بازار سهام چرا رمق ندارد؟

مهتاب شهریاری، خبرنگار سازندگی_بورس تهران دیروز حال‌و‌هوای برجامی به خود گرفت اما معامله‌گران با وجود آن‌که دستیابی به توافق را قطعی می‌دانستند، باز هم نتوانستند بازار سهام را متناسب با توافق سبزپوش کنند. دیروز انتظار می‌رفت تقاضا در بازار سهام افزایش پیدا کند اما به‌نظر می‌رسد سهامداران هنوز به طور کامل به اخبار مربوط به توافق اطمینان پیدا نکرده‌اند. هر چند در بامداد سه‌شنبه پاسخ ایران به اتحادیه اروپا ارسال شد اما جزئیات آن برای مردم مشخص نشده است. در عین حال، از منابع مختلف شنیده می‌‌شود که موضوع تحریم و تضمین، از محور‌های اصلی پاسخ بوده است.

دیروز سخنگوی کمیسیون اروپا اعلام کرد که اروپاییان در حال «مطالعه» پاسخ ایران به «متن نهایی» تدوین‌شده از سوی اتحادیه اروپا برای احیای برجام هستند. او در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه تصریح کرد: «ما پاسخ ایران را دوشنبه شب دریافت کردیم و در حال بررسی آن هستیم. اروپا در حال رایزنی با سایر شرکای توافق (ایالات متحده، بریتانیا، چین، فرانسه، آلمان و روسیه) است.» او گفته: «ایران همچنان با متن پیش‌نویس احیای برجام، مشکلاتی دارد ولی در مورد اختلافش با آژانس سر سه مکانی که آثار اورانیوم غنی‌سازی پیدا شده، ممکن است به سوی حل‌و‌فصل موضوع در حرکت باشد.»

این تحولات در بازار سهام انعکاس زیادی نداشته‌اند و به‌نظر می‌رسد، احتیاط بیشتر در دستورکار معامله‌گران قرار دارد. گزارش‌ها نشان می‌دهند شاخص‌کل بورس این روزها عملکرد ضعیف‌تری در صعود نسبت به شاخص هم‌وزن دارد که به‌عقیده تحلیل‌گران «فردای اقتصاد» دلیل اصلی آن اقبال بیشتر به سهام شرکت‌های کوچک و داخلی مانند خودرو، بانکی، حمل‌ونقل و... است که به‌دلیل خوش‌بینی به احیای برجام و اتفاقات مثبتی که می‌تواند در آینده به وضعیت عملیاتی و مالی این شرکت‌ها کمک کند، ایجاد شده است.

افت دیروز بازار سهام تحت‌تاثیر تشدید هیجان فروش در اغلب شرکت‌‌های بزرگ بازار صورت گرفت. در این زمینه برخی معتقدند فروش سهام شرکت‌‌های دلاری‌محور بازار می‌تواند نقدینگی را پس از شناسایی سود به سمت شرکت‌های ریالی سوق دهد. رویدادی که با توجه به وضعیت شاخص‌کل هم‌وزن طی چند روز اخیر و افزایش تب گمانه‌زنی‌‌ها پیرامون موضوع هسته‌ای تا حدودی محتمل است. از سمت دیگر اما صنایع و سهام بزرگ به‌حاشیه رفته‌اند و معاملات بسیار کم‌ارزشی را دنبال می‌کنند. تا قبل از سال ۱۴۰۰، بازار سرمایه همواره نگاه ویژه‌ای به روند قیمت دلار داشت و هم‌جهت با آن حرکت می‌کرد. این موضوع که به دلیل نگاه صعود تورمی بورس وجود داشت، باعث شد در برهه‌هایی از زمان که بحث احیای برجام داغ می‌شد، بازار سرمایه روند نزولی به خود بگیرد. اکنون اما مدتی‌ است که شرایط تغییر کرده است. اگرچه همچنان برخی از فعالان بورس تهران همان دید تورمی را به بازار سرمایه دارند، در سمت مقابل خود اما نگاه متفاوتی را می‌بینند که دست‌آوردهای مثبت اقتصادی احیای برجام را برای بازار سهام بسیار بااهمیت‌تر از احتمال کاهش قیمت دلار می‌دانند. همین موضوع باعث شده است که اکنون با کاهش قیمت دلار در بازار آزاد، تالار شیشه‌ای شاهد رشد نماگرهای خود باشد.

