با توجه به کمبود دارو در کشور و ناکارآمدی وزارت بهداشت در تهیه داروهای مورد نیاز به نظر می‌رسد موج مرگ‌های خاموش در راه است

گروه جامعــه:از یک طرف کمبود دارو در کشور مشهود است و داروخانه‌ها با کمبود آنتی بیوتیک و ســرم و داروهای دیگر روبه‌رو هستند و از ســوی دیگر وزارت بهداشت آنتی‌بیوتیک‌های هندی را به علت عوارض جانبی شدید آن را از بازار جمع کرد.این دارو هفته اول آبان از کشور هند وارد ایران شد،همان ابتدا به وسیله وزیر بهداشت،بدون گذراندن تشریفات گمرکی ترخیص شد اما حالا ســازمان غذا و دارو این سوسپانسیون خوراکی به دلیل کم بودن ماده موثر در آن دستور جمع آوری این دارو از داروخانه‌ها را داده است.

در سندی که از سوی سازمان غذا و دارو منتشر شـده، علت این ریکال غیرقابل قبول بودن این داروها از نظر آزمون تعیین مقدار ماده موثره اعلام شده است. اما در هفته‌ها وماه‌های گذشته کمبود دارو بیداد می‌کند و به نظر می‌رسد وزارت بهداشت باید دست‌ها را به نشانه تسلیم بالا ببرد و وزیر بهداشــت بگوید:من نمی‌توانـم چون هر چه وعــده درباره تامیــن دارو داده حداقل تاکنون اجرایی نشـده و به رغم همه شــعارهایی که از برطرف کردن کمبود سرم تا آنتی‌بیوتیک داده همه نادرست از آب درآمده‌اند. اینکه مشکل چیست و چرا کمبود دارو برطرف نمی‌شـود را وزارت بهداشت باید به آن بپردازد اگرچه دلایلی که وزیر بهداشـت می‌گوید با آنچه کارشناسان حوزه دارو بیان می‌کنند، زمین تا آسمان متفاوت است.او از افزایش بی‌دلیل مصرف‌سرم در کشــور می‌گوید که باعث کمبود این دارو شده اما داروخانه‌دارها از نبود پول برای واردات مواد اولیه برای تولید خبر می‌دهند. حالا دیروز سندی منتشر شده که نشان از نامناسب‌ بودن آنتی‌بیوتیک‌هایی می‌دهد که وزیر بهداشت شخصا آن‌ها را از گمرک ترخیص کرده است. داروهای ریکال شده‌ای که در این سند به آن‌ها اشاره شـده همان داروهایی هستند که هفتم آبان ماه در قالب یک محموله از داروهای آنتی‌بیوتیک از هند وارد شدند و بهرام عین‌اللهی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی شبانه برای ترخیص آن‌ها به فرودگاه رفت این محموله بدون تشریفات ترخیص پای‌‌هواپیما حمل مستقیم شد.

با این حال دیــروز در خبری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده با توجه به اینکه تاریخ ورود این دارو به کشور هفته اول آبان بوده بیش از سه‌هفته از ترخیص آن می‌گذرد به نظر می‌رسد بخش زیادی از این داروها تاکنون مصرف شده و مشخص نیست که آیا تاثیرات منفی هم روی بیماران داشــته است یا خیر.

در ایــن میان هم گفته شده که سوسپانسیون خوراکی کوآموکسیکالو دارویی اســت که در داخل کشور قابل تولید است با این حال این داروی فاقد اعتبار هنــدی حالا با قیمــت بالاتری نســبت به نمونه ایرانــی در داروخانه‌ها در حال فروش است.قیمت و دوز داروهای وارداتی از هند انتقادات گستردهای از سوی‌کارشناسان مواجه شده کارشناسان اعتقاد دارند که اگر قیمت‌خوبی بــه تولیدکننده داخلی داده می‌شـد، نیازی به واردات این داروها از هند نبود. بر همین اساس دیروز مدیرکل داروی سازمان غذا و دارو دربــاره ریکال دو درصد از سوسپانسیون‌های کوآموکسیکالو ابوت توضیح داد.

