بازگشت باشکوه

شب عجیب و درخشان لیونل مسی در آتلانتا

لیونل مسی پس از بازگشت رویایی آرژانتین از شکست دو بر صفر مقابل مصر و پیروزی ۳ بر ۲، با اشک‌هایی از شادی و رهایی زمین را ترک کرد. لحظه‌ای که سوت پایان در ورزشگاه آتلانتا به‌صدا درآمد، موجی از احساسات وجود لیونل مسی را فرا گرفت. وقتی دستانش را از روی صورتش برداشت، اشک‌هایی را می‌شد دید که آرام روی گونه‌هایش جاری شده بودند.
این اشک شوق بود؟ شاید بیشتر اشک رهایی بود. فقط ۱۹ دقیقه پیش از آن، به‌نظر می‌رسید داستان مسی در جام جهانی خیلی‌زودتر از آنچه انتظار می‌رفت، به پایان برسد. او یک ضربه پنالتی را از دست داده بود، آرژانتین با نتیجه ۲ بر صفر از مصر عقب افتاده بود و دفاع از عنوان قهرمانی جهان در آستانه فروپاشی قرار داشت. در بخشی از نیمه دوم، مسی گیج و مبهوت به‌‌نظر می‌رسید؛ انگار نمی‌توانست آنچه بر سر خودش و تیمش آمده بود را باور کند. اما ناگهان همه‌چیز تغییر کرد. انگار آتشی درون او شعله کشید. در چشم برهم‌زدنی، آرژانتین ۳ بر ۲ پیش افتاد و مصر که تنها چند دقیقه با خلق تاریخی بزرگ و صعود به نخستین یک‌چهارم نهایی جام جهانی فاصله داشت، قربانی یکی از ماندگارترین کامبک‌ها شد. مسی در دقیقه ۷۹ با سانتری دقیق، گل نخست آرژانتین را برای کریستین رومرو ساخت؛ ضربه سری که وارد دروازه شد. چهار دقیقه بعد خودش با شوتی سرضرب و تماشایی که پس از برخورد به تیر افقی وارد دروازه شد، گل تساوی را به‌ثمر رساند. اگرچه در گل سوم که با ضدحمله‌ای برق‌آسا و ضربه نهایی انزو فرناندز به‌دست آمد، نقشی مستقیم نداشت، اما همه احساس می‌کردند این همان «اثر مسی» بود که نمایش آشفته آرژانتین را متحول کرده است. مسی پس از مسابقه در گفت‌وگو با خبرنگاران اعتراف کرد که احساس رهایی می‌کند؛ احساسی که پس از دومین پنالتی از دست‌رفته‌اش در این جام، جای خشم و عذاب وجدان را گرفته بود. او گفت: «احساس می‌کردم در یک لحظه مهم تیمم را ناامید کرده‌ام. اما خوشبختانه سرنوشت در پایان هدیه‌ای ویژه برایم کنار گذاشته بود و توانستم گل تساوی را بزنم». حتی امروز، پس از این‌همه سال، هنوز بعضی از جنبه‌های بازی مسی کمتر از آنچه باید دیده شده‌اند.
یکی از همان ویژگی‌ها، چیزی که منتقدانش در آرژانتین همیشه می‌گفتند در مقایسه با دیه‌گو مارادونا ندارد، توانایی رسیدن به سطحی فراتر از توان معمول است؛ اینکه از عمیق‌ترین لایه‌های وجودش نیرو بگیرد، اراده‌اش را بر بازی تحمیل کند و مسابقه را مطابق خواسته خودش تغییر دهد، نه‌فقط با نبوغ فوتبالی، بلکه با شخصیت و روحیه‌اش. تیری هانری که بازی را در استودیوی شبکه فاکس آمریکا تحلیل می‌کرد، گفت این صحنه‌ها او را به روزهای همبازی بودن با مسی در بارسلونا برد. او گفت: «نباید این هیولا را بیدار کنید. کافی است به چشم‌هایش نگاه کنید؛ ناگهان تغییر می‌کند. وقتی وارد آن حالت می‌شود، متوقف کردنش تقریباً غیرممکن است. هر وقت تیمش به او نیاز داشته باشد، سطح بازی‌اش را بالاتر می‌برد. توپ را می‌گیرد، از همه عبور می‌کند و سعی می‌کند جریان مسابقه را عوض کند».
