جوانان بین ۱۶ تا ۲۵ سال نه کار می‌کنند، نه درس می‌خوانند و نه حرفه می‌آموزند!

نوید حسینیون، عضو شورای استان حزب کارگزاران سازندگی ایران - خراسان‌رضوی_ طبق گزارش مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی در سال ۱۳۹۹، از 5/10 میلیون جوان ۱۵ تا ۲۴ سال، 1/8 میلیون از آنها نه در حال تحصیلند، نه مشغول مهارت‌آموزی و نه شاغل. این میزان برای مردان ۶۴ درصد و در بین زنان ۹۲ درصد بوده است. به عبارتی، از ۵/۵ میلیون مرد ۱۵ تا ۲۴ سال، 5/3 میلیون نفر از آنان و از پنج میلیون و ۴۶ هزار زن ۱۵ تا ۲۴ سال، 6/4 میلیون نفر از آنها طی سال ۹۹، نه در حال تحصیل، نه مشغول مهارت‌آموزی و نه در جایی شاغل بوده‌اند.(فرهیختگان)

طبق آمار منتشر‌شده از مرکز آمار ایران و همچنین گزارش مرکز آمار و اطلاعات راهبردی وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی، ایران بالاترین درصد جمعیت جوانان غیرفعال دنیا را دارد. این آمار بیان‌گر شروع بحران بزرگی است که در آینده چه در عرصه اقتصادی، چه در عرصه سیاسی‌امنیتی و یا اجتماعی به زودی خودش را نشان خواهد داد.
تحریم‌های اقتصادی سنگین علیه ایران، ضعف ساختار اقتصادی و غیرمولد بودن اقتصاد کشور، سیاست‌گذاری اشتباه در عرصه اقتصادی و رکود سنگین اقتصاد باعث عدم ورود این جمعیت بزرگ به اقتصاد کشور شده است؛ در وضعیتی که شرایط بد اقتصادی باعث بسط بیکاری گسترده به جمعیت تحصیل‌کرده کشور نیز شده است، پیدا کردن شغل برای جمعیت جوان کم‌تجربه‌ای که انگیزه‌ای برای تحصیل یا حتی کسب مهارت برای توانمند شدن را نیز ندارد، سخت‌تر شده است.

نظام آموزشی چه در دوران تحصیل و چه در عرصه تحصیلات تکمیلی نیز توانایی جذب این طیف و ایجاد انگیزه برای خروج از این سکون را ندارد؛ در واقع نظام آموزشی ما نیز به علت سیاست‌گذاری اشتباه و ضعف ساختاری در ایجاد تحول، برای جذب این گروه ناتوان است. طبق آمار موجود در ایران، درصد بیشتر این طیف را زنان تشکیل داده‌اند؛ زنانی که نه انگیزه‌ای برای تحصیل دارند، نه اراده‌ای برای کسب مهارت شغلی و نه بازاری برای جذب کار. زنان در کشور ما همواره با سیاست‌های متفاوت و متناقضی روبه‌رو بوده‌اند.

سیاست‌گذاران طی چندسال گذشته در حال برنامه‌ریزی برای سیاست افزایش جمعیت بوده‌اند و بار اصلی آن را بر دوش زنان گذاشته و در این‌باره مشغول تبلیغات هستند اما راهکاری برای حل این معضل ندارند. قطعا برای افزایش جمعیت، نیاز به تغییرات گسترده سیاست‌گذاری در حوزه‌های مختلف از جمله اقتصادی و اجتماعی است. با توجه به معضلات اقتصادی موجود و نسل جوانان نییت (NEET)، همان‌گونه که عنوان شد، نه‌تنها سیاست افزایش جمعیت مطلوب شکست‌خورده است، بلکه هرگونه سیاست اقتصادی اجتماعی دیگر در راستای توسعه کشور، اگر ناممکن نباشد، پیچیده و همراه با تنش خواهد بود.

جوانی که در سال‌های ابتدایی زندگی بی‌حاصل بودن، سربار و ناامید بودن را تجربه کرده باشد و برای ادامه زندگی در شرایط پیچیده کشور مهارت و آموزش ندیده باشد، نه‌تنها در سیاست‌های تحمیلی نقشی نمی‌پذیرد، بلکه به‌صورت توده‌ای نامنسجم و طغیان‌گر در مقابل هرگونه تغییری به‌صورت نیرویی عصیان‌گر جامعه را با چالش مواجه خواهد کرد. نیروی انسانی توانمند، ذخیره ارزشمند هر کشوری است؛ بدون نیروی انسانی آموزش‌دیده و کارآمد بدون‌شک هرگونه توسعه و تغییری در کشور با شکست مواجه خواهد شد. به‌نظر می‌رسد، سیاست‌گذاران و تصمیم‌سازان در کشور به‌جای مطرح کردن سیاست افزایش جمعیت که روش و مدلی برای آن بیان نمی‌کنند و جز سیاست‌های غیرعلمی مثل حذف غربال‌گری، جمع‌آوری وسایل پیشگیری و... برنامه‌ای برای اجرای آن ندارند، باید شروع به گفت‌وگو با متخصصان در حوزه‌های مختلف، سیاست‌گذاری صحیح اقتصادی و برنامه‌ریزی شفاف برای این نسل کنند؛ شاید در آینده دور موفق‌تر باشند.