چه‌کسی مقصر فقر است؟

نواح اسمیت، دانشگاه استونی بروک

بسیاری از محافظه کاران آمریکایــی معتقدند که فقر نتیجه تصمیمات نادرست خود افراد است به خصوص سیاه‌پوســتان در عرصه سیاسی به دلیل فقرشان مورد ســرزنش قرار می‌گیرند. اشاره به سوءاسـتفاده افراد از سیستم رفاهی آمریکا به عنوان عامـل ترویج تنبلی هم همیشــه ورد زبان محافظه‌کاران بوده است.

آن‌ها همچنین دلیل فقر خانواده‌های سفیدپوســت را وابستگی به سیستم رفاهی،اعتیاد به الکل و موادمخدر و تضعیف جایگاه خانواده می‌دانند. بنابر این نگاه، اگر مردم سخت‌کوش بوده، از مواد مخدر، الکل و خشونت دوری جویند،خارج از ازدواج بچه‌دار نشوند، فقر ناپدید می‌شود.اما حداقل یک کشور ثروتمند وجود دارد که مردمش تمام دستورات این نسـخه را انجام می‌دهند، سخت کار می‌کنند، از رفتارهای پرخطر و خودویرانگر دوری کرده و تصمیمات زندگی عاقلانه‌ای می‌گیرند. آن کشور ژاپن است که همچنان دچار مقدار زیادی فقر است. خشونت در ژاپن نایاب است، حدود ۰/۳ در هر یکصد هزار نفر در مقایسه با ۵/۳ برای آمریکا و ۱/۲ برای آلمان. مصرف مواد مخدر غیرقانونی در ژاپن نیز بســیار کم است، محکومیت در این زمینه تنها حدود 13 هزار مورد است که سه هزار مورد آن فقط مربوط به ماریجواناست. همچنین نرخ تک والدی(فرزندی که فقــط پدر و یا فقط مادر از او نگهداری می‌کند) بسیار کوچک است، کمتر از ۲%مادران بدون شوهر هستند و نکته آخر اینکه تقریبا تمام ژاپنی‌ها کار می‌کنند، نرخ اشــتغال افراد در سن کار بیش از ۷۷%است یعنی بیش از آمریکا با نرخ ۷۱% شاید با توجه به این آمار و ارقام، محافظهکاران آمریکایی انتظار داشته باشند که نرخ فقر در ژاپن پایین باشد اما اینطور نیست. تعریف مبتنی بر درصد افراد دارای درآمد کمتر از نصف میانه درآمد ملی، نرخ فقر در ژاپن بیش از 15 درصد اسـت، یعنی فقط کمی کمتر از آمریکا ولی بسیار بیشتر از کشورهایی چون آلمان،کانادا و استرالیا.البته این‌ اواخر ارز رایــج ژاپنی‌ها یا همان ین مدتی است که روندی نزولی را آغــاز کرده و در ماه اکتبر به پایین‌ترین ارزش خود در 32 سال گذشته رسیده که دلیل آن در بحران همه‌گیری کرونا ریشه دارد.

سقوط ارزش ین منجر به رکوردشکنی تورم در ژاپن‌شده است.تورم 6.3 درصدی ژاپن شاید برای خیلی کشورها شــوخی به نظر آید اما برای مردم این کشور رکوردی قابل تامل است. البته فقر ژاپنی پدیده خاصی اســت. تقریبا هیچ زاغه‌نشــینی وجود ندارد،خیابان‌ها عمومـا تمیز و مرتب هســتند، افراد بی‌خانمان دور از انظارند، افرادی که از شرم از دست دادن کار، بدهی سنگین، یا شکست در ازدواج ناپدید می‌شوند، افراد مجردی که در آپارتمان‌هایی در سایز کمد لباس زندگی می‌کنند، ســالمندانی کــه هرگز از پس بحــران اقتصادی دهه 1990 ژاپن موفق به احیای شرایط زندگی خود نشدند و بسیاری که با خرید از فروشگاه‌های صـد ین (حدودا معادل یـک دلار) قادر به ادامه حیات هستند. تخمین زده می‌شود حدود 14درصد کودکان یعنی ۳/۵ میلیون نفر درفقر زندگی می‌کنند برای مبارزه با آن دولت‌های محلی هزاران کافه تریا بازمی‌کنند که در آن کودکان به طور رایگان امکان تغذیه داشته باشند.از نظر خرج‌کرد دولتی بــرای حمایت از فقرا، ژاپن تقریبا در میانه کشورهای OECD قرار دارد، بالاتـر از بریتانیا و پایین‌تر از آلمان، که بیشتر آن هم به‌خاطر سیستم بیمه درمان ملی است، ولی از نظر دولت رفاه، ژاپن بسیار عقب‌تر از اروپاست.

اینکــه ژاپنی‌ها تمام توصیه‌های نسخه محافظه‌کاران آمریکایی را دنبال می‌کنند و همچنان دچار فقر هستند نشان می‌دهدتئوری دچارایرادی اساسی است. هرچند بسیاری افراد دلیل انتخاب‌های نادرست خود،خشونت مواد مخدر و از هم پاشــیدگی خانواده دچار مشکلات اقتصادی هستند،دلیل اصلی فقر بیشتر مرتبط ساختار اقتصادی است. بنابراین راهحل مشکل فقر در ایالات متحده احتمالا چندان به احساس مسئولیت شخصی و تعهد اخلاقی مرتبط نیست و گاهی عملا جایگزینی برای یک سیستم حمایتی اجتماعی وجود ندارد.