لیز تراس نخست‌وزیر جدید بریتانیا شد

ساناز نفیسی، گروه جهان_ رای‌گیری برای انتخاب رهبر حزب محافظه‌کار و نخست‌وزیر بریتانیا پایان یافت و همان‌گونه انتظار می‌رفت، «لیز تراس» جانشین بوریس جانسون شد. تراس سه‌شنبه برای تنفیذ حکمش به کاخ بالمورال، اقامت‌گاه ملکه می‌رود. این اولین‌باری است که ملکه الیزابت حکم نخست‌وزیری را در جایی غیر از باکینگهام تنفیذ می‌کند. تراس که در نظر‌سنجی‌ها از «سوناک» رقیبش، پیشی گرفته بود، کمپینی را برای کاهش مالیات و اولویت دادن به رشد اقتصادی تعریف کرد؛ آن‌هم در شرایطی که بریتانیا تورم بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کند و قرار است اواخر سال جاری درگیر رکود شود. تراس گفته دارای طرحی است که بر اساس آن، دستمزدها بالاتر رفته، امنیت برای بیشتر خانوارها تامین شده و خدمات عمومی در سطح جهانی ارتقا خواهد یافت. اما منتقدانش هشدار داده‌اند که طرح‌های لیز خطر افزایش تورم و تخریب جایگاه انگلیس در چشم وام‌دهندگان و بازارهای بین‌المللی را افزایش خواهد داد. حالا لیز تراس میراث‌دار جانسون است و با چالش‌های جدی هم در داخل و هم در بیرون از مرزهای انگلیس، در منطقه و جهان روبه‌رو است.

همان‌گونه که مخالفانش مدعی‌اند برنامه‌های تراس در داخل بیش‌از‌اندازه بلندپروازانه و تقریبا غیر‌عملی است، درباره رویکرد او نسبت به آمریکا و اروپا نیز هشدار داده‌اند. تراس سال 2021، سه هفته بعد از آنکه به‌عنوان دیپلمات ارشد انتخاب شد، در کنفرانس حزب محافظه‌کار گفت که کشورش نیازی به رقابت برای جلب حمایت آمریکا را ندارد. رویکردش در آن نشست که چهره‌ای چون جانسون سکان آن را بر عهده داشت، موجب شد بسیاری به او بخندند؛ اما حالا، جانسون از خانه شماره 10 خارج شده و تراس پیروز رقابت و جایگزین او شده است. طبیعتا امروز این عبارات دیگر خنده‌دار نیست، بلکه اظهار‌نظر تحریک‌آمیزی قلمداد می‌شود و سرنخ‌های بالقوه‌ای را در‌باره سیاست‌های آینده بریتانیا در اختیارمان می‌گذارد. تراس امروز این فرصت را دارد که چشم‌انداز بریتانیای جهانی را که بوریس جانسون پس از برگزیت از آن رونمایی کرد، به تصویر بکشد. با این همه، تحلیل‌گران با استناد به سوابق تراس نگران هستند و می‌گویند ممکن است روابط بریتانیا با آمریکا و حتی با اروپا بدتر شود. تراس متعهد شده که قانون جدید را از طریق پارلمان به اجرا بگذارد؛ پس این نگرانی ایجاد می‌شود که این قانون می‌تواند جنگی تجاری را در سراسر انگلیس رقم بزند. «لزلی وینجاموری» تحلیل‌گر چاتم هاووس در گفت‌وگو با نیویورک‌تایمز گفت: «امروز بخشی از بریتانیا دوست ندارند به اروپا یا آمریکا وابسته باشند؛ طبیعتا تراس به دلیل تاکیدش بر بریتانیای جهانی، قوی و مستقل با این گروه هم‌صدا خواهد شد.» با این همه، گروهی از ناظران، تحلیل متفاوتی دارند و می‌گویند در زمان نخست‌وزیری تراس، انگلیس در ارتباط با بحران‌ها با ایالات متحده همسو خواهد بود، هر چند از رویکردی متفاوت با جانسون پیروی خواهد کرد؛ جانسون بر این باور بود که بریتانیا باید به آمریکایی‌ها نزدیک باشد، اما تراس اعتقاد دیگری دارد و ارزشی کمتری برای روابط ویژه دو کشور قائل است.

تراس امروز در قامت نخست‌وزیر، درگیر یک معضل جدی است؛ چالش این است که صعود این سیاست‌مدار هم‌زمانی داشت با پرورش جناح‌های حامی برگزیت. طبیعتا این مسئله کار را برای‌اش دشوارتر می‌کند و مانع از آن می‌شود که بتواند به راحتی در مقابل بروکسل تسلیم شود. «مجتبی رحمان» تحلیل‌گر فعال در گروه اوراسیا به درستی گفته که روابط در کوتاه‌مدت مخرب‌تر به‌نظر می‌رسد و موجب خواهد شد سطح اعتبار تراس در اروپا و آمریکا کم شود؛ بخصوص امروز که همه راه‌ها از اروپا عبور می‌کند.