سران کشورهای آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان
درباره پیشنهادات ایران و احیای برجام به صورت تلفنی گفت‌وگو کردند

ساناز نفیسی، گروه جهان_ به‌گفته کاخ سفید، سران کشورهای ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان درباره احیای برنامه جامع اقدام مشترک گفت‌و‌گو کردند؛ آن هم در شرایطی که دولت جو بایدن در حال ارزیابی مواضعش درباره پاسخ ایران است. لارا روزن، خبرنگار حوزه دیپلماسی در این‌باره نوشت که به‌نظر می‌رسد آمریکا تصمیم خود را درباره متن پیشنهادی ایران گرفته است؛ با این همه، برای ارائه پاسخ در حال رایزنی با تروئیکای اروپایی و رژیم اسرائیل است. از جزئیات رایزنی رهبران غربی در‌باره احیای برجام اطلاعاتی در دست نیست، اما براساس خلاصه‌ای از فراخوان ایالات متحده که در این‌باره منتشر شده است، گروه چهار درباره مذاکرات هسته‌ای برای نیل به توافق رایزنی کرده‌اند؛ بخشی از گفت‌و‌گوهای‌شان نیز به تقویت حمایت متحدان منطقه‌ای ایالات متحده در خاورمیانه بالاخص رژیم اسرائیل مرتبط بوده است.

تل‌آویو اخیرا گفته که پذیرش توافق به‌معنای عبور از خطوط قرمز آمریکا است؛ این رژیم تاکید دارد که واشنگتن نباید به برجام تن دهد. با این همه، الجزیره نوشته در تماس تلفنی رهبران چهار کشور غربی علاوه بر ارزیابی مواضع واشنگتن در ارتباط با متن پیشنهادی اروپا و پاسخ مکتوب ایران، گزاره‌های دیگری مانند فعالیت‌های منطقه‌ای ایران، رویکرد مشترک چهار کشور برای بازدارندگی و محدود کردن فعالیت‌های منطقه‌ای کشورمان همچنین مقوله نفت نیز در دستورکار رایزنی‌ها قرار داشته است. بلومبرگ در همین راستا نوشت که به‌نظر می‌رسد، رهبران چهار کشور در‌باره چشم‌انداز عرضه نفت ایران در بازارهای جهانی نیز گفت‌وگو کرده‌اند؛ آن هم در شرایطی که به‌واسطه بحران اوکراین نیاز به نفت و بهای انرژی افزایش چشم‌گیری یافته است. به‌گفته کارشناسان، بهای معاملات نفت برنت پس از سه نشست پیشین، حدود یک درصد کاهش یافت و به زیر 96 دلار به‌ازای هر بشکه‌ای که معامله می‌شود، رسید. احتمالا با احیای توافق هسته‌ای، عرضه نفت بیشتر شده و به‌نسبت، بهای آن نیز کاهش خواهد یافت.

اتحادیه اروپا و ایالات متحده هفته گذشته گفته بودند که در حال بررسی پاسخ مکتوب ایران به متن پیشنهادی نهایی اتحادیه اروپا برای احیای توافق هستند؛ متنی که بر اساس آن قرار است تهران برنامه هسته‌ای‌اش را در ازای لغو تحریم‌های اقتصادی محدود کند. ناظران به الجزیره گفته‌اند که به بن‌بست رسیدن مذاکرات می‌تواند خطر جنگ منطقه‌ای را افزایش دهد؛ به‌خصوص آنکه رژیم اسرائیل تهدید کرده در صورتی که نتوان با تکیه بر دیپلماسی توان و قابلیت‌های هسته‌ای ایران را محدود کرد، گزینه نظامی، آخرین راه‌حل است. ایران هرگونه ادعا درباره برنامه هسته‌ای‌اش را انکار کرده و هم‌زمان نسبت به واکنش‌های تحریک‌آمیز به‌خصوص از جانب رژیم اسرائیل هشدار داده است. فعلا آنچه در دست است، بخشی از جزئیات افشا‌شده ادعایی از متن نهایی اروپا است که به‌گفته منابع آگاه، ایران به‌واسطه آن تاکید دارد یک روز پس از امضای توافق‌نامه جدید، تحریم‌ها علیه 17 بانک ایرانی و 150 موسسه اقتصادی لغو شود. همچنین گفته می‌شود که تهران باید خیلی سریع گام‌هایی جدی را برای کاهش توان هسته‌ای‌اش بردارد؛ به‌خصوص در شرایط کنونی که ایران از محدودیت‌های تعریف‌شده در برجام عبور کرده و همکاری جامع با ناظر هسته‌ای مستقل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ندارد.

غنای اورانیوم ایران به 60 درصد رسیده که بسیار بالاتر از مرز تعیین‌شده 67/3 درصدی در برجام است. منابع آگاه به الجزیره گفته‌اند قرار است که 120 روز پس از امضای آن توافق، ایران بتواند روزانه 12 میلیون بشکه نفت صادر کند. منابعی که این اطلاعات را در اختیار رسانه‌ها گذاشته‌اند، بدون آنکه بخواهند نامشان فاش شود، تاکید کردند که این توافق همچنین زمینه آزادسازی هفت میلیارد دلار از سرمایه ایران که امروز در کره‌جنوبی مسدود است را  فراهم خواهد کرد؛ به‌گفته آنها، ایران همچنین تاکید دارد که آمریکا باید ضمانت دهد در صورت خروج دوباره از توافق هسته‌ای، به تهران غرامت بپردازد. امروز در‌باره چشم‌انداز مذاکرات، گمانه‌زنی‌ها اوج گرفته است. به‌گفته حسین ایبیش، فعال در موسسه کشورهای عربی، احیای توافق امروز به یک وضعیت «اکنون یا هرگز» نزدیک‌تر است. به‌باور او، در آینده‌ای نزدیک توافق احیا می‌شود؛ در غیر این صورت، چالش‌ها بیشتر شده و ارزش توافق احتمالی کمتر خواهد شد.