چرا وزیر ارتباطات درباره سطح آگاهی مردم از سرعت اینترنت بی‌اطلاع است؟

معصومه رضایی، گروه جامعه_ «سرعت اینترنت افزایش یافته است. میزان دقیق آن را نمی‌دانم، اما افزایش یافته و به‌طور متوسط به حدود ۲۷ مگابیت بر ثانیه رسیده است. البته در حوزه ارتباطات ثابت وضعمان خوب نیست و این را بارها گفته‌ایم.» این را دیروز عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات گفته است و در کنار چندین بهانه‌ای که در هفته‌های گذشته بابت کندی‌ها و قطعی‌های اینترنت داشته است، اما تقریبا دیروز در همان زمانی که زارع پور از افزایش سرعت اینترنت خبر می داد اتفاق عجیب دیگری در حوزه فضای مجازی رخ داد؛ اتفاقی که احتمالا دسترسی کاربران شبکه‌های اجتماعی در کشور را ناممکن کند. تعدادی از کاربران تلگرام و توییتر در کشور گزارش داده‌اند که برای ورود به تلگرام و توییتر با مشکل عدم دریافت کد فعال‌سازی مواجه شده‌اند و با اینکه همه مسیرهای ممکن را برای حل این مساله امتحان کرده‌اند، نتیجه‌ای حاصل نشده است. پس از هر بار خروج (Log out) از تلگرام، برای ورود مجدد به حساب کاربری، پس از ثبت شماره تلفن همراه، یک کد پنج رقمی به‌منظور فعال‌سازی حساب ارسال می‌شود.

در توییتر نیز اگر گزینه «دو مرحله‌ای» انتخاب شده باشد نیازمند این پیامک برای ورود هستید. این رمز پنج رقمی از طریق پیامک فرستاده می‌شود که تحت مدیریت مخابرات و اپراتورهای داخلی قرار دارد. بر این اساس تاکنون هیچ‌کدام از دستگاه‌های داخلی مسئولیت این مشکل را نپذیرفته‌اند و همچنین از سوی شرکت تلگرام هم اطلاعیه‌ای مبنی بر بروز اشکال در این خصوص منتشر نشده است.  در این میان در برخی استان‌ها کد تاییدیه اینستاگرام و واتس‌آپ نیز با اختلال همراه است. شاید دیگر فقط همین مانده که مثل محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور اسبق یک میمون هم به فضا بفرستد تا مجموعه تناقض‌های‌اش را کامل کند.  

اما در یک سال گذشته، سرعت اینترنت کیلومترها با وعده‌هایی که ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم پیش از روی کار آمدن به‌عنوان یکی از شعارهای انتخاباتی‌اش داد، فاصله دارد. حالا هر روز که اینترنت به بهانه‌های مختلف کند است و گاهی هم به دلایل عجیب و باورنکردنی قطع می‌شود، خبری از رئیسی نیست که یقه وزیر ارتباطات را برای این قطعی‌ها و کندی‌ها بگیرد و انگار مجلس هم موافق این موضوع است زیرا حتی برای پاسخ‌گویی هم که شده، عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات را به صحن مجلس فرا نمی‌خواند. در این میان، بسیاری هم معتقد هستند که قطع‌و‌وصلی‌ها و کند شدن اینترنت در یک سال گذشته در واقع پیش‌رفتن نرم و خزنده دولت به سوی اجرایی کردن طرح صیانت از فضای مجازی است که حاشیه‌های فراوانی هم به همراه داشته است. با این حال، وزیر ارتباطات به جای شفاف سخن گفتن ترجیح داده با آوردن بهانه‌های عجیب و غریب از راست‌گویی طفره برود. البته رضا باقری اصل، معاون وزیر ارتباطات درباره کندی اینترنت نظر دیگری دارد. او با بیان اینکه هر روز شرکت مخابرات با تلفن گویا خواهان صبر و شکیبایی مردم به دلیل کندی اینترنت است، گفته: «علت نارضایتی مردم از کیفیت اینترنت، رشد شتابان تقاضاست؛ البته کیفیت پایین نیامده و آمارها این را اثبات می‌کند، اما سطح توقع مردم از سرویس‌ها افزایش یافته است.»

اما در روزهایی معاون وزیر ارتباطات از پایین نیامدن کیفیت اینترنت می‌گوید که بهمن 1400، رتبه جهانی سرعت اینترنت در ایران، هفت پله سقوط کرد. حالا که معاون وزیر معتقد است کیفیت پایین نیامده و توقع مردم از اینترنت افزایش یافته است و وزیر هم هر روز با بهانه‌ای عجیب دلیل قطعی و کندی‌ها را بیان می‌کند، آیا منتقدان راست می‌گویند و ماجرای کش‌دار کندی اینترنت در راستای اجرایی شدن طرح صیانت از فضای مجازی است یا باید دلایل غریب عیسی زارع‌پور را قبول کرد؟

