کلاب رسمی حزب کارگزاران سازندگی ایران همزمان با یک‌سالگی انتخابات ۱۴۰۰ نشست مجازی با عنوان و موضوع «رئیسی آمد، مجلس و شورا انقلابی شد؛ یک سال بعد ایران کجاست؟» برگزار کرد.

این نشست با حضورسیدحسین مرعشی، علی هاشمی، احمد میدری، دیاکو حسینی، طیبه سیاوشی، زهرا نژادبهرام و صادق زیباکلام برگزار و نکاتی درباره سالی که پشت سر گذاشته شد و آینده جریان‌های سیاسی در کشور مطرح شد.

سیدحسین مرعشی: تجربه یکدست شدن حاکمیت مثبت نبود

سیدحسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی در ابتدای این روم گفت: در نخستین تجربه حاکمیت یکدست در زمان آقای احمدی‌نژاد بنده معتقد و مطئن بودم که احمدی‌نژاد انتخاب نظام نیست و علی‌رغم این‌که سعی می‌شد در اوایل کار چنین تصویری را ارائه دهد اما خیلی سریع روشن شد که احمدی‌نژاد نمی‌تواند روابط خود را تنظیم کند. مرعشی درباره وضعیت نیروهای حامی سیدابراهیم رئیسی در سالگرد برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری 1400 گفت: وقتی آقای خاتمی در سال 76 به پیروزی رسیدند به اندازه‌ای این پیروزی در کام ملت و نیروهای سیاسی میانه‌رو و اصلاح‌طلب و تحول‌خواه شیرین بود که بعضا دوم خرداد برای دوره‌ای طولانی به «نام گروه‌های سیاسی حامی آقای خاتمی» تبدیل شد و تا سال‌ها بخشی از اصلاح‌طلبان مشهور به دوم‌خردادی‌ها شدند و هر سال به سالگرد این پیروزی افتخار می‌کردند.