با این وجود، همچنان تقابل مهمی بین هر دو دیدگاه وجود دارد و همان‌طور که در بازار دیروز پیدا بود، عرضه‌ها همچنان بین انبوهی از تقاضا وجود دارد؛ به‌طوری که حتی در صنعت خودرو نیز سهام از سقف روزانه خود عقب‌نشینی کرده است و یا در سهام بزرگ، فروشندگان هستند که دست بالاتر را دارند. در آن‌سوی بازار اما شرایط کمی متفاوت پیگیری شد. شاخص‌کل ‌هم‌وزن روز سه‌شنبه با دنبال‌روی از روز ماقبل معاملاتی همچنان مثبت بود و تزریق نقدینگی عمدتا از سوی سرمایه‌گذاران خرد به شرکت‌‌های ریالی تداوم پیدا کرد. هر چند پس از 40 دقیقه نخست معاملات متقاضیان خرید سهام هم تا حدودی آب رفتند اما برآیند دادوستد‌ها نشان از رشد 0.35 درصدی این نماگر داشت. ارزش معاملات خرد بورس تهران (سهام و حق تقدم) نیز به رقم 2707 میلیارد تومانی بالغ شد و بدین‌ترتیب این پارامتر بورسی در روز گذشته توانست بیشترین مقدار از پنج تیر ماه سال جاری تاکنون را به خود اختصاص دهد.

طی هفته‌های گذشته همان‌طور که انتظار می‌رفت، رکود سنگینی بر بورس تهران حاکم بود. ارزش بسیار پایین معاملات باعث شد بازار سهام جذابیت خود را برای سرمایه‌گذاری از دست بدهد و در نتیجه نقدینگی به‌سمت بازارهای دیگر روانه شود. بسیاری از تحلیل‌گران، چند عامل را علت اصلی حال بد بازار می‌دانند که عبارتند از سرنوشت مذاکرات برجام، مداخلات دولت و همچنین وضعیت بازارهای جهانی که هر یک می‌توانند دلیل محکمی برای نزول شاخص باشند. با این‌که در بازار سهام بخش عمده‌ای از نقدینگی سهامداران خرد به سمت خرید سهام عمدتا برجامی کانالیزه شده است اما وضعیت در بازار موازی نیز متفاوت پیگیری می‌‌شود. به‌طوری که معامله‌گران بازار دلار و سکه همگام با افزایش انتظارات پیرامون حصول توافق در حوزه مذاکرات اتمی با قدرت‌‌های جهانی، به خرید در این بازار‌ها روی آوردند.

از جمله این‌که دلار دیروز در محدوده 30 هزار و 170 تومان و سکه 14 میلیون و یک‌صد‌ هزار تومان مورد معامله قرار گرفتند. هر چند گفته می‌شود دلار در نرخ‌هایی بالاتر نیز به‌صورت توافقی در بازار آزاد مورد معامله‌ قرار گرفته است. افزایش این بازار‌ها نسبت به روز دوشنبه که در حوزه دلار هم رفت‌و‌برگشتی به کانال 29 هزار تومان صورت گرفت، در روز سه‌شنبه می‌تواند از تغییر رویکرد معامله‌گران این بازار‌‌‌ها نسبت به آینده برجام حکایت داشته باشد.
نزول در بازارها فقط مختص بازار طلا و ارز نبوده است. تازه‌ترین خبرها نشان می‌دهند انتشار برخی اخبار در مورد مذاکرات هسته‌ای، بسیاری را در بازار خودرو فروشنده کرده و این موضوع، منجر به افت قیمت خودرو شده است. طبق گزارش‌های دریافتی، بیشترین کاهش قیمت در پژو 207 اتوماتیک مدل 1401 دورنگ اتفاق افتاده است؛ به‌طوری که قیمت این خودرو از محدوده 560 میلیون تومان در بیستم تیرماه، دیروز به 485 میلیون تومان رسید.

همچنین قیمت سه خودروی کوئیک، ساینا و تیبا متعلق به شرکت خودروسازی سایپا نیز ظرف یک هفته گذشته بین سه تا هفت میلیون تومان افت قیمت داشته‌اند. در گروه صنعتی ایران خودرو نیز از ابتدای هفته تاکنون شاهد افت 2 میلیون تومانی پژو 206 تیپ دو، کاهش سه تا چهار میلیون تومانی قیمت سمند و افت چهار میلیون تومانی پژو پارس بوده‌ایم. رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودروی پایتخت در این زمینه گفت: «با دریافت پالس‌ها و سیگنال‌های مثبت از احتمال امضا شدن برجام و در کنار آن پایین آمدن نرخ ارز، افت قیمت‌ها را در روزهای گذشته شاهد بودیم.» او اضافه کرد: «اگر مذاکرات به نتیجه برسد، اثر روانی آن سبب می‌شود حداقل در هفته‌های ابتدایی شوک شدیدی را در بازار شاهد باشیم. در عین حال نحوه و میزان عرضه خودرو از سوی خودروسازان داخلی نیز می‌تواند بر قیمت‌ها تاثیرگذار باشد.»