهران دیدار و گفتگو کرده بود. عبداللهیان، همچنین در نشست خبری، پس از ملاقات با همتای روس خود، تاکید کرد که تلاش‌ها برای احیای برجام از سوی همه طرفین، حتی از سوی آمریکا ادامه دارد. او همچنین با اشاره به اینکه ساعاتی قبل او و علی باقری گفتگوهایی با جوزپ بورل و انریکه مورا داشته‌اند، ابراز امیدواری کرد که قطار مذاکرات هسته‌ای پس از توقفی که به نظر او ضروری بوده است، بار دیگر حرکت خود را آغاز کند. علی واعظ، رئیس بخش ایران گروه بین‌المللی بحران هم با بازنشر توئیت انریکه مورا در صفحه توئیتر خود نوشت: «آمریکایی‌ها با اروپایی‌هایی مذاکره کردند که هر دو با مذاکره‌کننده ارشد ایرانی و همچنین وزیر امور خارجه ایران گفتگو کرده بودند.» واعظ همچنین در ادامه به ملاقات امیرعبداللهیان با لاوروف و همچنین گفتگوهای مقام‌های ایرانی با مقام‌های چینی و عمانی اشاره کرده است.

شواهد نشان می‌دهد پس از تعلیق چندماهه، بار دیگر روند گفتگوهای هسته‌ای ممکن است دوباره از سرگرفته شود و طرفین تلاش‌هایشان را برای شروع رایزنی‌ها که بتواند به بن‌بست حاکم پایان دهد را تسریع بخشند. بالاخص آن که با عدم دسترسی آژانس به دوربین‌های نظارتی، اختلاف‌های میان این نهاد بین‌المللی و ایران عمیق‌تر شده و در طول زمان همین گزاره با لحاظ کردن آنچه به ادعای غرب عبور ایران از زمان گریز هسته‌ای است، قادر است معادلات حاکم را عمیق‌تر کند.