دولت می‌خواهد امور را اصلاح کند اما علم و توان آن را ندارد

مسعود پزشکیان،نماینده اصلاح‌طلب تبریز_ بر اساس آنچه برخی رسانه‌ها عنوان می‌کنند، دولت تصمیم دارد لایحه اصلاحی برای قانون بودجه به مجلس ارسال کند؛ لایحه‌ای که دو شرط ثابت نگه‌داشتن قیمت‌ها در سطح شهریور سال 1400 و توزیع کالابرگ الکترونیکی را حذف می‌کند. عملا دولت ارز ترجیحی را حذف می‌کند اما مسئولیتی در قبال تورم آن ندارد و کالابرگ الکترونیکی هم نمی‌دهد و یارانه نقدی توزیع می‌کند. در ابتدای امر باید تاکید کنم که از اساس چنین امری در مجلس در ارتباط با این لایحه طرح نشده است اما درباره حرکتی که از ابتدای سال شروع شد و حالا به اینجا رسیده است، چند نکته ضروری است:

روندی که دولت در زمینه مدیریت اقتصادی و معیشتی طی می‌کند، علمی و کارشناسی نیست. به‌نظر من، کاری که در حال انجام است در این مسیر به نتیجه نمی‌رسد. از ابتدا معلوم بود دولت نمی‌تواند با حذف ارز ترجیحی، قیمت‌ها را ثابت نگه دارد. اصرار دولت به توزیع یارانه نقدی از ابتدای امر روشن بود اما این مساله از دو بعد قابل توجه است؛ نخست اینکه نتیجه آن جز تورم و رشد نقدینگی برای اقتصاد چیزی نخواهد بود. علاوه‌بر‌این، در برخی از طبقات ممکن است از اساس این پول نقد، صرف خورد و خوراک خانوار نشود و این نگرانی وجود دارد که یارانه نقدی توسط صاحب حساب یا افرادی دیگر در خانواده صرف اموری جز تثبیت فرم زندگی معیشتی خانوار شود. کالابرگ خود مسائل دیگری دارد اما حداقل مستقیم به هدف می‌رسد یعنی خانوار مواد غذایی به دستش می‌رسد، ولی یارانه نقدی هزاران نگرانی و راه برای نرسیدن به هدف دارد. با این شرایط تصور کنید دولت اصرار به تداوم توزیع یارانه نقدی نیز دارد. مهم‌تر از همه اینکه با وجود تمامی این اختلاف‌نظرها، همین توزیع یارانه نقدی هم تاثیر جدی بر کنترل این جراحی اقتصادی نگذاشته است؛ به این معنا که دولت می‌گوید در حال توزیع یارانه نقدی است تا فشار معیشتی کم شود اما در بسیاری از خانوارها و طبقات، از اساس این پول نقد خرج نیازهای اولیه نمی‌شود و جامعه از گرسنگی و بدبختی نجات پیدا نمی‌کند. روشن است که در نهایت، این اوضاع به جای خوبی نمی‌رسد.

درباره اینکه آیا مجلس با این تصمیم دولت موافقت می‌کند یا خیر نیز، نمی‌توان با‌قطعیت سخن گفت، اما با توجه به آنچه نمایندگان در حوزه‌های انتخابیه از احوال مردم می‌بینند، بعید است که دیگر با این‌دست از تصمیمات موافقت شود. نمایندگان تا دیروز فکر می‌کردند این روند تنها برای دولت مسئولیت دارد و نتایج این طرح‌ها به پای مجلس نوشته نمی‌شود، اما الان مردم به اندازه‌ای در فشار هستند که مکرر به نمایندگانشان در حوزه‌های انتخابیه فشار می‌آورند؛ در نتیجه، ممکن است نمایندگان به‌سادگی زیر بار تصمیمات دولت نروند. علاوه‌بر‌این، تا دولت این‌گونه عمل نکرده بود و و روند حذف ارز ترجیحی به اینجا نرسیده بود، نمایندگان تصور می‌کردند دولت هرچه می‌گوید، عملی می‌کند و همه چیز مرتب است، حالا اما این نگاه‌ها کمی تغییر کرده است.

تصمیمات و مدیریت در سطح کلان اجتماعی به این شکل نیست که دولت دلش بخواهد و همه چیز درست شود. دولت حتما دلش می‌خواهد مسائل و مشکلات درست شود اما نمی‌تواند کار را درست پیش ببرد. به زبان ساده، دولت می‌خواهد اما نمی‌تواند. تمایل به بهبود امور با توان بهبود امور، دو مساله کاملا متفاوت هستند. همین نمایندگان مجلس از دولت قبل سوال می‌کردند، با اعتراض، بد‌وبیراه می‌گفتند و تصور می‌کردند آن دولت نمی‌تواند و این دولت می‌تواند. حتی مانع کارهایی که دولت قبل توان انجام آنها را داشت نیز شدند و آن کارها را متوقف کردند؛ در‌حالی‌که این ممکلت برای همه ما است و نباید با رقابت این‌گونه رفتار می‌کردیم. حالا امور به دست جریان سیاسی خودشان افتاده است و دیدند کار به این راحتی نیست. وای که روزی چشم باز‌کنیم و ببینیم که کار از دست رفته باشد و دیگر نتوان هیچ‌کاری انجام داد. سرمایه اجتماعی چیزی نیست که از دست برود و احیای آن به‌راحتی ممکن باشد. نباید اجازه بدهیم باقی‌مانده سرمایه اجتماعی از دست برود.