این روزها دقت کردم که از هیچ‌یک از هواداران آقای رئیسی در سالگرد انتخاب ایشان هیچ ‌عکس‌العملی ندیدم که نشان از افتخار به انتخابات سال گذشته داشته باشد و عجیب بود که چرا جبهه پیروزی سال گذشته نمی‌تواند به این تاریخ افتخار کند.  مرعشی در تشریح رویکردهای سیاسی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال 1400 یادآوری کرد که «در آستانه انتخابات سال گذشته چند تفکر بود» و ادامه داد:«نخست این که اجازه دهیم خودشان روی کار بیایند تا مسائل کشور حل شود مثلا سخت‌گیری‌ها کم می‌شود، در فرهنگ مسامحه می‌شود و اقتصاد راه می‌افتد و مسائل حل می‌شود، اما مردم دیدند در هیچ‌یک از حوزه‌ها هیچ‌یک از این پیش‌بینی‌ها محقق نشد. اقتصاد در همان وضع بلکه بدتر قرار دارد، تورم 60 درصدی را تجربه کردیم و تورم نقطه به نقطه خرداد 52 درصد را رکورد زد، روابط خارجی هم که هیچ گشایشی ندارد، بنابراین، این تز باطل شد که اگر دولت در اختیار خود دوستان باشد مسائل راحت‌تر حل و فصل می‌شوند.»
مرعشی در ادامه از رویکرد برخی دیگر از گروه‌ها در انتخابات 1400 صحبت کرد و گفت:«گروهی دیگر می‌گفتند اگر بیایید هم نمی‌توانید تاثیری داشته باشید چراکه فرقی بین گزینه ما و آن‌ها در میزان کاری و اختیارات نیست و حالا می‌بینیم که حضور آقایان روحانی، هاشمی و خاتمی تا چه اندازه نقش بازدارنده داشت و چه تلطیفی در روابط دولت و ملت داشته است». وی خاطرنشان کرد:اولین تجربه یکدست شدن حاکمیت مثبت نبود و امروز خطراتی آرامش جامعه و زندگی مردم را تهدید می‌کند و خدا نکند که ندانم‌کاری و ناتوانی‌های حاکمیت یکدست بخواهد به نام نظام نوشته شود که در آن شرایط خطرات بسیاری جدی‌تری در کمین است.
مرعشی در بخش دوم سخنان خود نیز وضعیت فعلی را آغازی بر روند سه‌رقمی شدن تورم خواند و تاکید کرد: دولت آقای رئیسی نه در تشخیص اولویت‌ها و مسائل موفق بوده و نه در یافتن راه‌حل‌ها. در جلسه افطاری با ایشان در 4 دقیقه زمان خودم توضیح دادم که وقتی آقای روحانی کشور را در دست گرفت تورم 37 درصد بود و در سال قبل از خروج آمریکایی‌ها از برجام تورم به 8 تا 9 درصد رسیده یعنی یک‌رقمی شده بود و بعد از خروج آمریکا از برجام این رقم تورم به 40 درصد رسید.
مرعشی با بیان این‌که «ما می‌توانیم به خودمان دروغ بگوییم اما کسی حق ندارد به مردم، عقلای کشور دروغ بگوید»، گفت که اولویت دولت باید حل و فصل مسائل بین‌المللی می‌بود، اما آقای رئیسی 4 ماه مذاکرات را به تاخیر انداخت و علی‌رغم وعده‌ها، دولت پالس‌هایی به عرصه داخلی داد که قیمت تمام‌شده هر چیزی بالا رفت. مرعشی با بیان این‌که «شرایط امروز وقت خوشه‌چینی ایران است»، تصریح کرد که بحران اوکراین و روسیه وقت خوشه‌‌چینی ایران است نه این‌که به سمت کمپانی‌های کوچک چین برویم و این موضوعات بسیار روشن است. دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی با بیان این‌که «کسی که در رأس کار است معیشت مردم را اولویت بداند»، تاکید کرد: آقایان می‌گویند زندگی مردم را به برجام گره نمی‌زنیم، مگر شما گره زده‌اید که می‌گویید گره نمی‌زنیم، این گره خورده شده است، چرا چشم‌مان را بر واقعیت می‌بندیم.وزیر امور خارجه شفاف با مردم سخن بگوید
علی هاشمی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی نیز در این نشست مجازی با اشاره به این‌که «یک‌سال زمان کمی برای ارزیابی است و حداقل نیازمند دو یا سه سال اظهارنظر دارد» به مثل «سالی که نکوست از بهارش پیدا است» اشاره و تاکید کرد که اولین موضوع برای دولت آقای رئیسی برجام بود که نام آن را به پروژه رفع تحریم تغییر دادند، در حالی که مساله ما اسم نبود بلکه محتوای مساله باید حل می‌شد.


وی با اشاره به اظهارات اخیر امیرعبداللهیان مبنی بر این‌که در دو طرف مساله برجام مخالفان بسیار قوی وجود دارد، گفت: آقای امیر عبداللهیان این مخالفان را روشن نکردند، برخلاف آقای روحانی که شفاف‌تر صحبت می‌کرد ایشان حتی اشاره‌ای هم نداشتند که این مخالفان داخلی چه کسانی هستند و چه ایده‌ای دارند. به نظر من دولت باید این مساله را برای ملت روشن کند که آیا دولت می‌خواهد کار برجام و توافق را انجام دهد یا خیر.
علی هاشمی با تاکید بر این‌که «بدون یک سیاست خارجی موفق تحریم‌ها برداشته نمی‌شود»، گفت: ممکن است به دلیل نیاز به انرژی ایران، با توجه به شرایط دنیا، چندان ایران را تحت فشار نمی‌گذارند، اما اگر پرونده ایران به شورای امنیت برود و مکانیسم ماشه فعال شود شاید آن تورم سنگین دیده شود و شاهد تورم سه‌رقمی باشیم. وی با تاکید بر نیاز به سرمایه‌های خارج از کشور، یادآوری کرد که «در حد فاصل دولت هاشمی و خاتمی توسط سرمایه‌گذاران خارجی انجام شد» و گفت: «مسائل کلیدی ما سرمایه‌گذاری و توسعه است و در شرایط حاضر مشکل بیکاری نیز داریم، این مسائل به وسیله همسایگان قابل حل نیست و با همسایه‌هایی که بتوانند در حل این مشکلات به ما کمک کنند شکاف زیادی داریم، مثل عربستان که بعد از دوره‌ای که با سیاست و تدبیر مرحوم هاشمی روابط مناسب بود، شکاف زیادی پیدا کردیم». عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران با تاکید بر این‌که «مذاکرات باید پیش از این که دیر شود به مسیر صحیح بازگردد»، گفت در صورتی که تورم کشور به 100 درصد برسد، کاهش این رقم و مدیریت اوضاع بسیار سخت خواهد شد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: در حوزه انرژی اصلی‌ترین و نیروی ما بر انرژی‌های فسیلی است و با توجه به اختلاف‌نظر بین روسیه و اروپا فرصت زمانی خوبی برای بهره‌برداری ما از این حوزه است.

