به بهانه‌ی هفته تامین اجتماعی

محمد شریعتمداری، وزیر پیشین تعاون،کار و رفاه اجتماعی_هفته تامین اجتماعی بهانه و فرصت مناسبی است برای گفت‌وگو در خصوص اهمیت نظام تامین اجتماعی و سازوکارهای تحقق نظام متمرکز تامین اجتماعی برای آحاد مردم.
خداوند متعال در سوره قریش می‌فرماید: الَّذی أَطعَمَهُم مِن جوعٍ وَآمَنَهُم مِن خَوفٍ، همان کس که آنها را از گرسنگی نجات داد و از ترس و ناامنی ایمن ساخت. در تفسیر ﴿الَّذی أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ﴾ گفته‌اند که این تنها غذا نیست همه نیازهای ضروری مادی اقتصادی دیگر انسان را در بر می‌گیرد؛ و البته ﴿وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ﴾ نیز همه مسائل امنیتی و امن بودن را در بر می‌گیرد. با تکیه بر این آیه شریفه تحقق تامین اجتماعی برای آحاد مردم که همه را از حداقل‌ نیازهای مادی و بیش از همه آنها از امنیت غذایی برخوردار می‌کند یک دستور قرآنی و یک وظیفه دینی است. از سوی دیگر قانون اساسی کشور نیز در اصل 29 خود بر این حق انسانی تاکید دارد و بیان می‌کند «برخورداری از تأمین اجتماعی از نظر بازنشستگی، بیکاری، پیری، از کارافتادگی، بی‌سرپرستی، در راه‌ماندگی، حوادث و سوانح و نیاز به خدمات بهداشتی و درمانی و مراقبت‌های پزشکی به صورت بیمه و غیره حقی است همگانی» لذا تامین اجتماعی یک حق همگانی، قانونی و شهروندی همه ایرانیان است که باید محقق شود.

در این میان ابلاغ سیاست‌های کلی تامین اجتماعی توسط رهبری معظم انقلاب که یک رویداد مهم و راهبردی برای «بسط و تأمین عدالت اجتماعی، کاهش فاصله طبقاتی با هدفمندسازی یارانه‌ها، دسترسی آحاد جامعه به خدمات تأمین اجتماعی، توانمندسازی، کارآفرینی و رفع تبعیض‌های ناروا در بهره‌مندی از منابع عمومی و همچنین ایجاد رفاه عمومی، بر طرف ساختن فقر و محرومیت، حمایت از اقشار و گروه‌های هدف خدمات اجتماعی» به شمار می‌رود، عملا نقشه راهی مدون برای حرکت در مسیر تحقق نظام متمرکز تامین اجتماعی را در پیش روی سیاستگذاران و کنشگران قرار داده است.

از سوی دیگر این نظام تامین اجتماعی است که جامعه مدرن مسئولیت اولیه و اساسی حمایت از افراد و اقشار مختلف جامعه را برعهده دارد و بر این اساس می‌توان بیان کرد میزان کارآمدی و رضایت از تامین اجتماعی یک معیار قابل ارزیابی برای سنجش میزان کارآمدی نظام‌های اقتصادی و سیاسی در جهان امروز تلقی می‌شو‌د. چندی پیش در یادداشتی اشاره داشتم که کیمیای ایران، پایان منازعات است و باید موضوعات اصلی و مهم کشور به‌دور از تنازعات سیاسی، شخصی و جناحی محور گفت‌وگوی اجتماعی و ائتلاف فراگیر قرار گیرد. باور دارم نظام تامین اجتماعی یکی از همین محورهای بااهمیت است که باید به‌دور از منازعات در مسیری مدبرانه و شهروندمدارانه به سوی تحقق آن پیش رفت. تامین اجتماعی به مثابه سازوکار هم زیست کردن منافع متعارض گروه‌ها و طبقات مختلف اجتماعی ارمغانی چون استواری نظام سیاسی و اجتماعی در عرصه ملی و بین‌المللی را به دنبال خواهد داشت.

دقت کنیم در دورانی که همه گزارش‌ها متأسفانه از تشدید فقر در کشور حکایت دارد و از سوی دیگر شوک‌های برون‌زایی نظیر کرونا و تحریم‌های ظالمانه نظام سلطه و بدخواهان ایران وضعیت بسیار سختی را بر مردم ما تحمیل کرده است، این نظام تامین اجتماعی است که در صورتی که با تمرکز، کارآمدی، جامعیت، فراگیری و کفایت از جامعه حمایت کند، می‌تواند مهمترین عامل در افزایش تاب‌آوری اجتماعی، اقتصادی و امیدآفرینی در مردم باشد.  آخر کلام‌ آنکه به حسب وظیفه‌ای ملی هفته تامین اجتماعی را به تمامی ذی‌حقان سپهر تامین اجتماعی و کارمندان و کارشناسان دلسوز مجموعه سازمان تامین اجتماعی که چندسال به لطف حق تعالی افتخار همراهی با آنها را داشتم،  تبریک می‌گویم و امیدوارم با تحقق تامین اجتماعی کارآمد، ارتقا کیفیت زندگی هموطنان‌مان بیش از پیش محقق و این تعامل دوسویه مهم بین نظام تامین اجتماعی و همبستگی اجتماعی در ایران عزیز برقرار شود.