روسای جمهور روسیه و ترکیه امروز به تهران می‌آیند تا در نشست «آستانه» شرکت کنند
اما تحلیل‌گران می‌گویند گفت‌وگوهای آنان فراتر از مسائل سوریه است

ساناز نفیسی، خبرنگار گروه جهان_ولادیمیر پوتین در جریان دومین سفرش بعد از حمله روسیه به اوکراین در اواخر فوریه، به همراه رجب طیب اردوغان امروز عازم تهران می‌شود تا با همتای ایرانی‌اش دیدار کند، او پیش‌تر به آسیای مرکزی سفر داشت و تنها چند روز بعد از سفر پرحاشیه جو بایدن به منطقه که با هدف تقویت روابط واشنگتن و تل‌آویو و احیای روابطش با عربستان سعودی در راستای مهار نفوذ چین و روسیه انجام شد، در تهران مورد استقبال رهبران کشورمان قرار گرفت. ناظران مدعی‌اند که هدف پوتین از دیدار با رهبران ترکیه و ایران در تهران تقویت اهرم فشار مسکو در خاورمیانه و تلاشی است برای ترسیم این نمایش که جنگ اوکراین جایگاه روسیه در عرصه جهانی را تضعیف نکرده است. نشریه وال استریت ژورنال با انتشار خبر این سفر به نقل از هانا نوت، محقق ارشد مرکز خلع سلاح و عدم اشاعه تسلیحات نوشت، روسیه در تلاش برای درک آینده‌ای بدون غرب است؛ پس باید آینده‌اش را با جنوب جهانی (اصطلاحی که در باب کشورهای جهان سوم استفاده می‌شود) گره بزند، بایدن در تور خاورمیانه‌ای‌اش به ترکیه سفر نکرد، شاید به واسطه آن که دیدار با اردوغان در برنامه سفرش تعریف نشده بود شاید هم به واسطه روابط نزدیک و در عین حال در نوسان آنکارا با مسکو و رژیم اسرائیل دیگر قدرت‌های کلیدی منطقه. هرچند اخیرا اردوغان به واسطه فشارهای داخلی، راهبرد سیاسی‌اش را تغییر داده و به بازیگران منطقه به‌خصوص اسرائیل و کشورهای عرب خلیج فارس چون عربستان و امارات نزدیک‌تر شده است؛با این همه اردوغان از تحریم‌های اعمال شده علیه الیگارش‌های روس به واسطه حمله به اوکراین حمایت نکرد هرچند نمی‌توان تلاش‌هایش را برای پایان جنگ در اوکراین و آزادسازی بنادر این کشور برای صادرات غلات نادیده گرفت. فارغ از این‌ها، دیمیتری ترنین، تحلیلگر سیاست خارجی و از حامیان کرملین در این باره به وال‌استریت ژورنال گفته، مسیر سفرهای پوتین به خارج از این کشور نشان می‌دهد که او امروز بیش از هر زمان دیگر نیاز و فرصت برای دیپلماسی روسیه را لازم می‌داند. سه رئیس‌جمهور قرار است در باب سوریه و در چارچوب فرایندی که پیش از آن تحت عنوان نشست‌های آستانه یاد می‌شد برای تعیین وضعیت پساجنگ در روسیه رایزنی داشته باشند. پوتین همچنین به دنبال تقویت روابطش با ایران، به سان یک شریک نظامی و تجاری کلیدی برای مسکو است و این احتمال وجود دارد تا مواد غذایی مورد نیاز را در اختیار ایران قرار دهد تا بدین طریق به تهران برای جلوگیری از افزایش بهای مواد غذایی کمک کند. در این میان گروهی دیگر نیز بر این باورند که پوتین به ایران می‌آید تا در باب چگونگی دور زدن تحریم‌هایی که علیه دو بازیگر اعمال شده با مقام‌های کشورمان رایزنی کند. همزمان قرار است پوتین با همتای ترکیه‌ای‌اش در باب سفر تجار روسی در قامت گردشگر به ترکیه سفر کند تا به این طریق زمینه را برای سرمایه‌گذاری و بهره‌مندی از آن هموار کند.

فئودور لوکیانوف، رئیس شورای سیاست دفاعی و خارجی روسیه در این باره گفته، پوتین در رایزنی‌هایش با رئیسی و اردوغان بر این مقوله تاکید خواهد کرد که روسیه فارغ از درگیری در جنگ اوکراین و هزینه‌هایی که به واسطه این بحران متحمل شده است، کماکان به سان یک بازیگر کلیدی در سوریه فعالیت داشته و دارد. دیدار روسای جمهور ایران، روسیه و ترکیه در تهران در حالی انجام می‌شود که تهدید‌های ترکیه مبنی بر حمله نظامی جدید به مواضع کردهای مستقر در شمال سوریه کماکان ادامه دارد؛ ناظران بر این باورند که به واسطه مخالفت‌های ایران و روسیه با ماجراجویی‌های ترکیه در سوریه، این احتمال وجود دارد که اردوغان تلاش کند تا پوتین و رئیسی را در باب انجام عملیات جدید نظامی متقاعد نماید، فعلا اردوغان لفاظی‌های تهدیدآمیزش در باب عملیات نظامی احتمالی علیه کردهای روسیه را کاهش داده، چراکه نه از جانب روسیه چراغ سبز برای این ماجراجویی دریافت کرد و نه از جانب ایالات متحده حمایت شد. از همین رو اردوغان اخیرا در این باره گفت، شتابی برای حمله به شمال سوریه ندارد، با این همه کردها فعلا در حالت آماده‌باش قرار دارند و می‌گویند نظامیان ترکیه بارها کردها را در مناطق تل رفعت و منبج واقع در شمال سوریه هدف آزار و اذیت قرار داده‌اند؛ حال سوال این است که سفر به تهران برای اردوغان دستاوردی به دنبال دارد یا نه، ناظران می‌گویند پاسخ به این سوال به چند مولفه بستگی دارد، نخست، آیا چنین عملیاتی حضور و نفوذ روسیه در سوریه را پیچیده‌تر خواهد کرد یا نه، دوم، آیا حمله نظامی ترکیه به مواضع ترک‌ها به معنای رویارویی نظامیان ترکیه با نظامیان دولتی روسیه خواهد شد یا نه و مولفه آخر، موقعیت تهران است که تعیین‌کننده چشم‌انداز نتیجه‌بخش بودن رایزنی‌های سه بازیگر در باب سوریه خواهد بود.