شاید برای پاسخ به این پرسش، ابتدا باید سری به ویدئوهای بهار پارسال و وعده‌های ابراهیم رئیسی زد؛ آنجا که می‌گوید: «ما در فضای مجازی عقبیم، زیرساخت‌ها مشکل دارد. من از بچه‌ها سوال می‌کنم که شما دارید گیم بازی می‌کنید، چقدر وسط بازی حالتان گرفته می‌شود؛ معلوم است که زیرساخت‌ها درست نیست. پژوهش‌گر عزیز وقتی دارد پژوهش می‌کند، کار او با مشکل مواجه می‌شود، زیرساخت‌ها کامل نیست. من در این فضا هستم و دو میلیون فالوور دارم. بسیاری از مسائل از طریق این فضا به من منتقل می‌شود؛ منتها آقایان دارند خلط مبحث می‌کنند تا وظایف خود را انجام ندهند و به یک‌سری مسائل فرعی توجه می‌کنند.»

این نقدی است که پارسال ابراهیم رئیسی در برنامه‌های مناظراتی خود نسبت به دولت قبل وارد کرد. اما چرا هشت ماه پس از روی کار آمدن فردی که این وعده‌ها را به‌عنوان کاندیدای ریاست‌جمهوری داده است، سرعت اینترنت ایران هفت پله در جهان سقوط می‌کند؟ البته ماجرای سقوط اینترنت ایران فقط مربوط به بهمن پارسال نیست؛ خرداد امسال هم رتبه اینترنت ثابت کشور 144 و برای تلفن همراه 73 بوده است و البته نکته جالب‌تر آنکه، در هر دو رتبه ایران پس از کشورهای عراق و فلسطین قرار گرفته است.  

این در حالی است که دولت رئیسی همچنان پس از گذشت بیش از یک‌سال از روی کار آمدن در پی آن است تا کاستی‌ها را به گردن دولت قبل بیندازد و به همین دلیل هم علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت، درباره علت کاهش سرعت اینترنت، گفته بود: «‌زیرساخت‌های اینترنت ثابت که در سال‌های قبل توسعه پیدا نکرده‌اند، توان پاسخ‌گویی به نیاز امروز شهروندان را ندارند. مطابق استاندارهای جهانی ۷۰درصد استفاده مربوط به اینترنت ثابت و ۳۰‌درصد مربوط به اینترنت همراه است. این روند اکنون در کشور ما به دلیل پایین بودن سرعت اینترنت ثابت، برعکس و باعث شده اینترنت همراه هم با کندی‌هایی مواجه شود.»

در این میان اما باید دید در نمایشی که با عنوان کندی اینترنت راه افتاده، هر کس چه نقشی بر عهده دارد؛ مردم که به‌عنوان مصرف‌کننده و به‌مثابه تماشاگران کندی و قطعی را لمس کرده و این مساله را در مقام قیاس سرعت اینترنت در سال‌های گذشته حس می‌کنند. کارگردان که ابراهیم رئیسی است، سکوت کرده و البته از زبان سخنگو، ماجرا را به گردن دولت قبل می‌اندازد. نمایندگان مجلس هم که نقش نویسنده طرح صیانت را دارند؛ نمایش‌نامه را نوشته و کار را خود را تمام کرده‌اند، دلیلی برای اظهار‌نظر در این مورد ندارند و فقط اجرایی شدن آن را نظاره می‌کنند.

در این میان عیسی زارع‌پور در مقام بازیگر می‌ماند و بهانه‌هایی که باید هر روز برای کندی و قطعی بیاورد؛ یک روز برق ساختمانی قطع می‌شود و روزی هم حوضچه آتش می‌گیرد؛ روز دیگری هم اصلا اشکال از اینترنت جهانی است. حالا هم که گفته سرعت اینترنت افزایش یافته است اما میزان دقیق آن را نمی‌دانم. با این حال، شاید در پایان، خواندن این سخنان از ابراهیم رئیسی، که در روزهای مناظره انتخاباتی 1400 گفته شده است، بتواند پاسخ روشنی درباره دلایل قطعی اینترنت ارائه دهد: «صداقت مسئله بسیار مهمی است. یکی از مهم‌ترین دلایلی که امروز مردم را بسیار ناامید کرده است و گاهی شاهد بعضی عکس‌العمل‌ها از آنها هستیم، همین بی‌صداقتی برخی افراد است. مردم می‌خواهند دولت‌مردان با آنها صادقانه حرف بزنند. راز محبوبیت امام‌(ره) هم برخورد صادقانه با مردم بود. امروز مردم می‌پرسند چرا بعضی‌ها با صداقت با آنها حرف نمی‌زنند و آنها را در جریان مسائل قرار نمی‌دهند و به آنان نمی‌گویند قرار است چه کاری انجام شود تا در مقابل کار انجام‌شده قرار نگیرند و غافل‌گیر نشوند. یکی از ویژگی‌های دولت مردمی و همه همکاران آن که در خدمت مردم خواهند بود، این است که وعده صادق می‌دهند.»