چهار نفر در حادثه آتش‌سوزی زندان اوین جان باختند 61 نفر مجروح شدند و حال چهار نفر وخیم است

معصومه رضایی، گروه اجتماعی_ آتش‌سوزی شب گذشته در زندان اوین، منجر به درگذشت ۴ نفر از زندانیان و مجروح شدن ۶۱ نفر شده است. این خبری است که قوه قضائیه از آتش‌سوزی شنبه‌شب، 23 مهر، در زندان اوین منتشر کرده اســت. خبرگزاری فارس در خبری که بعدا از روی ســایت حذف کرد، علت مرگ چهار زندانی را رفتن روی مین اعلام کرد، اما قوه قضائیه اعلام کرده که این زندانی‌ها به دلیل استنشاق دود ناشی از آتشســوزی‌ها جان خود را از دســت داده‌اند. در این خبر همچنین به وخیم بودن حال چهار زندانی بســتری در بیمارستان اشاره شده که نشــانهای از احتمال افزایش قربانیان این حادثه است. انفجار، صدای شلیک گلوله و زبانه‌های آتش، صداها و تصاویری بودند که شنبه‌شب با انتشار ویدئوهایی از آتش‌ســوزی زندان اوین در فضای مجازی مردم و خانواده زندانیانی که در اوین بازداشت بودند را نگران کرد. دود و آتش آنقدر زیاد بود که بیم آن می‌رفت تاریخ تکرار شود و حادثه پالسکو و یا متروپل دیگری رخ دهد.با این حال ساعاتی پس از انتشار ویدئوها اعلام شد، آتش مهار شده است و این بار انتشار چند عکس به وسیله خبرگزاری ایرنا، از پلکانی فروریخته و چند میلگرد فلزی همه آنچه بود که پس از واقعه از آن همه آتش و دود برجای مانده بود، عکس‌هایی که نتوانست، عمق فاجعه‌ای که در اوین رخ داده را نشان دهد.

فقط دود و آتش نبود که مردم را به زور فیلترشکن پای شبکه‌های اجتماعی میخکوب کرده بود، صدای انفجار ماجرا را عجیب‌تر می‌کرد و البته خبری که در خبرگزاری فارس منتشر سپس حذف شد.

این خبرگزاری در توضیح صداهای انفجار نوشــته بود: در خصوص اتفاقات دیشب در اوین، یکی از خبرگزاری‌ها اعلام کرد:در میانه آتش‌سوزی و درگیری با نیروهای حفاظت، تعدادی زندانی اقدام به فرار می‌کنند. آنها در ضلع شــمالی زندان که کوه وجــود دارد، وارد میدان مین می‌شــوند. گفته می‌شود که صداهای انفجار شنیده شــده مربوط به همین موضوع بوده است.

این در حالی است که یک منبع مطلع در سازمان زندان‌ها، ضمن تکذیب خبر انفجار مین در زندان اوین تاکید کرد: در جریان اتفاقات شـب گذشــته هیچ زندانیای وارد محوطه نشده و خبر روی مین رفتن زندانی‌ها کذب است.گرچه این منبع آگاه درگفت‌وگو با فارس،خبر روی مین رفتند زندانی‌ها را رد کرده، اما وجود میدان مین در ضلع شمالی اوین را تکذیب نکرده است و در این میان هم هنوز هیچ منبعی به دلایل شنیده شدن صدای انفجار در این زندان اشارهای نکرده است.اما با وجــود همــه گمانه‌زنی‌ها درباره دلایل انفجارها و حریق و حاشیه‌هایی که آتشسوزی زندان اوین از یکشنبه شب با خود به همراه داشت، قوه قضائیــه در خبری کوتاه به برخی ابهامات این حادثه پرداخت. براساس اعلام قوه قضائیه،تنها منبع رسمی درپی درگیری شب گذشته شنبه 23 مهر بین برخــی از زندانیان بند ویژه سرقت و محکومیت‌های مالی زندان اوین و آتش‌سوزی پیش آمده در کارگاه خیاطی این زندان، که منجر به ورود سریع و به موقع نیروهای انتظامی و امدادی شد، تعداد قابل توجهی از زندانیان نجات پیدا کرده و از صحنه آتش‌سوزی به نقطه امن منتقل گردیدند و متاســفانه ۴ زندانی نیــز فوت شده و تعدادی مجروح شــدند. براساس این گزارش طبق آخرین اطالعات به دست آمده، ۴ نفر از زندانیان براثر استنشاق دودناشی آتش‌سوزی‌ها درگذشتند و ۶۱ زندانی نیز مجروح شده‌اند. هر ۴ زندانی فوت شــده جزو محکومین ناشی از سرقت بودند که در زندان اوین دوران محکومیت خود را طی می‌کردند. این گزارش می‌افزاید، اکثر زندانی‌های مجروح شده به صورت سرپایی مداوا شــدند و تنها ۱۰ نفر از آنان در مراکز درمانی بستری هستند که حال ۴ نفر وخیم گزارش شده است.

