گزارش میدانی عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران  از راهپیمایی عظیم اربعین

سیدمحمود علیزاده‌طباطبایی_ از تجربه حضور در راهپیمایی اربعین امسال دریافتم که به ‌رغم تبلیغات گسترده رسانه‌ها هنوز مردم ایران مناسبت‌های دینی را نه‌تنها به عنوان باور اعتقادی، که آن را بخشی از فرهنگ خود می‌دانند.  هر چند ممکن است مردم از دین حکومتی گریزان شوند، ولی اصل دین را به عنوان بخشی از فرهنگ خود محترم می‌شمارند. مراسم راهپیمایی اربعین نه یک مراسم مذهبی بلکه بزرگ‌ترین اجتماع مذهبی در جهان از نظر تعداد شرکت‌کنندگان است. مراسمی که مورد احترام همه مردم جهان است و مظلومیت امام حسین(ع) را بعد از 1400 سال فریاد می‌زند. در این مراسم همه اقشار مردم از همه کشورهای مسلمان حضور دارند، از فقیرترین مردم ایران که زندگی‌شان از طریق یارانه تامین می‌شود تا ثروتمندترین مردم در این همایش عظیم حضور دارند. در اینجا آنچه فقیر و غنی را به همدیگر پیوند می‌دهد، عشق حسین(ع) است که این دوستی و محبت را جز عشق حسین(ع) نمی‌توانست ایجاد کند.

این حضور با حضور گردشگران عراقی در ایران قابل مقایسه نیست چون عراقی‌های ثروتمند برای گردش و تفریج به ایران مسافرت می‌کنند و بعضا قصد زیارت مشهدالرضا(ع) را هم دارند و حضور در راهپیمایی اربعین حضوری حماسی و مذهبی است و متعلق به هیچ دولت و حکومتی نیست و همه اقشار از ایرانی و غیرایرانی از فقیر و غنی، حتی از غیر شیعه و غیرمسلمان در این همایش به عشق حسین(ع) حضور می‌یابند. اگرچه حضور اقشار فقیر ایرانی در این همایش عظیم چشمگیر است و من شاهد حضور زنان و دختران ایرانی بودم که با جیب خالی از دورافتاده‌ترین روستاهای ایران در راهپیمایی اربعین شرکت کرده بودند و تنها هزینه‌ای که می‌پرداختند، هزینه تردد از مرز تا نجف اشرف بود. برای ایرانی مسلمان زیارت امام حسین(ع) در اربعین یکی از آرزوهایی است که با تمام وجود به دنبال تحقق آن است. مردم فقیر و غنی مشتاقانه غذای تبرکی را دریافت می‌کنند و خوردن غذای امام حسین(ع) برای مشتاقان آن حضرت افتخار است و این تصور که به علت فقر مردم به دنبال غذای مجانی هستند، تصوری باطل است و این شعار که غذا را باید به دست فقرا رساند نیز شعاری بی‌جاست‌. در اینجا برای غذای تبرکی امام حسین(ع) بین فقیر و غنی فرقی نیست. همه مشتاق دریافت غذای امام حسین(ع) هستند.

از مطالعه روایت‌ها هم می‌بینیم در مورد عقیقه نقل شده که باید بین فقیر و غنی تقسیم شود و مختص افراد محتاج نیست. اگرچه خمس و زکات به فقرا و محتاجین اختصاص دارد ولی اینگونه خیرات و مبرات که مردم برای امام حسین(ع) نذر می‌کنند به فقرا اختصاص ندارد. پیامبر اسلام(ص) خود به شخصه از صدقات به فقرا و اغنیا می‌داد. اشتیاق مردم عراق به پذیرایی از زائران ایرانی بیانگر عمق عشق و محبت و همدلی دو ملت است. به‌رغم وجود بحران داخلی که عراق با آن درگیر است، مردم عراق و رهبران مذهبی و سیاسی حتی آنها که با ایران و حکومت ایران نظر مثبتی ندارند به مردم توصیه به استقبال و احترام به زائران ایرانی دارند و کوچک‌ترین بی‌حرمتی به زائران ایران را در شهر کربلا و نجف شاهد نیستیم. اگر حرمت زائران در مرز شکسته شده، نتیجه بی‌تدبیری دولت‌های ایران و عراق است. مشکل عمده‌ای که زائران ایرانی با آن مواجه هستند، مشکل تردد تا مرز و از مرز به داخل عراق بود که به‌رغم تبلیغات گسترده رسانه ملی، زائران را در گرمای 50  درجه گرسنه و تشنه گرفتار کرده بود، مشکل تردد را دولت‌های ایران و عراق با برنامه‌ریزی می‌توانند حل کنند. امروزه با روش‌های علمی به راحتی می‌توان با  وسایل موجود چند میلیون نفر را جابه‌جا کرد اگرچه مسئولان اجرایی و دولتی ایران تجربه کار اجرایی ندارند ولی می‌توانند از مشاوران اندیشمند برای حل این معضل کمک بگیرند. برنامه‌ریزی برای تردد 5 میلیون نفر کار مدیران هیاتی نیست و نیاز به برنامه‌ریزی عملی دارد که متاسفانه مسئولان عراقی هم در این زمینه بهتر از مدیران دولت ایران عمل نکردند و به تعبیر یکی از دوستان عراقی؛ الگوی مدیران عراقی در هیاتی عمل کردن مدیران ایرانی هستند. مشکل عمده دیگری که بسیار چشمگیر است، مشکل اسکان چند میلیون نفر در شهر چند صد هزار نفری کربلا در طول یک هفته است.

