توسط : میرحسین موسوی، مهدی کروبی، سیدمصطفی تاجزاده و جبهه اصلاحات در واکنش به شرایط اخیر کشور بیانیههای جداگانهای را منتشر کردند
گروه سیاسی: حوادث هجدهم و نوزدهم دی ماه در کشور و تحولات پس از آن، واکنشهای مختلفی را از سوی چهرههای سیاسی و جریانهای مختلف بهدنبال داشت. واکنشهایی که بر لزوم شفافسازی حقیقت و پیگیری راهحلهای مسالمتآمیز و دموکراتیک تأکید دارند و راهکارهایشان از برگزاری رفراندوم، فراخوان به گفتوگو و اصلاحات تا تشکیل کمیته حقیقتیاب را شامل میشود و نشاندهنده عزم جریانهای مختلف سیاسی برای عبور از بحران و احیای اعتماد عمومی است.
بیانیه سه چهره
در پی جان باختن شمار زیادی از جوانان و شهروندان ایرانی در حوادث اخیر، میرحسین موسوی، مهدی کروبی و سیدمصطفی تاجزاده بیانیههای جداگانهای را صادر و هر سه ضمن ابراز همدردی با خانوادههای داغدار بر ضرورت روشن شدن حقیقت و یافتن راهحلهای مسالمتآمیز برای عبور از بحران تأکید کردهاند. میرحسین موسوی که همچنان در حصر است، رخدادهای این روزها را «برگی سیاه» نامیده است. او راهحل را در برگزاری رفراندوم قانون اساسی و تشکیل جبههای فراگیر با سه اصل کلیدی نفی استبداد داخلی، عدم مداخله خارجی و گذار دموکراتیک مسالمتآمیز از همه سلایق ملی میداند. مهدی کروبی نیز در بیانیه خود اعتراض را حق مردم دانسته و تأکید کرده که حفظ جان شهروندان وظیفه حکومت است. کروبی خواستار تشکیل هیأت مستقل برای بررسی ابعاد حادثه و آزادی معترضان شده است. به باور او، تنها راه برونرفت از بحران، رجوع به مردم و برگزاری همهپرسی آزاد است. سیدمصطفی تاجزاده نیز اتفاقات اخیر را «قابل پیشبینی و پیشگیری» خوانده و بر تشکیل کمیته حقیقتیاب ملی تأکید کرده است. او ضمن محکوم کردن خشونتها بر لزوم گفتوگوی ملی و تفاهم تاریخی برای عبور از وضعیت شکننده کنونی اشاره کرده و آینده ایران را آبستن تحولات بزرگ دانسته است. در مجموع، این سه بیانیه با وجود تفاوت در لحن بر همدردی با خانوادههای قربانیان، ضرورت شفافسازی حقیقت و یافتن راهحلهایی مبتنی بر اراده مردم تأکید دارند؛ رویکردی که بر گفتوگو، مشارکت ملی و عبور مسالمتآمیز از بحران استوار است. پیش از این دکتر سروش در بیانیهای ضمن انتساب خشونت رخ داده در کف خیابانهای ایران به «سلطنتطلبان، مجاهدین، تروریست و صهیونیستها» از خاتمی و روحانی و دیگر نخبگان سیاسی خواسته بود که به میدان بیایند و پرچم اعتراضات را بهدست بگیرند. پس از آن بیانیه و درخواست بود که سه چهره معترض داخلی بیانیههای جداگانهای را منتشر کردند.