محمد پیکان‌پور با بیان اینکه داروهای وارداتی هم مانند داروهای داخلی به لحاظ اندازه‌گیری ماده مؤثره توســط ســازمان غذا و دارو بررسی و کنترل کیفی می‌شوند،گفت:سازمان غذا و دارو در حفظ اصول کیفی محصولات کمترین مسامحه‌ای را نمی‌پذرد. از 6 آنتی بیوتیک وارداتی،تنها یک آنتی‌بیوتیک و از بین پنج بچ از این آنتی‌بیوتیک یک بچ به لحاظ تعدادی دو درصد از داروی مذکور جمع‌آوری شد که علت آن کمتر بودن جزیی میزان ماده موثره از دامنه مجاز بود. با این همه به نظر می‌رسد، ماجرای کمبود و نایاب بودن بسـیاری اقلام دارویی بزرگترین چالش وزارت بهداشت ماه‌های گذشــته است تا آنجا که حتی ســرم هم نایاب شده و یا با قیمت‌های عجیب و غریب بازار آزاد به فروش می‌رسید اگرچه در روزهای گذشته وزارت‌‌بهداشت اعلام کرد که کمبود سرم برطرف شده است.اما گشتی درشهر و پرس‌وجو از داروخانه‌ها نشان می‌دهد که به رغم آنچه مسئولان وزارت بهداشت اعلام کرده همچنان کمبود سرم وجود دارد.بر همین اساس هم علی فاطمی نایب رئیس انجمن داروسازان در گفت‌وگـو با جام جم آنالین تایید می‌کند که اقلام دارویی مانند آنتی‌بیوتیک و سرم به شکل سهمیه‌ای در اختیار داروخانه‌ها قرار می‌گیرد.

او تاکید میکند: هنوز شــرایط سرم مانند گذشته است و اقلامی مانند سرم و شربت‌های آنتی‌بیوتیک به شکل سهمیه‌ایی به داروخانه‌ها داده می‌شود.

نایب رئیس انجمن داروسازان درباره وعده مسئولان برای برطرف شدن کمبود دارو عنوان میکند:اگربخواهیم در مجموع حساب کنیم شرایط به شکل سینوسی است اما نسبت به دو هفته پیش شرایط بهتر شده اســت. این درحالی است که اقلامی مانند اسپری‌های دهانی و بینی دچار کمبود است.

در این میان ماجرا فقط به سرم و آنتی‌بیوتیک محدود نمی‌شود و در بیمارستان‌ها و اتاق‌های عمل هم اوضاع بحرانی است. بر همین اســاس در همین زمینه دکتر امیرحسین اورندی، معاون درمان مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره) درباره وضعیت داروهای بیهوشــی در بیمارستان‌ها به ایسنا گفت:در زمینه داروهای بیهوشی، کمبودهایی داریم و وضعیت ذخایر داروییمان در زمینه داروهای بیهوشــی به نحوی اســت که هر روز دارو را در حد نیــاز همان روز می‌رســانیم. حال یک روزهایی ممکن اســت وضعیت بحرانی‌تر باشــد و یک روز هم وضعیت بهتر باشد.طبق آخرین آمار شهریور ماه حدود ۳۷۵ قلم دارو کمبود کشوری داشتیم که بخشی از این کمبود هم مربوط داروهای بیهوشی یا داروهای مربوط مراقبت‌های ویژه شامل پروپوفول، کتامین،نوراپینفرین و ... بود؛ اینها داروهایی هسـتند که هر روز آنها رابرای بیهوشی و مراقبت‌های ویژه استفاده می‌کنیم و طی یکی دو ماه اخیر واقعا کمبودشان به ما فشار وارد کرده است.

وی درباره وضعیت بدهی‌های بیمارستان شرکت‌های پخش و مباحثی مبنی بر ایجـاد کمبودهای دارویــی بــه دلیــل این بدهی‌هـا نیز گفت:در بیمارستان امام خمینی(ره) بدهی‌ها خیلی زیاد نیست. حتی ما حاضر بودیم که به صورت نقدی دارو خریداری کنیم اما دارو وجود نداشــت.در بحث کمبود سرم که طی هفته‌های اخیر ایجاد شد، ما تا مرز کنسل کردن عمل‌های‌جراحی پیش رفتیم و داروخانه مــا اعلام کرد که ما نقدی هم حاضریم سرم بخریم اما سرم نبود. باید توجه کرد اتفاقی که اخیرا رخ داده، ماحصل شــرایطی است که جزو ذات بازار است؛ به این معنی که قیمت تمام شده دارو و سرم و... یک عددی است. حال که ارز ترجیحی حذف شده و ارز داروها آزاد شده در نتیجه قیمت دارو افزایش می‌یابد. برای جبران این مابه‌التفاوت هیچ مکانیسمی دیده نشده یا ناکارآمد بوده است. در این حالت تولیدکننده هم به دلیل عدم صرفه اقتصــادی تولیــد نمی‌کند. در نهایت هم دود این عدم تولید به چشم مردم میرود و ســودش را شرکت‌های داروسازی خارجی خواهند برد.