من شاهد حضور گسترده زائران ایرانی و غیرایرانی و خانواده‌های آنها با زن و بچه در کنار خیابان‌های غیربهداشتی کربلا بودم. آن هم در گرمای بالای 50 درجه که در کنار خیابان استراحت می‌کنند که این در شأن زائران امام حسین(ع) نیست. حل مشکل اسکان در توان مردم عادی  نیست. مردم منازل خود را سخاوتمندانه در اختیار زائران قرار می‌دهند ولی منازل مردم کفاف تامین چند میلیون زائر را نمی‌دهد. امکان ایجاد محل سکنی برای چند میلیون نفر که در سال چند روز در کربلا حضور دارند، منطقی به نظر نمی‌رسد ولی می‌توان با برنامه‌ریزی علمی و نصب چادرهای پیشرفته نظیر آنچه در منا انجام می‌شود به این وضعیت نابسامان، سامان بخشید. ما که همراه خانواده بدون همانگی قبلی برای اسکان به کربلا آمدیم با خانوده‌ای به نام صافی آشنا شدیم. بزرگ این خانواده مادر سالخورده‌ای است. خانه‌ای کوچک در نزدیکی حرم امام حسین(ع) دارند. این مادر سالخورده تمام وقت در خدمت خانواده‌ ماست. با افتخار از ما پذیرایی می‌کند. غذا تهیه می‌کند، ظرف‌ها را اجازه نمی‌دهد خانواده ما بشورند و حتی لباس‌ها را هم با ماشین‌لباسشویی شست‌وشو می‌کند و تحویل می‌دهد. آنچه بیش از همه من را به عنوان معلم حقوق اساسی تحت تاثیر قرار داد، زمینه اصل یازدهم قانون اساسی بین دو ملت ایران و عراق است. اصل یازدهم قانون اساسی مقرر می‌دارد: به حکم آیه کریمه «إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ» همه مسلمانان یک امت‌اند و دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است سیاست کلی خود را بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی قرار دهد و کوشش پیگیر به عمل آورد تا وحدت سیاسی اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام را تحقق بخشد. 30 سال قبل از تشکیل اروپای واحد، قانونگذار و موسس ما دولت را موظف به ایجاد وحدت سیاسی- اقتصادی و فرهنگی نموده است. زمینه چنین وحدتی بین ملت ایران و عراق وجود دارد و عراق کشوری است با زیرساخت‌های نابود شده، صدام تمام درآمد عراق را صرف تقویت بنیه دفاعی کرده بود که تمام قدرت نظامی صدام در جنگ با آمریکا نابود شد.

عراق نه کارخانه‌ای دارد نه تولیدی و نه راه و راه‌آهن و بندر و فرودگاه قابل مقایسه با کشورهای منطقه ولی روزی چهارونیم میلیون بشکه نفت صادر می‌کند با جمعیتی نصف جمعیت ایران. با این هماهنگی فرهنگی دو ملت که نماد آن همایش عظیم اربعین است، زمینه تحقق اصل یازدهم قانون اساسی فراهم است. سوء‌تدبیر یا سوءاستفاده دولت‌ها از راهپیمایی اربعین نباید اصل موضوع ائتلاف فرهنگی دو ملت را تحت تاثیر قرار دهد. به دلیل چند تردد غیرمجاز که نمی‌توان یک بزرگراه را مسدود کرد. ایران نیروی انسانی ماهر، شرکت‌های بزرگ پیمانکاری، کارخانه‌های تولید تمام نیازهای عراق را دارد و با تدبیر و استفاده از روش‌های علمی می‌توان زمینه تحقق اصل یازدهم قانون اساسی بین ایران و عراق را فراهم کرد.