رویکرد میراث‌دارتاج ‌و تخت بریتانیا به خاورمیانه

بعد از ملکه بریتانیا، عصر سلطنت چارلز سوم آغاز شد؛ چهره‌ای 73 ساله که 70 سال وارث ظاهری تاریخ این کشور است. خاندان سلطنتی سال‌هاست که به واسطه مفاد قانون اساسی موظف‌اند از مسائل سیاسی دور باشند اما زمانی که صحبت از خاورمیانه به میان می‌آید، معادلات تغییر می‌کند؛ چراکه چارلز چندین دهه روابط نزدیکی با کشورهای حاشیه خلیج فارس داشته و دارد. او همچنین با فلسطینی‌ها که در سرزمین‌های اشغال زندگی می‌کنند، هم‌صدا بوده و هست. چارلز در دوران جانشینی‌اش در ارتباط با خاورمیانه نقش‌های برجسته‌ای  ایفا کرد. براساس گزارش‌ها، پادشاه جدید بریتانیا نقش پررنگی در صادرات سلاح از این کشور به پادشاه‌های حاشیه خلیج فارس در دهه گذشته داشته؛ صادراتی که ارزشش بیش از 5/14میلیارد پوند (8/16 میلیارد دلار) برآورد شده است. با آغاز بهار عربی در سال 2011 چارلز با هشت کشور خاورمیانه بیش از 95 نشست مشترک برگزار کرد؛ بازیگرانی که به واسطه اعتراض‌ها در کوتاه‌مدت قدرت و کنترلشان در معرض تهدید قرار گرفته بود. با این حال، براساس اطلاعات کتابی 300 صفحه‌ای تحت عنوان چالز در هفتاد سالگی؛ افکار، امیدها و رویاها که در سال 2018 منتشر شد، ظاهرا پادشاه جدید به وزرای بریتانیا گفته که دیگر نمی‌خواهد از ارتباطات خود در خلیج فارس برای فروش تسلیحات به نمایندگی از شرکت‌های انگلیسی استفاده کند.

پادشاه جدید در ارتباط با فلسطین نیز نقشی پررنگ داشت، او در نخستین سفر رسمی‌اش به کرانه‌باختری اشغالی در ژانویه 2020 با مشاهده رنج و سختی‌ای که فلسطینی‌ها در سرزمین‌های اشغالی متحمل می‌شوند، خشمگین شد و در همین راستا با ایراد سخنرانی در بیت‌اللحم بر آزادی، عدالت و برابری همه فلسطینی‌ها تاکید کرد. تلویزیون اسکای‌نیوز در همان بازه زمانی گفت که این سخنرانی بزرگ‌ترین نمایش حمایتی یکی از اعضای خانواده سلطنتی بریتانیا از مردم فلسطین است. به گفته جانسون، چارلز بر این باور است که درگیری اسرائیل و فلسطین دلیل اساسی خصومت و زهری است که سراسر جهان اسلام را آلوده کرده، ناظران به الجزیره گفته‌اند که روابط نزدیک و در عین‌ حال بااهمیت چارلز سوم با کشورهای حاشیه خلیج فارس به واسطه دهه‌ها نزدیکی طرفین و گفتمان‌های محرمانه خاندان سلطنتی‌ و پادشاهان خلیج فارس تعریف شده؛ روابطی که امروز به‌شدت قوی است، در سال‌های اخیر اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه چارلز سوم از پادشاهی‌های خلیج فارس کمک‌های نقدی دریافت می‌کرد، به نوشته گزارش‌ها پادشاه بریتانیا بین سال‌های 2011 تا 2015 از شیخ حمدبن جاسم‌بن جابرآل‌ثانی، نخست‌وزیر پیشین قطر، سه میلیون یورو(3‌میلیون دلار) پول نقد دریافت کرده؛ انگار بخشی از این پول‌ها در کیسه‌های خرید جاسازی شده بودند.

با افشای این خبر دفتر چارلز ضمن تکذیب اعلام کرد که این پول در اختیار یکی از موسسه‌های خیریه قرار گرفته و صرف و هزینه‌اش مدیریت شده، با این حال در همان تاریخ، یکی از منابع ارشد سلطنتی گفته بود که چارلز برای موسسه خیریه‌اش پول نقد دریافت نمی‌کند. سال گذشته تحقیقات پلیس متروپولیتن لندن نشان داد که نزدیک‌ترین دستیار پادشاه جدید، یعنی مایکل فاوست برای اعطای نشان افتخاری سلطنتی و حتی حق شهروندی بریتانیا به یک میلیارد سعودی موسوم به محفوظ بن‌مرعی مبارک‌بن محفوظ تلاش‌های بسیاری کرده چراکه قرار بر آن بوده تا در ازای این خدمات چارلز مبلغی بالغ ‌بر 5/1میلیون پوند انگلیس(2میلیون دلار) به عنوان هدیه دریافت کند. چارلز با رسانه‌ای شدن این خبر گفت که قصد داشته این مبلغ را صرف نوسازی پروژه‌های مورد علاقه‌اش نماید. یکی دیگر از مقوله‌هایی که در ارتباط با رابطه چارلز و خاورمیانه قابل تامل است؛ افشاگری‌ها مبنی بر مخالفت‌های پادشاه جدید در مورد جنگ در عراق در سال 2003 است؛ رابرت جابسون با همکاری کلارنس هاوس، کتابی در این باره نوشته و در چارچوبش به مجموعه‌ای از افشاگری‌ها در باب دیدگاه سلطنتی در مورد حمله آمریکا به عراق در سال 2003 اشاره کرده  است، به نوشته جابسون، چارلز از مخالفان سرسخت حمله آمریکا به عراق بود، با این همه حمایت تونی بلر از بوش، چارلز را به شدت ناامید کرد؛ او در قامت جانشین و عضو خانواده سلطنتی نمی‌توانست در این باره مانور دهد، با این همه در محافل خصوصی استدلال‌ها و مخالفت‌هایش را پنهان نکرد. این نویسنده در ادامه یادآور شد، چارلز به شخصیت‌های سیاسی و چهره‌هایی که در حلقه افراد مورد اعتمادش تعریف شده بودند، گفته بود که دولت بوش وحشتناک است؛ او همچنین زیرکی بلر را زیر سوال برد و در بابش گفت که نخست‌وزیر(وقت) به‌سان سگ پودل بوش رفتار کرده.

امروز عصر پادشاهی چارلز آغاز شده و طبیعتا به واسطه پیشینه روابط این چهره سلطنتی با کشورهای حاشیه خلیج فارس، گمانه‌زنی‌هایی درباره تاکتیک‌های آینده وارث 70 ساله سلطنت بریتانیا در ارتباط با این منطقه افزایش یافته؛ اینکه چارلز قادر خواهد بود رویکرد محافظه‌کارانه مادرش، ملکه را کنار گذاشته و برخلاف عرف حاکم در خفا، روابطش با پادشاه‌های خاورمیانه را بیش از هر زمان دیگر تحکیم کند یا نه. رویکردی که در آینده می‌تواند اساس استراتژی بریتانیا در ارتباط با کشورهای حاشیه خلیج فارس را تحت‌شعاع قرار دهد.