رئیس‌جمهور در کنفرانس مطبوعاتی: بدون حل و فصل مسائل پادمانی توافق معنا ندارد

سیما پروانه‌گهر، گروه سیاسی_ سید‌ابراهیم رئیسی برای نخستین‌بار بعد از تشکیل دولت به مناسبت هفته دولت در نشست خبری با خبرنگاران داخلی و خارجی حضور یافت. نخستین نشست خبری او بعد از اعلام پیروزی‌اش در انتخابات بود؛ نشستی که در آن عمده پاسخ‌های او، معطوف به انتقاد از دولت قبل بود. عجیب آنکه با گذشت یک سال از تشکیل دولت و بیش از یک‌سال از نخستین نشست خبری، کماکان در بر همان پاشنه می‌چرخد و در هر پاسخ رئیس دولت، نقدی به گذشتگان لحاظ می‌شود.

شاید بتوان مهم‌ترین سوال‌و‌جواب رئیسی در نشست خبری روز گذشته را مربوط به سوالی درباره احیای برجام و مذاکرات ایران و آمریکا دانست. رئیسی که در زمان رقابت‌های انتخاباتی و ایام بعد از انتخابات تا تشکیل دولت، به‌‌دفعات، درباره خنثی‌سازی تحریم‌ها وعده داده بود حالا در این نشست خبری با پرسشی در این زمینه رو‌به‌رو شد؛ پرسشی با این مضمون که «آیا با این نرخ تورم بالا در ایران، باور دارید خنثی‌سازی تحریم‌ها موثر بوده است و آیا به دیپلماسی برای رفع تحریم‌ها باور دارید؟». رئیسی در پاسخ به این سوال تاکید کرد که خنثی‌سازی تحریم‌ها را دنبال می‌کند، قرارگاهی با مدیریت معاون اول رئیس‌جمهور برای آن تشکیل داده هم‌چنین رفع تحریم‌ها را با وزارت خارجه و از طریق مذاکرات دنبال می‌کند.

او همچنین تاکید کرد که: «در خنثی‌سازی تحریم‌ها، خیلی از تحریم‌هایی که ما را محدود می‌کردند، محقق نشدند؛ محدودیتی برای خود در این رابطه به‌رسمیت نمی‌شناسیم.» با این وجود، او مدعی شد که: «سطح تعامل ما با کشورهای منطقه تا پنج برابر افزایش یافته است. صادرات نفت ما امروز در وضعیتی است که احساس می‌کنیم باید آنچه در توان داریم را بگذاریم؛ صادرات نفتی و غیرنفتی را ادامه می‌دهیم.»
رئیس دولت سیزدهم همچنین در مورد پول‌های بلوکه‌شده ایران تشریح کرد که: «مقداری از پول‌ها را آزاد کردیم و مقداری با اقدامات غیرقانونی آمریکا در محدودیت است.»
او همچنین یادآوری کرد که: «برای برداشتن تحریم‌ها، ما میز مذاکره را ترک نکردیم؛ مذاکره برای رفع تحریم‌هاست. آنهایی که به تعهد خود پشت‌پا زدند، باید برگردند و به تعهداتشان عمل کنند. ما تاکیدمان در این مذاکرات، رفع تحریم‌هاست.»

چهار شرط مهم در مذاکرات برای توافق
تاکید مهم رئیسی در این نشست خبری، بر مسائل پادمانی بود که در سخنان خود تصریح کرد که باید حتما حل‌و‌فصل شود. این نخستین شرط بود اما تنها شرط نبود. رئیسی در کنار اینکه تاکید کرد که «توافق باید همراه باشد با حل‌و‌فصل مسائل پادمانی و با نکاتی همراه باشد که ایران به‌عنوان راهبرد دنبال می‌کند»، دو شرط دیگر یعنی «‌راستی‌آزمایی اطمینان‌بخش» و «تضمین‌های اعتماد‌آفرین» را نیز مورد تاکید قرار داد‌.
رئیس دولت سیزدهم در پایان این نشست خبری، بار دیگر بر این موارد تاکید کرد و با یک تقسیم‌بندی چهارگانه، گفت: «ما تاکید داریم که در توافق، اول تضمین‌های اطمینان‌آور، دوم راستی‌آزمایی عینی و عملی، سوم رفع تحریم‌ها به صورت معنادار و پایدار و چهارم بسته‌شدن ادعاهای سیاسی درباره پادمان که به نظر ما اساسی هم ندارند، انجام شوند.»