در ادامه گــزارش قوه قضائیه آمده است: در این گزارش تاکید شده پس از ورود به موقع دادستان تهران، رئیس سازمان زندان‌ها در محل زندان اوین با همکاری مسئولان زندان، نیروهای انتظامــی، آتشنشــانی و اورژانس بیش از ۷۰ زندانــی کــه در معرض خطر آسیب‌دیدگی بودند، نجات پیدا کردند.گزارش مرکز رسانه قوه قضائیه خاطرنشان میکند، در جریان درگیری و آتشسوزی شب گذشته زندان اوین تعدادی از زندانیان جرائم خشن و خطرناک، قصد فرار از زندان را داشتند که با توجه به تمهیدات حفاظتی اتخاذ شـده موفق به فرار نشــدند. در پایان گزارش مرکز رسانه قوه قضائیه تاکید شده، شــرایط زندان اوین از نیمه‌شب گذشته عادی اســت و امکان تماس زندانیــان بـا خانواده از همان شـب گذشته و ساعتی پس از اطفای حریق فراهم شده تا نگرانی‌های احتمالی رفع شود. هویت زندانیان فوت شده نیز به اطلاع خانواده آنها رسیده و اسامی درگذشتگان متعاقبا و پس از دستور مقام قضائی منتشر خواهد شد. علی صالحی، دادستان تهران اعالم کرد: درگیری شنبه، ۲۳ مهر ۱۴۰۱ ، زندانیان هیچ ارتباطی با اغتشاشات اخیــر ندارد و اساسا بند مرتبط با زندانیان امنیتی از بندهای سـارقان و محکومان مالی که آتش و درگیری آنجا رخ داده، جداست و با آن فاصله دارد. هماکنون اوضاع زندان اوین آرام شده و آرامش برقرار است.«

با این حال محسن منصوری،استاندار تهران تلویحا ماجرای درگیری میان زندانیان را رد کرده و ماجرا را اغتشاش عنوان کرده و گفت: مساله اصلی در حقیقت ایجاد حریق و آتش‌سوزی بود که توسط بعضی از این اغتشاشگران و زندانیان در مجموعه زندان اتفاق افتاده بود که آن هم با حضور عوامل آتشنشــانی و انتظامی کنترل و مهار شــد. به دلیل شرایط امنیتی، خیابان‌های اطراف زنــدان در حال رصــد و تحت کنترل است.وی از مردم خواســت که بــه فراخوان‌هــا و شــایعه‌پراکنی‌های رسانه‌های فارسـی‌زبان بیگانه توجه نکننــد و در عین حال گفت که در ارتباط‌های بعدی جزئیات مسائل را بیشتر اعلام خواهد کرد. منصوری اغتشاش را از سوی بند اراذل‌واوباش زندان عنوان کرده در حالی که برخی می‌گویند در زندان اوین، بندی مخصوص اراذل‌واوباش وجود ندارد و در این زندان محکومان مالی و امنیتی نگهداری می‌شـوند. همچنین گفته می‌شــود که در بند 7 و 8 کــه مخصوص زندانیـان مالی و سرقت اســت، بازداشتی‌های موقت هم آنجا نگهداری میشوند.  در این میان هم سیدجلال ملکی، سخنگوی سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شــهر تهــران درباره عملیات آتشنشانی در پی حریق رخ داده در بخشــی از زندان اوین گفت:

در ســاعت ٢٩:٢١ شنبه، یک مورد حادثه آتش‌سوزی داخل زندان اوین به سامانه ١٢۵ ســازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهر تهران اطلاع داده شد که با توجه به اینکه حدود ١٠ سال است یک ایســتگاه آتشنشانی در محدوده زندان مســتقر است، این ایســتگاه در مدت‌زمــان حدود یک دقیقه در محل حاضر شــد. همزمان نیز پنج ایســتگاه آتشنشانی به همراه تانکر آب و تجهیــزات اطفای حریق از سوی ستاد فرماندهی به محل اعزام و در فاصلــه کوتاهی تانکرهای آب و خودروهای پشتیبانی نیــز در محل حاضر شدند. ملکی در ادامه گفته: در محدوده‌ای که آتش‌نشانان عملیات خود را انجام دادند، هیچ‌گونه خسارت جانی مشاهده نشد و عوامل آتشنشانی پس از اطفای حریق محل را به عوامل مربوطــه تحویل دادند. عوامل اورژانس نیز در محل حضور داشتند. علت این حریق باید از سوی عوامل مربوطه بررسی و اعلام شود.

نکتــه دیگــر، تناقضی اســت که میان اظهــارات جــال ملکــی و گــزارش مرکز رســانه قــوه قضائیه وجود دارد. در گزارش مرکز رســانه چهار زندانی به دلیل استنشــاق دود ناشی از آتشســوزی جان خود را از دســت داده‌اند، در حالی که ملکی به هیچگونه خسارت جانی در محدوده عملیات آتشنشانی اشاره میکند. در پایان ذکـر یک نکته و یادآوری شاید بد نباشد. هفته پیش نیز شورشی در زندان الکان رشت رخ داد که ابعاد آن مشخص نشد و مسئولان قضائی اســتان گیالن هنوز از حادثه رخ داده آماری از مجروحین و فوت‌شـدگان احتمالــی ارائه نکرده و دلیل حادثه را درگیری زندانیان بند جرائم سنگین با خودشان عنوان کرده‌اند.