نشانه‌های برجامی شدن بازار مسکن
نسرین خدادادی، خبرنگار بازار مسکن
_ گزارش تازه مرکز آمار ایران از تحولات بازار مسکن در مرداد‌ماه نشان می‌دهد، این بازار پس از افزایش احتمال توافق در مذاکرات هسته‌ای، سمت‌و‌سویی جدید گرفته و به‌اصطلاح رایج این‌ روزها «برجامی» شده است. طبق داده‌های مرکز آمار ایران، تورم ماهانه بازار مسکن با افتی سنگین از 3/8 درصد در تیرماه به تنها 8/1 درصد رسیده است. با این رشد متوسط قیمت وزنی هر متر مربع مسکن در تهران به ۴۵ میلیون و ۱۴۰ هزار تومان رسیده است.

این کمترین تورم ماهانه بازار مسکن از ابتدای سال است. در اسفند سال گذشته هم طبق داده‌های مرکز آمار ایران، تورم مسکن به حدود 6/0 درصد رسیده بود. به این ترتیب به‌نظر می‌رسد، با داغ شدن مذاکرات هسته‌ای تب خرید مسکن کاهش یافته و خریداران عقب نشسته‌اند. همچنین تعداد معاملات مسکن در پایتخت، به کمتر از ۶۹۰۰ واحد رسیده است. به این ترتیب معاملات مسکن در ماه گذشته به کمتر از نصف معاملات در خرداد که بازار به‌شدت داغ شده بود، رسیده است.

در این گزارش، میانگین قیمت هر مترمربع آپارتمان مسکونی در معاملات شهر تهران طی سه‌ماهه زمستان 1400 معادل 36 میلیون و 770 هزار تومان بوده که این رقم نسبت به فصل پاییز حدود 10 درصد افزایش داشته است. همچنین تغییرات نقطه‌ای قیمت مسکن در زمستان 1400 نسبت به زمستان 99 معادل 5/14 درصد بوده که نشان می‌دهد این بازار سالی نسبتا با‌ثبات با حداقل نوسان قیمت را پشت‌سر گذاشته است. میانگین مساحت آپارتمان‌های مسکونی معامله‌شده در شهر تهران در زمستان پارسال 86 مترمربع و متوسط سن بنا 13 سال بوده است. بالاترین قیمت مسکن در معاملات زمستان 1400 مربوط به آپارتمان‌های فروخته‌شده واقع در منطقه یک بوده که با میانگین 83 میلیون و 500 هزار تومان به‌ازای هر مترمربع معامله شده‌اند. همچنین ارزان‌ترین منطقه بازار مسکن در این فصل، منطقه 18 بود که میانگین قیمت هر مترمربع آپارتمان فروخته‌شده در آن منطقه، حدود 17 میلیون و 400 هزار تومان بوده است.

گزارش مرکز آمار ایران همچنین شامل داده‌های مربوط به وضعیت بازار اجاره مسکن تهران در آخرین فصل از سال گذشته است. بر اساس این گزارش، میانگین اجاره ماهانه یک مترمربع آپارتمان مسکونی در زمستان 1400 با 6/56 درصد رشد نسبت به زمستان 99 به 106 هزار تومان رسید. گران‌ترین منطقه شهر تهران در بازار اجاره مسکن، منطقه یک بوده که در سه‌ماهه پایانی پارسال هر مترمربع زیربنای مسکونی به بهای میانگین 185 هزار تومان به اجاره رفته است؛ ضمن اینکه منطقه 20، ارزان‌ترین منطقه بازار اجاره‌بها بوده و میانگین اجاره هر مترمربع آپارتمان در این منطقه، حدود نصف میانگین کل شهر یعنی معادل 53 هزار تومان محاسبه شده است. متوسط مساحت واحدهای مسکونی اجاره‌شده در تهران طی زمستان 1400 نیز 81 مترمربع و سن بنای میانگین آنها 16 سال بوده است.

در گزارش فصلی مرکز آمار از تحولات قیمت مسکن در شهر تهران، داده‌هایی از تحولات بازار زمین و املاک کلنگی نیز منتشر شده است. در زمستان 1400، قیمت زمین با رشد فصلی 8/4 درصدی و رشد نقطه‌ای 17 درصدی همراه بود؛ ارقامی که نشان می‌دهند افت شتاب تغییرات قیمت زمین در این فصل هم همچون دیگر فصول سال 1400 ادامه داشته است.  بر این اساس، متوسط قیمت هر مترمربع زمین یا ساختمان کلنگی در شهر تهران طی معاملات ثبت‌شده در زمستان پارسال از مرز 52 میلیون تومان گذشت. بر اساس این گزارش، گران‌قیمت‌ترین قطعه زمین معامله‌شده در سه‌ماهه آخر سال گذشته، مترمربعی 262 میلیون تومان قیمت داشته است. طبق گزارش جدید مرکز آمار، در سال ۱۴۰۰ تعداد 5/44 هزار واحد مسكوني در پروانه‌های صادرشده براي احداث ساختمان از سوی شهرداری‌ تهران، پيش‌‌بينی شده است كه نسبت به سال ۹۹، حدود 2/16 درصد کاهش داشته است.‏ متوسط تعداد واحد مسكونی برای هر یک از اين پروانه‌ها، 8/7 واحد بوده است.

تعداد ۵۶۸۳ پروانه‌ی احداث ساختمان توسط شهرداری‌ تهران در سال ۱۴۰۰ صادر شده كه نسبت به سال گذشته، حدود ۷/17 درصد کاهش داشته است. این کمترین میزان صدور پروانه ساخت در پایتخت طی دو دهه اخیر است. افت شدید ساخت‌وساز در پی رشد تندتر هزینه‌های ساخت و کاهش جدی سود ساختمان‌سازی رخ داده است.
مجموع مساحت زيربنا در پروانه‌های احداث ساختمان‌ صادر‌شده از سوی شهرداری تهران در سال ۱۴۰۰، بالغ ‌بر ۸۶۷۸ هزار مترمربع بوده كه نسبت به سال ۹۹، حدود ۹ درصد کاهش داشته است.