آیا رکوردی دیگر در راه است؟

مهتا معرفت، مترجم_ این روزهــا بحث‌های زیــادی دربــاره احتمال وقوع رکود مطرح می‌شود. به نظر می‌رسد احتمال رکود بسیار بالاست. یکی از بخش‌های در معرض خطر بخش مسکن اســت. نرخ سود وام مســکن به ۷ درصد رسیده و این رقم دو برابر رقم یک ســال پیش اســت. افزایش نرخ سود وام مسکن که ارتباط مستقیم با افزایش نرخ‌های بهره دارد از توان خرید مصرف‌کنندگان کاســته، درخواست وام مسکن به شــدت کاهش یافته و شاخص اعتماد شرکت‌های فعال در حوزه ساخت‌وســاز را پایین آورده است.

همزمان با این تحولات، موارد شروع ساخت‌وساز و قیمت مسکن در ۵۰ شهر بزرگ کاهش یافته است. از ســوی دیگر در سه ماهه سوم ســال جاری میلادی تولید ناخالص داخلی آمریکا رشــد کرد، اما روندهایی که در اقتصاد مشــاهده می‌شود نگران‌کننده هستند. وضعیت غیرمعمول بخش مسکن کنار کاهش شاخص اعتماد مصرف‌کنندگان که حاصل نرخ بالای تورم است و نرخ‌های بالای بهره سبب ضعف شدید در کل اقتصاد شده است. فعال به باور اقتصاددان‌ها رکود در اقتصاد شروع نشده، اما سال آینده شـرایط تغییر خواهد کرد؛ یعنی درصورتی  روندهای کنونی در بخش‌های مختلف اقتصاد ادامه یابد رکود رخ می‌دهد. بانک مرکزی مایل اســت بازار کار سرد شــود، زیرا در این حالت تقاضا برای کالا وخدمات و درنتیجه نرخ تورم کاهش خواهد یافـت، اما اقدامات بانک مرکزی برای مهار تورم سبب افزایش نرخ بیکاری و ضعف اقتصاد می‌شود.

افزایش نرخ بهره برای مهار فشــارهای تورمی ریسک رکــود را بالا برده و به ویژه شــرکت‌ها اقداماتی برای آماده شــدن انجام داده‌اند. اگر رکود رخ دهد تمامی بخش‌های اقتصاد تحت تاثیر قرار می‌گیرد،اما معمولا برخی بخش‌ها بیش از بخش‌هـای دیگر از این تحول اثــر می‌پذیرند. در روزهای اخیر بسیاری از شرکت‌های بزرگ فعال در حوزه فناوری ازجمله شرکت لیفت اعلام کرده‌اند تعداد زیادی از نیروهای کارخود را اخراج خواهند کرد. همچنین شرکت آمازون اعــام کرده برای ماه‌های آینده استخدامی انجام نخواهد داد. روز جمعه شرکت توییتر که اخیرا به مالکیت ایلان ماسک درآمده به نیروهای خود اعلام کرد به‌زودی فرآیند اخراج تعداد زیادی از نیروی کار آغاز می‌شود.

با آنکه نگرانی‌هایی درباره رخ دادن رکود اقتصاد وجود دارد وضعیــت بازار کار در ماه‌های اخیر بهتر از انتظار بوده است. البته در برخی بخش‌های اقتصاد شرکت‌ها به دلیل پیشبینی رخ دادن رکود در حال برنامه‌ریزی برای کاســتن از نیروی کار خود هسـتند.

داده‌هایی که اخیرا از برخی بخش‌های اقتصاد منتشر شده نگرانی‌هایی درباره رخ دادن رکود به‌وجود آورده اســت. نرخ بیکاری آمریکا ماه گذشته ۳/۷ درصد بود که ۰/۱ درصد بالاتر از ماه سپتامبر است. 

تعدادفرصت‌های شغلی ایجاد شده بخش‌غیرکشاورزی نشــان داد بازار کار در حال رســیدن به حالت ثبات است، یعنی بین تقاضا برای اســتخدام و نیروی کار آماده ورود به بازار تعادل برقرار خواهد شد. اگر این بخش‌ها را مبنا قرار دهیم به این نتیجه می‌رســیم که رکود بسیار نزدیک است. معمولا وضعیت اشــتغال در بخش مالی و فناوری به طور کامل منعکس می‌شــود، یعنی رســانه‌ها بر وضعیت این بخش‌ها تمرکز بسـیار زیادی دارند، اما واقعیت این است کــه اقتصاد صرفا از این بخش‌ها که دچار ضعف شـده‌اند تشکیل نشده است. در حال حاضر تعداد زیادی از مدیران شرکت‌ها مشغول برنامه‌ریزی برای کاستن از نیروی کار در آینده و در صورت بروز رکود هستند. به ویژه در بخش‌های بازاریابی چنین برنامه‌های آماده شده است، اما تا زمانی که مصرف‌کنندگان مشغول خرج کردن پول خود هستند برنامه کاهش نیروی کار اجرا نمی‌شود و شاید هرگز به اجرای این برنامه‌ها نیاز نباشــد. البته کسانی هم معتقدند، با آنکه ضعف‌هایی در برخی بخش‌های اقتصاد مشاهده شده،اما آنچه رکورد توصیف می‌شود و مدیران را مجبور میکند به اخراج گسترده نیروی کار اقدام کنند تا زمانی که مردم مصرف می‌کنند رخ نخواهد داد. اقتصاد دچار رکودی عمیق نخواهد شد؛ البته در برخی بخش‌ها ضعف‌هایی رخ داده و این ضعف‌ها ادامه پیدا خواهد کرد.