جوزف بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرد: پنجره احیای برجام در حال بسته شدن است

ساناز نفیسی، خبرنگار گروه جهان_جوزف بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هشدار داد که پنجره توافق برای احیای برجام و بازگرداندن ایران به تعهدات هسته‌ای‌اش به واسطه توافق میان تهران و واشنگتن، در حال بسته شدن است. بورل با انتشار پیامی در توئیترش نوشت، اگر خواهان توافق هستیم، امروز تصمیم‌گیری درباره‌اش لازم و در عین حال ممکن است، هرچند فضای سیاسی برای توافق ممکن است به زودی محدود شود. همزمان امیر عبداللهیان با اشاره به گفت‌وگوی تلفنی اخیرش با بورل پیامی متقابل را در توئیترش منتشر کرد و نوشت برای رسیدن به توافقی قوی و پایدار مسیر مذاکرات را ادامه می‌دهیم، با این همه وزیر خارجه کشورمان اذعان کرد که توافق باید مبتنی بر درک مشترک باشد و رعایت منافع متقابل، از همین رو آمریکا باید مشخص کند که خواهان توافق است یا به دنبال تکرار یک‌طرفه‌ خواسته‌هایش، تحقق هر دو هم‌زمان ممکن نیست

این اظهارنظر در حالی مطرح شد که سه‌شنبه ندپرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ضمن اشاره به خواسته‌های به ادعای او فرابرجامی ایران گفت که خواسته‌های جدید تهران نشان‌دهنده عدم جدیت ایران است؛ به گفته او ایالات متحده در شرایط کنونی برای دور دیگری از رایزنی‌ها برنامه‌ای ندارد، این عبارات در حالی مطرح شد که اخیرا علی باقری‌کنی، مذاکره‌کننده ارشد کشورمان گفته بود که رایزنی‌ها برای مشخص کردن تاریخ و زمان نهایی گفت‌وگوها در جریان است؛ پس از شکست رایزنی‌های غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در دوحه، تهران و غرب تفاسیر متفاوتی از پایان گفت‌وگوها ارائه کردند، ایران گفت‌وگوهای دوحه را موفقیت‌آمیز قلمداد کرد و گفت که پیشرفت‌هایی حاصل شده است با این همه غرب استدلال متفاوتی داشت و از شکست رایزنی‌ها خبر داد.

همزمان رابرت مالی، نماینده آمریکا در امور ایران نیز سه‌شنبه ضمن نگرانی از پیشرفت در برنامه هسته‌ای کشورمان و افزایش حجم غنی‌سازی اورانیوم در ایران مدعی شد که تهران به دنبال داشتن مواد شکاف‌پذیر است، هرچند به نظر نمی‌رسد هسته‌ای شدن را از سرگرفته باشد، او در ادامه با اشاره به گفت‌وگوهای دوجانبه در عین حال غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن گفت اتحادیه اروپا که نقش میانجی را میان طرفین ایفا می‌کرد، طرح‌های بسیار دقیقی که می‌توانست نتیجه‌ای عادلانه به دنبال داشته باشد را ارائه کرد، اما ایران همه آنها را رد کرد، پس می‌توان گفت گفت‌وگوهای هسته‌ای دوحه فرصتی بود که ایران از دست داد.

مالی در ادامه به خواسته‌های فرابرجامی ایران اشاره کرد و در این باره گفت که مطالبات تهران ارتباطی با توافق هسته‌ای ندارد و شامل مواردی است که نمی‌تواند بخشی از مذاکرات برجامی باشد. مالی در نهایت خاطرنشان کرد ایران باید در باب این که آیا آماده است تا به توافق دست یابد، در داخل به نتیجه برسد. اظهارات روز سه‌شنبه مقام‌های ارشد اروپایی و آمریکایی همزمانی داشت با سفر وزیر خارجه قطر به ایران و دیدارش با امیر عبداللهیان و علی شمخانی، رئیس شورای عالی امنیت ملی کشورمان؛ سفری که گفته می‌شود محور اصلی‌اش در باب برگزاری نشست دیگری در دوحه برای از سرگیری رایزنی‌ها است. پس از توقف گفت‌وگوها در وین به واسطه اختلاف‌های سیاسی ادعایی باقیمانده، اروپا برای از سرگیری رایزنی‌ها بسیار تلاش کرد، با این همه خواسته‌های ایران به‌خصوص خروج نام سپاه از لیست تحریم‌ها و همچنین ارائه تضمین از جانب آمریکا مبنی بر عدم تکرار سناریوی خروج دوباره از برجام موجب بن‌بست حاکم شده است؛ غرب امید زیادی به احیای برجام ندارد به خصوص آن‌که از منظر این گروه از بازیگران، افزایش اورانیوم غنی‌شده و نصب سانتریفیوژهای پیشرفته و در نهایت نزدیک‌تر شدن ایران به زمان عبور از گریز هسته‌ای از منظر اروپا و آمریکا، احیای توافقی چون برجام را بی‌فایده جلوه می‌دهد، از همین رو ناظران با لحاظ کردن شرایط حاکم، از تابستان پر تنش میان تهران و واشینگتن می‌گویند و احتمال مرگ برجام! با این همه هم ایران و هم غرب در باب یک اصل توافق دارند و آن تکیه بر دیپلماسی به سان تنها گزینه برای خروج از شرایط حاکم است. در این میان گزاره‌هایی چون هراس بایدن از پرداخت هزینه سیاسی در ارتباط با برجام به واسطه مخالفت‌خوانی‌های داخلی و همچنین انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، در کنار مقوله‌هایی چون فشارهای تحمیلی از جانب رژیم اسرائیل به آمریکا برای تحت فشار قرار دادن تهران، موجب شده تا ایالات متحده رویکرد منفعلانه‌ای داشته باشد، علی واعظ، یکی از اعضای ارشد گروه بحران بر این باور است که در کنار دو گزینه اخیر بالا، بحران اوکراین نیز موجب شده تا احیای برجام اولویتش را از دست بدهد، هرچند حضور ایران در بازار نفت برای غرب در شرایط کنونی می‌تواند بسیار باارزش باشد.