درون ورزشگاه مرسدس بنز نیز دقیقاً همین احساس وجود داشت. مصر تا آن لحظه با تمام فشارها کنار آمده بود؛ دفاعی منظم داشت، در ضدحمله‌ها خطرناک ظاهر می‌شد و دروازه‌بانش مصطفی شبیر با مهار پنالتی مسی و چند واکنش درخشان دیگر، یکی از بهترین بازیکنان میدان بود. بازیکنان و هواداران آرژانتین مدام به مسی چشم دوخته بودند، اما هیچ اتفاقی نمی‌افتاد… تا اینکه آن نیروی درونی بیدار شد. مسی قهرمانی از جنس کلیشه‌ها نیست. در نگاه اول، هیچ شباهتی به شخصیت‌های پرزرق‌وبرق و کاریزماتیکی مانند رقیب دیرینه‌اش کریستیانو رونالدو ندارد؛ رونالدویی که تنها یک روز قبل، با شکست یک بر صفر پرتغال برابر اسپانیا، بی‌سروصدا با جام جهانی خداحافظی کرد. حتی مارادونا پس از شکست آرژانتین مقابل شیلی در فینال کوپا دل‌ری گفته بود مسی شخصیت لازم برای رهبری را ندارد. اما رهبری شکل‌های مختلفی دارد. مسی، پس از سال‌ها تحمل فشار انتظارات مردم آرژانتین و مقایسه‌های بی‌پایان با مارادونا، یاد گرفته هر بار که کشورش به او نیاز دارد، پاسخ بدهد و تیمش را هدایت کند. او زمانی مردی آرام، بی‌احساس و حتی در شکست‌ها خونسرد به‌نظر می‌رسید. اما سه‌شنبه شب، پس از سوت پایان، کاملاً تحت‌تأثیر احساسات بود؛ انگار پس از فتح جام جهانی ۲۰۲۲ تصور نمی‌کرد دوباره چنین توفان عاطفی‌ای را تجربه کند. وقتی هم‌تیمی‌هایش به استقبالش رفتند و مقابل هواداران آرژانتین جشن گرفتند، اشک‌هایش دوباره جاری شد و با پیراهنش چشمانش را پاک کرد. اگر کسی آن پیراهن را به‌دست آورد، شاید بتوان آن را همچون یک یادگار مقدس دیگر به فروش رساند.
در عرض تنها چهار روز، دفاع آرژانتین از عنوان قهرمانی‌اش به شکلی عجیب و پرآشوب پیش رفته است؛ ابتدا پیروزی پرتنش ۳ بر ۲ برابر کیپ‌ورد در وقت‌های اضافه مرحله یک‌شانزدهم نهایی، و حالا این بازگشت فراموش‌نشدنی مقابل مصر. البته چنین پیروزی‌هایی همیشه این پرسش را به همراه دارند که آیا می‌توانند ادامه پیدا کنند یا نه؛ اشتباهات دفاعی آرژانتین بسیار زیاد بود و مصر با ضدحمله‌های سریعش بارها از این ضعف استفاده کرد. شور و هیجان بیش از حد، و دفاعی که فاصله زیادی با استانداردهای یک مدافع عنوان قهرمانی داشت، همچنان بزرگ‌ترین نگرانی تیم مسی برای ادامه جام جهانی است. سرمربی مصر، حسام حسن پس از بازی به‌شدت از نحوه شکست تیمش ابراز ناراحتی کرد و مدعی شد بازیکنان آرژانتین با وارد کردن «فشار» به داور مسابقه، فرانسوا لتکسیر، بر روند بازی تأثیر گذاشته‌اند. مصطفی زیکو زننده گل دوم مصر، حتی یک گام فراتر رفت و مدعی شد کسی -هرچند مشخص نکرد منظورش دقیقاً چه کسی است- در حال «هدیه دادن» این جام جهانی به آرژانتین است. اما حقیقت این بود که تا دقیقه ۷۹، حتی دخالت سرنوشت، وی‌ای‌آر یا حتی جادوی مسی هم ظاهراً نمی‌توانست آرژانتین را نجات دهد. یاسر ابراهیم با استفاده از اشتباهات دفاعی لیزاندرو مارتینز با ضربه سر گل نخست مصر را به‌ثمر رساند و سپس مسی برای دومین بار در این جام یک پنالتی را از دست داد.