جامعه از ما مطالبه «چه باید کرد» دارد؟


صادق زیباکلام، استاد دانشگاه نیز در این نشست با تایید دیدگاه‌های سیدحسین مرعشی مبنی بر نگرانی مردم و عدم تشخیص تفاوت بین افراد و نیروهای مختلف گفت: آقای مرعشی نکته خوبی را مطرح کردند و آن نکته این است که کسر قابل توجهی از مردم ایران تصور می‌کردند هیچ راهی به جایی نیست و اصلاح‌طلبان خطارکارتر از اصولگرایان هستند چرا که فکر می‌کنند می‌توان تغییری در وضعیت داد. زیباکلام همچنین گفت که نگاهی به یکسال گذشته که دولت آقای رئیسی شروع به کار کرده و مجلس یازدهم دست آقای قالیباف و ملغمه‌ای از نیروهای اصولگرا و احمدی‌نژاد بوده، نشان می‌دهد که این نظریه که «فرقی نمی‌کند چه کسی بر سر کار باشد» چندان درست نیست و البته می‌توانیم درباره میزانی که فرق می‌کند با هم بحث کنیم.
این استاد دانشگاه در ادامه این که «در این که یکسری سیاست‌های کلی و کلان نظم وجود دارد که فرقی نمی‌کند قوه مجریه و مقننه در دست کیست شکی نداریم» تصریح کرد سیاست‌هایی که امروز کشور را به ورطه مشکلات کشانده تا حدودی ثابت است و فرقی نمی‌کند چه کسی رئیس‌جمهور باشد در مقابل حوزه‌ها و مسائلی هستند و در آن‌ها سوال است که چه کسی رئیس‌جمهور باشد.
وی در ادامه این مطلب گفت:این را در 8 سال گذشته آقای روحانی دیدیم که این سیاست‌های ثابت وجود داشت کما این‌که در یک سال گذشته آقای رئیسی هم این سیاست‎‌ها وجود داشت اما تفاوت‌های بین 8 سال دولت آقای روحانی با 1 سال آقای رئیسی با گوشت و پوست قابل لمس است. بنابراین این نگاه درست نیست که به اتکا ثبات سیاست‌های کلان نظام، بی‌اعتنا به کسانی که در پاستور و بهارستان هستند، باشیم. با این حال پرداختن به مباحث تئوریک و نظری دردی را دوا نمی‌کند و امروز جامعه از ما در انتظار «چه باید کرد؟» است.

افزایش شکاف بین نخبگان سیاسی


احمد میدری، نماینده دوره ششم مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست مجازی با بیان این‌که با گذشت یک سال شکاف‌های سیاسی در بین جناح‌های سیاسی افزایش داشته و این مشکلات بیشتری را به دنبال دارد، گفت: شاخص شکنندگی دولت‌ها بر اساس 12 شاخص مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، در سال 2021 مهم‌ترین نقطه ضعف جامعه و نظام سیاسی و اقتصادی ما شاخص «شکاف بین نخبگان سیاسی» بوده است و از نظر این شاخص ما در واقع جزو 10 کشور رتبه پایین در دنیا هستیم.
وی با بیان این‌که «اختلاف بین الیت‌های سیاسی بسیار زیاد است»، ادامه داد: در مقابل در برخی شاخص‌ها وضعیت‌مان از 90 کشور دنیا بدتر است، مثل نابرابری اقتصادی و حتی در موضوعی مثل فرار مغزها ما در رتبه 50 قرار دهیم. میدری همچنین تشریح کرد که برای تغییر در وضعیت ایران باید ببینیم چگونه می‌توانیم اختلاف بین فرادستان را کاهش دهیم و روش‌هایی برای حل منازعه نیروهای سیاسی در کشور به وجود آوریم.
وی با تاکید بر این‌که «شواهد حاکی از این است که طی یک سال گذشته اختلاف بین نیروهای سیاسی افزایش داشته است»، خاطرنشان کرد: کشوری که نیروهای سیاسی‌اش نتوانند توافق کلی داشته باشند، ثبات سیاسی نداشته، شایسته‌سالاری را تجربه نمی‌کنند و تغییرات مدیریتی هزینه‌های سنگینی را به کشور تحمیل می‌کند.