ملاقات بی‌ملاقات
دومین وجه مشترک اولین و دومین نشست خبری ابراهیم رئیسی که روز گذشته برگزار شد، در پاسخ به سوالی درباره احتمال دیدار یا برقراری سطحی از گفت‌و‌گو بین ایران و آمریکا در حاشیه حضور رئیس دولت سیزدهم در سازمان ملل بود. او پاسخ به سوالی در مورد امکان دیدار با رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «در نشست قبلی در پاسخ به سوالی مشابه گفتم «خیر» و یک‌بار دیگر «خیر» را تکرار می‌کنم. هیچ فایده‌ای برای ملاقات با بایدن، نه برای ایران و نه برای ملت ایران وجود ندارد. برنامه‌ای برای چنین ملاقاتی وجود ندارد و نخواهد داشت.»

از اقتصاد تا ارتباطات؛ ردپای گذشتگان و دستاوردهای دولت

رئیس‌جمهور بخش عمده‌ای از نخستین اظهاراتش، پیش از طرح پرسش خبرنگاران در نشست خبری روز گذشته را معطوف به بیان اقداماتی کرد که به‌گفته او، از دولت قبل و از گذشتگان برای‌ دولت باقی مانده‌اند. رئیسی در خلال گفته‌های خود، از پرداخت ماهانه 13 هزار میلیارد تومان بدهی‌های دولت قبل گفت. از دیگر سوالات مورد توجه در نشست روز گذشته، موضوع اینترنت و کاهش سرعت آن بود؛ عجیب اینکه رئیس دولت درباره کاهش سرعت اینترنت، «عدم وجود زیرساخت‌هایی که در گذشته باید تدارک دیده می‌شدند» را علت برخی مشکلات خواند و با وعده رفع این مشکلات و تاکید مجدد بر نگاه دولت به توسعه سرعت اینترنت، از دسترسی سریع به اینترنت پرسرعت با استفاده از فیبر نوری سخن گفت. جمله‌ای که روز گذشته بازتاب وسیعی در رسانه‌ها داشت، کنایه‌ای بود که رئیسی در ابتدای صحبت خطاب به دولت قبل گفت و از تفاوت بین مدیریت کارتابلی و مدیریت میدانی سخن گفت و تاکید کرد که در یک سال گذشته، دولت از پشت میز بلند شده و در سفرهای استانی مشکلات مردم را از نزدیک دیده است.

گشت ارشاد مدیران و گشت ارشاد حجاب
سوال قابل‌توجه دیگر، درباره وعده گشت ارشاد مدیران بود که از ابراهیم رئیسی سوال شد «چرا این وعده به گشت ارشاد اجتماعی تقلیل پیدا کرده است». او در ابتدا از گشت ارشاد مدیران دفاع و تاکید کرد که: «زیر نظر بازرسی ریاست‌جمهوری این گشت ارشاد برای مدیران تشکیل شد. نتیجه بعضی از تخلفات به‌محض گزارش شدن، در حد برکناری بوده است؛ حتی در سطح معاون وزیر. موردهایی در رابطه با فساد اعلام شده که خود دولت آنها را به قوه قضاییه معرفی و تحویل داده است.»

رئیسی درباره گشت ارشاد نیروی انتظامی نیز بدون هیچ‌گونه موضع‌گیری درباره اصل وجود گشت ارشاد، گفت: «‌زنان و دختران ما عفت و پاکی را از یک فرهنگ و تمدن بسیار قوی و قدیمی در ایران اسلامی دارند و این انتخاب امروز نیست. عفیفه بودن زن ایرانی برای امروز نیست. الان هم در جامعه ملاک قانون است؛ هیچ‌کس حق کار سلیقه‌ای یا فراقانونی ندارد. ملاک قانون است و احترام به قانون برای همه ضروری است.»