توسط : در پرواز فلای‌دوبی چه گذشت؟
گروه اجتماعی: پرواز FZ1073 فلای‌دوبی از دوبی به تل‌آویو پس از درگیری در کابین خلبان و سقوط ناگهانی ۱۷ هزار پایی، سرانجام در عربستان سعودی فرود آمد. مقام‌های اسرائیلی می‌گویند یکی از خلبانان قصد سقوط عمدی هواپیما را داشته اما شرکت فلای‌دوبی می‌گوید، انگیزه و علت حادثه هنوز مشخص نیست و تحقیقات رسمی ادامه دارد. چند دقیقه کافی بود تا یک پرواز عادی میان دوبی و تل‌آویو به صحنه یکی از عجیب‌ترین حوادث هوایی تبدیل شود. هواپیمای فلای‌دوبی در میانه مسیر ناگهان هزاران متر ارتفاع از دست داد، مسافران صدای فریاد از کابین خلبان شنیدند، هشدار هواپیماربایی مخابره شد و سرانجام هواپیما به جای تل‌آویو در تبوک عربستان سعودی به زمین نشست. آنچه در کابین خلبان گذشته هنوز به‌طور کامل روشن نیست؛ اما روایت‌های مسافران از درگیری، خون و تلاش برای مهار یکی از خلبانان حکایت دارد. پرواز FZ1073 روز ۳۰ سپتامبر از فرودگاه بین‌المللی دوبی به مقصد فرودگاه بن‌گوریون حرکت کرده بود. هواپیما در مسیر معمول خود به سمت شمال‌غرب و اسرائیل پیش می‌رفت تا اینکه نزدیک مرز اردن و اسرائیل وضعیت تغییر کرد. براساس داده‌های پرواز، هواپیما ابتدا در ساعت ۰۵:۳۱ به وقت گرینویچ وضعیت اضطراری عمومی اعلام کرد و ۷ دقیقه بعد هشدار مربوط به هواپیماربایی یا «مداخله غیرقانونی» را مخابره کرد. هواپیما پس از آن از مسیر تل‌آویو منحرف شد و به سوی عربستان سعودی رفت. اما شاید مهم‌ترین نشانه از شدت اتفاقی که درون هواپیما جریان داشت، تغییرات ارتفاع آن باشد. داده‌های Flightradar24 که BBC Verify بررسی کرده، نشان می‌دهد هواپیما ابتدا حدود ۱۷ هزار پا، معادل ۵۲۰۰ متر، سقوط ارتفاع داشت؛ سپس ۵ هزار پا اوج گرفت و دوباره حدود ۷ هزار پا پائین آمد تا سرانجام در ارتفاع ۱۵ هزار پایی تثبیت شود. تمام این اتفاقات در کمتر از پنج دقیقه رخ داد. مارکو چان، مدرس ارشد عملیات هوانوردی دانشگاه کینگستون به بی‌بی‌سی گفته، سقوط ناگهانی هواپیما می‌تواند دلایل فنی از جمله کاهش سریع فشار کابین داشته باشد اما ارسال کد «مداخله غیرقانونی» احتمال اینکه این تغییر ارتفاع صرفاً نتیجه یک نقص فنی بوده باشد را کمتر می‌کند. او احتمال داده، نوسان‌های شدید ارتفاع ممکن است ناشی از کشمکش بر سر کنترل هواپیما در کابین بوده باشد.
فریاد از کابین خلبان
روایت مسافران تصویری آشفته‌تر از آن دقایق ارائه می‌دهد. دالیا اشپیگل، یکی از مسافران، به روزنامه هاآرتص گفته است حدود یک ساعت مانده به زمان فرود، هواپیما شروع به «شیرجه» کرد و ناگهان «صدای جیغ‌های وحشتناکی» در هواپیما شنیده شد. به گفته او، سه تا پنج نفر از مسافران به سمت کابین رفتند، فرد مهاجم را مهار کردند و به خلبان مجروح رسیدگی کردند. این روایت تأیید نشده است. روایت مسافران دیگر نیز از وقوع درگیری در کابین حکایت دارد. زویکا مانس به رسانه اسرائیلی کالکالیست گفته است، همسرش که نزدیک کابین خلبان بود، صدای «فریاد و جیغ» شنیده و یکی از خلبانان ذخیره حاضر در هواپیما را خبر کرده است. خود مانس نیز می‌گوید برای کمک به مهار مهاجم وارد کابین شده است: «تمام بدنم خونی شده بود؛ دیوانه‌کننده بود». ویدئویی از داخل هواپیما نیز مردی خون‌آلود را نشان می‌دهد که می‌گوید، سرنشینان کنترل وضعیت را به دست گرفته‌اند و هواپیما در حال فرود در تبوک است. نشانه‌ای از دستکاری هوش مصنوعی در این ویدئو پیدا نشده است. ویدئوی دیگری که بررسی شده حرکت شماری از مسافران به سوی قسمت جلویی هواپیما را نشان می‌دهد.
چه کسی هواپیما را نجات داد؟
براساس روایت برخی مسافران، دو خلبان ذخیره که در قسمت عقب هواپیما حضور داشتند پس از آغاز درگیری به کابین رفتند. یکی از مسافران گفته یکی از این دو خلبان اماراتی و دیگری عمانی بوده است. به گفته او، این دو توانستند، هواپیما را تثبیت کنند و آن را در عربستان سعودی فرود آورند؛ هرچند جزئیات دقیق این روایت نیز در مراحل اولیه حادثه از سوی مقام‌های رسمی تأیید نشده بود. فلای‌دوبی اما وقوع اصل درگیری را تأیید کرده است. این شرکت اعلام کرد در کابین پرواز FZ1073 «درگیری» رخ داده و هواپیما توسط خدمه فلای‌دوبی که در پرواز حضور داشتند «با موفقیت تحت کنترل قرار گرفت». سپس مسیر هواپیما تغییر کرد و هواپیما در فرودگاه تبوک فرود آمد. شرکت اعلام کرده تمام مسافران و اعضای خدمه در امنیت هستند و دو هواپیمای جایگزین نیز برای انتقال آنها به تبوک اعزام شده است.
ادعای تلاش برای سقوط عمدی
با گذشت چند ساعت، مقام‌های اسرائیلی روایت مشخص‌تری از حادثه ارائه کردند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفت یکی از خلبانان به خلبان دیگر با چاقو حمله کرده و «ظاهراً» قصد داشته، هواپیما را همراه مسافرانش سقوط دهد. او همچنین مدعی شد، خلبان مهاجم پس از فرود بازداشت شده و مقام‌های سعودی در حال بازجویی از او هستند. اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، پا را فراتر گذاشت و حادثه را «تلاش برای حمله تروریستی جهادی» خواند. اما تا زمان انتشار این انگیزه از سوی فلای‌دوبی یا نهادهای تحقیقاتی مستقلاً تأیید نشده بود. شرکت هواپیمایی در بیانیه خود تأکید کرد که در این مرحله «دلایل و انگیزه‌های اصلی این رویداد ناشناخته است» و موضوع باید در تحقیقات رسمی روشن شود. فلای‌دوبی همچنین از رسانه‌ها و افکار عمومی خواست از گمانه‌زنی زودهنگام درباره حادثه خودداری کنند.