حذف پروژه شفافیت از صحنه شورا


زهرا نژادبهرام، عضو سابق شورای شهر تهران، نگرانی در زمینه امور امنیتی را از اصلی‌ترین دغدغه‌های روز کشور توصیف و تصریح کرد که با توجه به حضور طالبان در شرق و ارتباطات جدید ترکیه با دشمنان ایران نیازمند گفت‌وگوهای مشترک نخبگان و ارائه نتایج آن به نهادهای تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز هستیم.
وی خاطرنشان کرد:اولویت ما گفت‌وگوی مشترک است، این گفت‌وگوی مشترک باید بر حوزه امنیت متمرکز شود. نژادبهرام در ارزیابی از عملکرد یک‌ساله شورای شهر نیز گفت: انتظار داشتیم قانون شورایاری‌ها به تصویب برسد، اما حتی وارد ریل نیز نشد، مواردی از قبیل پروژه‌های عمرانی معطل مانده، شفافیت از دستور کار خارج شده، افزایش خطوط مترو و قراردادها با اتوبوس‌ها نیز بدون نتیجه مانده است و بدتر از همه این که پروژه شفافیت از صحنه شورا حذف شد.

فقر سرمایه اجتماعی مجلس یازدهم



طیبه سیاوشی، نماینده دوره دهم مجلس نیز در این نشست مجازی در ارزیابی از وضعیت مجلس در دو سال گذشته گفت: از مشارکت حداقلی مردم در انتخابات مجلس یازدهم که عبور کنیم، باید تاکید کرد که در این دوره مردم نسبت به مجلس بی‌تفاوت هستند و به نظر می‌رسد مجلس یازدهم از سرمایه اجتماعی ضعیفی برخوردار است.
وی با بیان این‌که مردم و مجلس در حال دور شدن و فرار کردن از هم هستند، از بی‌تفاوتی مجلس نسبت به وضعیت معیشتی مردم انتقاد و تاکید کرد که آنچه رئیس مجلس به عنوان دستاوردهای مجلس تلقی می‌کند طرح‌هایی است که در یک روند غیرکارشناسی به قانون تبدیل شده و مسلما از خصوصیات مثبت و مهم یک لایحه که از جانب دولت ارائه می‌شود برخوردار نیستند. نماینده سابق مجلس همچنین تصریح کرد: امروز کاملا لمس می‌‌کنیم که این‌که چه کسی در رأس دولت و چه کسی در رأس مجلس باشد، تفاوت زیادی دارد.

زمان رفته باز نمی‌گردد!


دیاکو حسینی کارشناس مسائل بین‌الملل نیز در این نشست مجازی با بیان این‌که «هنر سیاست خارجی تشخیص به موقع توانایی‌ها و محدودیت‌ها است» بر اهمیت زمان و زمان‌شناسی در سیاست خارجی تاکید و تصریح کرد که یک سیاست‌گذار خارجی باید از زمان درک دقیقی داشته باشد. وی در ارزیابی از سیاست خارجی دولت سیدابراهیم رئیسی تاکید کرد که این دولت هم همانند دیگر دولت‌ها ترکیبی از ضعف و قوت است و مهم‌ترین نقطه قوت وزارت امور خارجه دولت سیزدهم را خویشتن‌داری و دوری از تنش‌ها و مهم‌ترین ضعف را «ضعف جدی حوزه دیپلماسی عمومی و ارتباط با افکار عمومی» خواند. کارشناسی مسائل بین‌الملل نقطه ضعفی که دولت‌های مختلف از آن رنج می‌برند را «فقدان استراتژی، چشم‌انداز و ایده مرکزی در سیاست خارجی» خواند و گفت: در این فقدان دچار سیاست‌پریشی هستیم و دولت فعلی هم درگیر همین مساله است. دیاکو حسینی در انتها بار دیگر نسبت به از دست رفتن زمان در حوزه سیاست خارجی هشدار داد.