برخلاف پنالتی از دست‌رفته‌اش مقابل اتریش در مرحله گروهی، این‌بار ضربه‌اش در چارچوب بود، اما مصطفی شبییر با واکنشی فوق‌العاده آن را مهار کرد؛ دروازه‌بانی که حالا یکی از جدی‌ترین نامزدهای عنوان بهترین گلر جام جهانی به‌شمار می‌رود.
تیری هانری پس از مسابقه گفت همان پنالتی از دست‌رفته و احساساتی که مسی در پایان بازی بروز داد، «به ما یادآوری کرد که او هم یک انسان است». اما بلافاصله اضافه کرد: «کاری که او در دقایق پایانی بازی انجام داد، دوباره به ما یادآوری کرد که انگار انسان نیست». البته هنری این جمله را به‌معنای واقعی نگفت، اما هرکس بارها بازی مسی را دیده باشد، می‌داند گاهی مقاومت در برابر چنین احساسی واقعاً دشوار است.
گل مسی یک شاهکار بود. توپی که پس از برخورد با زمین، در محوطه‌ای شلوغ با ضربه‌ای دقیق و در عین‌حال قدرتمند نواخته شد و شمار گل‌های او در این جام را به عدد هشت رساند؛ آماری که بهترین عملکرد گلزنی در جام جهانی از زمان گردمولر و ۱۰ گل او برای آلمان غربی در سال ۱۹۷۰ را تکرار کرد. شاید خود حرکت از نظر فنی حیرت‌انگیزترین گل دوران فوتبال نبود، اما ارزش آن در شرایطی بود که در کسری از ثانیه، در میان ازدحام مدافعان و مقابل دروازه‌بانی آماده، به کامل‌ترین شکل ممکن اجرا شد. در چنین لحظاتی، کمتر کسی در تاریخ فوتبال توانسته مانند مسی به چنین سطحی از کمال فنی برسد. و گلزنی تنها یکی از ابعاد بازی اوست؛ در کنار دید فوق‌العاده، خلاقیت، دریبل‌زنی و پاس‌های دقیق و حساب‌شده.
لیونل اسکالونی سرمربی آرژانتین، پس از مسابقه گفت: «به بازیکنانی که روی نیمکت بودند و از نزدیک بازی مسی را تماشا می‌کردند، گفتم او را الگو قرار دهند. بعد از اینکه پنالتی را از دست داد، باز هم توپ خواست، باز هم دوید و دوباره و دوباره تلاش کرد. راستش را بخواهید، این صحنه مو به تنم سیخ کرد. البته فقط درباره مسی نیست؛ نمی‌خواهم همه چیز را به او محدود کنم. این همان روحیه‌ای است که کل تیم ما براساس آن شکل گرفته است».
با این‌حال، بیشتر اوقات همه‌چیز به مسی ختم می‌شود. اما گل پیروزی، که این بازگشت فراموش‌نشدنی را کامل کرد، حاصل همکاری هم‌تیمی‌های او بود. ضدحمله‌ای سریع که با پاس بلند یولیان آلوارز به سمت راست آغاز شد، لائوترا مارتینز که به‌عنوان بازیکن تعویضی وارد زمین شده بود، سانتری بی‌نقص ارسال کرد و انزو فرناندز با ضربه سری تماشایی توپ را وارد دروازه کرد. گلی که انفجاری از شادی و هیجان را هم در زمین و هم روی سکوهای ورزشگاه به راه انداخت.
در آن لحظه، مسی کاملاً از پا افتاده به‌نظر می‌رسید؛ نه فقط از نظر جسمی، بلکه از لحاظ روحی و احساسی نیز کاملاً تخلیه شده بود. شاید هم خوشحال بود که دیگر نیازی به ۳۰ دقیقه وقت اضافه نیست و می‌تواند برای نبرد بعدی، دیدار مرحله یک‌چهارم نهایی مقابل سوئیس در کانزاس‌سیتی، نفسی تازه کند.
منبع: اتلتیک