بحران و اصلاحات در ایران
جبهه اصلاحات هم بهعنوان یکی از جریانهای سیاسی مهم کشور در واکنش به وقایع اخیر، بیانیهای منتشر کرده که در آن به بحران بیاعتمادی گسترده در میان مردم و سیاستمداران اشاره شده است. در این بیانیه، آمده است که بخش زیادی از شهروندان ایران دیگر به نهادهایی که قرار بود نماینده مطالبات آنها باشند، اعتماد ندارند. جبهه اصلاحات هم از این بیاعتمادی عمیق مستثنا نبوده و بهوضوح اعلام کرده که تلاشهای اصلاحطلبانه برای بهرسمیت شناخته شدن اصلاحات در سطح داخلی و خارجی به بنبست رسیده است. این جبهه در ادامه بر بیانیه ۱۵مادهای سیدمحمد خاتمی تأکید کرده و از نخبگان و دلسوزان کشور خواسته است که با تشکیل یک مجمع ملی بهدنبال راهحلهای واقعبینانه و اجماعی برای برونرفت از بحرانهای کنونی باشند. همچنین جبهه اصلاحات پیشنهاد کرده است که در اسرع وقت کمیته حقیقتیاب مستقلی تشکیل شود. این کمیته باید از نمایندگان مختلف مانند حقوقدانان، خانوادههای جانباختگان، نهادهای مدنی، نهادهای انتظامی و قضایی تشکیل شده و به بررسی دقیق حوادث اخیر پرداخته و گزارشی شفاف به مردم ارائه کند.
تأکید بر اصلاحات اساسی
در کنار جبهه اصلاحات، نهضت آزادی ایران هم در واکنش به بحرانهای اخیر کشور، بیانیهای منتشر کرد که در آن به مشکلات گسترده اقتصادی، اجتماعی و سیاسی اشاره شده است. نهضت آزادی همچنین بر لزوم رسیدگی به بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تأکید کرده و وضعیت کنونی کشور را ناشی از بیتوجهی به مطالبات مردم دانسته است. در این بیانیه، آمده که ملت ایران سالهاست به دلیل استبداد، بیعدالتی، فساد، تورم و بیکاری اعتراض دارند. افزایش آلودگی هوا، بحران آب، مشکلات معیشتی و سقوط ارزش پول ملی، زندگی مردم را به شدت تحتفشار قرار داده است. بسیاری از جوانان به دلیل مشکلات اقتصادی و نابرابریها قادر به تأمین نیازهای اولیه خود نیستند. نهضت آزادی ایران همچنین به وضعیت سیاسی کشور اشاره کرده و از نارضایتی مردم نسبت به عدم انعکاس مشکلاتشان در رسانه ملی و نبود انتخابات آزاد و سالم خبر داده است. در این شرایط، نهضت آزادی با تسلیت به خانوادههای قربانیان حوادث اخیر، خواستار پیگرد قضایی عوامل این فجایع و تأکید بر حق اعتراض مردم است.
این جریان سیاسی باور دارد که شرایط ایران هرگز به قبل از بهمن ۱۳۵۷ باز نخواهد گشت و هرگونه تبلیغات واپسگرا را محکوم میکند. نهضت آزادی همچنین از دخالتهای خارجی در امور ایران انتقاد کرده و به حاکمیت توصیه میکند که از هرگونه خشونت مردم خودداری کند. در نهایت، این جبهه بر لزوم اصلاحات اساسی در سیاست داخلی و خارجی تأکید کرده و یادآور میشود که بحران اقتصادی کشور تنها از طریق اصلاحات سیاسی قابل حل است. آنها از احزاب ملی و دموکراتیک خواستهاند که بهصورت همصدا علیه دخالتهای خارجی موضع بگیرند و به حاکمیت فشار آورند تا تغییرات اساسی در کشور اعمال کند.
در نهایت، بهنظر میرسد که نگاهها به آینده ایران همچنان مبهم است، اما در عین حال، این بحرانها میتواند نقطه آغاز تحولات اساسی در کشور باشد. اگرچه نظرات و پیشنهادات ارائهشده از سوی شخصیتهای سیاسی و جریانات مختلف در مورد چگونگی حل بحرانهای کنونی متفاوت است، اما همه در یک نکته مشترک هستند و آن تأکید بر لزوم اصلاحات، گفتوگو و مشارکت ملی است. آینده ایران بهوضوح در گرو تصمیمات اساسی و ساختاری است که باید برای عبور از بحرانها و برطرف کردن مطالبات مردم اتخاذ شوند.
