تهران چرا امسال آلوده‌تر و گرم‌تر از همیشه است؟

جامعه: از ابتدای امسال تاکنون تهران فقط 2 روز هوای پاک را تجربه کرده و فقط 63 روز سالم بوده که در مقایسه با پارسال 32 روز هوای سالم تهران تا به امروز کاهش یافته است. در این میان عوامل آلاینده هوا کدام‌ها هستند و چرا امسال هوا آلوده‌تر است؟

حسینی میلانی، عضو سابق شورای شهر تهران درباره عوامل افزایش‌دهنده آلودگی هوای تهران در فصول گرم سال به سازندگی گفت: «متاسفانه در روزهای گرم سال در تهران شاهد پدیده آلایندگی ازن در هوا هستیم و این پدیده ارتباط مستقیمی با افزایش دو عامل گرمایش زمین و همین طور احتراق ناقص موتورهای بنزین‌سوز دارد. این دو عامل در سال‌های اخیر فزاینده بوده‌اند به این معنی که ما تابستان‌هایی را داریم که از سال‌های پیش گرمتر است و این تابستان‌های گرمتر زمینه را برای آلایندگی ازن بیشتر فراهم می‌کند.»
حسینی میلانی ادامه می‌دهد: «با این وضعیت ما در تابستان با گازهای آلاینده بیشتری روبه‌رو هستیم. حالا به این مساله، موضوع ریزگردها هم اضافه شده است؛ در بهار امسال شاهد بودیم گرد و غباری که به دلیل تغییرات محیط زیستی در سوریه و عراق رخ داده چگونه باعث آلودگی هوا در پایتخت شد.»

عضو کمیسیون محیط زیست در دوره پیشین شورای شهر تهران درباره مقایسه فصول گرم امسال با پارسال از نظر آلودگی هوا گفت: «نکته این است که این موضوع خود را در شاخص کیفیت هوا نشان می‌دهد. در سال گذشته در فصل بهار از نظر ذرات زیر 10 میکرون که شاخص سنجش اثر غبار است مشکلی نداشتیم اما از ابتدای سال تاکنون  روزهای آلوده به غبار نسبت به سال گذشته افزایش زیادی یافته است و شاهد روزهایی بودیم که شاخص آلایندگی وارد درجه خطرناک شد. بنابراین پدیده ریزگرد به روندهایی که به طور معمول باعث آلایندگی در تابستان می‌شود اضافه شده است. در نتیجه در تابستان هم به احتمال زیاد شاهد روز‌های آلوده بیشتری نسبت به ماه‌های مشابه در سال‌های گذشته هستیم.»

حسینی میلانی درباره مازوت‌سوزی در نیروگاه‌ها و تاثیر آن بر آلودگی هوا در تابستان امسال گفت: «در مورد مازوت‌سوزی سازمان محیط زیست هشت نیروگاه را در کشور مجاز به مازوت‌سوزی کرده است. این نیروگاه‌ها هیچ‌کدام در حریم شهر تهران نیستند. البته نیروگاه شهید رجایی در استان قزوین می‌تواند در آلودگی پایتخت تاثیرگذار باشد به شرطی که شرایط آب و هوایی باعث رسیدن این آلودگی به تهران شود. اما نکته‌ای که حتما باید مدنظر قرار گیرد این است که نیروگاه‌های مجاور شهر تهران مجاز به مازوت‌سوزی نیستند و باید از سوخت پاک (گازوئیل با کیفیت خوب و یا گاز) استفاده کنند.»

او ادامه داد: «فعلا امکان صادرات مازوت وجود ندارد به ویژه در فصل سرد که کمبود گاز مشکلات جدی ایجاد می‌کند؛ در یک چشم‌انداز میان‌مدت کشور دچار کسری گاز است، بنابراین چند نیروگاه مجاز به استفاده از مازوت شده‌اند اما باید از مازوت گوگرد‌زدایی کرد و این سرمایه‌گذاری قابل توجهی را می‌طلبد. در قانون بودجه سال 1401، مجلس به دولت اجازه داده است که برای گوگردزدایی از پالایشگاه‌هایی که مازوت تولید می‌کنند مشارکت بخش خصوصی را جلب کند و از طریق خرید مازوت استاندارد، وزارت نفت هزینه‌های سرمایه‌گذار را جبران کند تا این کار توجیه‌پذیر باشد.»:
عضو سابق شورای شهر تهران افزود: «این ایده نیازمند تمرکز و پشتیبانی جدی وزارت نفت است زیرا سرمایه‌گذاری در حوزه نفت ریسک‌هایی دارد و حتما باید این ریسک‌ها پوشش داده شوند تا بخش خصوصی از انگیزه لازم برخوردار شود. بنابراین به نظر می‌رسد این راهکار در بازه زمانی میان‌مدت مساله آلوده‌زا بودن مازوت را به مقدار قابل قبولی حل کند.»

او درباره مخاطرات استفاده از مازوت در نیروگاه‌ها گفت: «همین‌طور که در میانکاله و نیروگاه نکا شاهد بودیم این نیروگاه در یک ماه اخیر به شدت مازوت‌سوزی کرده (نیروگاه نکا مجاز به استفاده از سوخت مازوت است) اما در 13 روستای اطراف آن خسارات فراوانی به مزارع و سلامت مردم وارد شده است و همین باعث شکایت مردم به قوه قضاییه شد و حالا دو واحد این نیروگاه گازسوزی را آغاز کرده است. اما در حال حاضر از مازوتی که چند برابر حد استاندارد گوگرد دارد حتی در نیروگاه‌های مجاز به استفاده از این سوخت هم به تنهایی نباید استفاده شود.» حسینی میلانی ادامه داد: «در قانون هوای پاک هم وزارت نفت ملزم شده که گوگردزدایی را انجام دهد. اما به دلیل مصرف بالای گاز در بخش خانگی و همچنین عقب‌افتادگی سرمایه‌گذاری در تولید گاز، کشور را ناگزیر به مصرف سوخت مازوت کرده است اما راهکار اصولی این است که در شرایط موجود حداقل نیروگاه‌های مجاز به استفاده از این سوخت، ترکیبی از سوخت مازوت و دیگر سوخت‌های پاک را استفاده کنند. زیرا در غیر این صورت عدالت زیست محیطی در حق مردمی که در مجاورت این نیروگاه‌ها زندگی می‌کنند،رعایت نخواهد شد.»