توسط : صفبندی بازیگران و فیلمسازان علیه جشنواره فیلم فجر
چهلوچهارمین دوره جشنواره فیلم فجر، پرحاشیهترین دوره از آب درآمد. جشنوارهای که پیش از شروع نیز به دلیل عدم حضور تمام چهرههای مؤثر سینمای ایران مورد نقد قرار گرفته بود، هرچه از زمان شروعش گذشت، جنجالیتر شد.
حمله و ضدحمله
جشنوارهای که با انصراف و کنار کشیدن برخی از چهرهها آغاز شده بود، با کنفرانس خبری محمدحسین مهدویان به اوج جنجال رسید. کارگردانی که بسیاری او را نورچشمی! دستگاههای تأثیرگذار حاکمیتی میدانستند با کلاه کپ و تیشرتی که روی آن نوشته بود: «از خون جوانان وطن لاله دمیده» به پردیس سینمایی ملت آمد. او که طی سالهای گذشته و از زمان تولدش در سینمای ایران، همواره زیرنور توجه بود، این بار نه روی پرده و نه در کنفرانس خبری، دوستان زیادی را پیدا نمیکرد. مهدویان که ستارههای سینما را به ترسو بودن متهم کرد، درباره اینکه سینماگری حاصل توجه! است که فیلمهایش از پیش اکران را گرفتهاند و در پاسخ به سوال تند یک خبرنگار به توقیف فیلم شیشلیک، اشاره کرد.
مطابق انتظار، مهدویان در فضای مجازی با حملهای تند مواجه شد و یکی از تندترین نقدها از سوی مهران احمدی بازیگر و کارگردان به او انجام شد. او نه با کنایهای ظریف که با لحنی تند و گزنده به مهدویان حمله کرده و گفت: «آقای مهدویان که هفت هشت سالی هست به دلایلی که هم من میدانم و هم تو! وارد این عرصه شدی». او سپس به معرفی خودش پرداخته و میگوید:«۳۵ سال است در این حرفه هستم، پشتم به جایی گرم نیست و از جایی هم پولی نگرفتم. اما شما که پشتت گرمه، حق نداری به ما که خواهر و برادر و بچههایمان در این شهر و کشور در خون خودشان غلتیدند، بگویی ترسو! ما عزاداریم و وارد جشن!واره نمیشویم. تو اگر دوست داری برو، دست حق به همراهت»!
انصراف ستارهها
الناز شاکردوست یکی از اولین ستارههای سینمای ایران بود که با متنی احساسی از حضور در جشنواره فیلم فجر انصراف داد. او البته در یک استوری نیز از یک تماس تلفنی پرده برداشت که به او قول دریافت سیمرغ بلورین را داده بودند: «فریاد میزنم من عزادار عزیزانم هستم، کدام جشنواره؟ کدام جشن؟» این بازیگر سرشناس درحالی از دنیای بازیگری در سینما خداحافظی کرد که سعید زمانیان، کارگردان فیلم «آرامبخش» که شاکردوست در آن بازی کرده بود نیز یکی از اولین کسانی بود که از حضور در جشنواره انصراف داده بود.
امیر جدیدی که در فیلم «اسکورت» با بازی او در جشنواره حضور دارد روز پنجشنبه با انتشار یک استوری اینستاگرامی از حضور در جشنواره فجر انصراف داد: «از درون لبریز اندوه، از برون رگبار حزن، همچون زادگاهم، عزادارم و از حضور و رقابت در جشنواره دوری میکنم». آنچه در استوری جدیدی وجود دارد، این است که او خواهان کنارهگیری از رقابت برای بهترین بازیگر جشنواره شده است. موضوعی که مسئولان جشنواره تا الان آن را رد کرده و اعلام کردهاند برای انصراف از بخش رقابت باید پیش از شروع به جشنواره اعلام میشد. حالا این سوال پیش میآید که جشنواره امسال حاضر است، جایزه بهترینهایش را به کسانی بدهد که آن را تحریم کردهاند.
با این وصف جدیدی و شاکردوست تنها ستارههای کنار کشیده، نیستند. حامد بهداد و بهنوش طباطبایی همراه فیلم «گیس» به جشنواره نیامدند تا مهدی جوادی، تهیهکننده فیلم درباره دلیل این موضوع با عصبانیت بگوید: «این را از فاشیستهایی بپرسید که با ایجاد دیکتاتوری رسانهای، سبب شدند آنها در خانه باشند و در جشنواره حضور نداشته باشند».
نکته اینجاست که تمام انصرافها با سر و صدا و انتشار متنهای احساسی همراه نبوده است. بعضی بازیگران مانند رضا کیانیان یا هدی زینالعابدین نیز همراه فیلمشان (اسکورت) به محل کاخ جشنواره نرفتند تا انصرافی بیسر و صدا را رقم زده باشند.
ماجرای هادی و ناصر
با وجود حواشی بسیار اما نمیتوان از ماجرای حضور جنجالی منوچهر هادی در جشنواره امسال گذشت. او با فیلم «خیابان جمهوری» به جشنواره آمده بود که با سوال خبرنگاران در ارتباط با عدم حضور هنرمندان مواجه شد و پاسخی که داد، حملات پرحجمی را در فضای رسانهای و مجازی برایش خرید که جالبترین آنها از سوی یکتا ناصر، همسر سابقش و بازیگر سرشناس بود. او گفته بود: «چرا باید بترسم که به جشنواره بیایم؟ جشنواره مال من است. فرار کردن و تحریم کردن چه فایدهای دارد؟ به چه حقی ما را تحریم میکنند؟ به چه حقی به بازیکن فوتبال میگویند، بازی نکن و به فیلمساز میگویند، فیلم نساز؟ شمایی که ما را تحریم میکنید، شما دیکتاتور هستید». یکتا ناصر، همسر سابق منوچهر هادی اما خیلیزود دست به قلم شد و در اینستاگرام پستی را منتشر کرد: «مگر میشود مادر باشی و این روزها داغدار نباشی، مگر میشود انسان باشی و یک چشم اشک و چشم دگرت خون نباشد در این روزگار. درکتان میکنم که بخواهید بچهاش را نفرین کنید تا کمی آرام بگیرید ولی باور کنید که این دختر یک بچه ۹ ساله است که من مادر فقط زندهام تا دختر کوچکم تک سرپرستش که منم را از دست ندهد»، او همچنین نوشت: «من در کنار شما هستم نه در گفتار…».
صفکشی و خطکشی
این اولین بار نیست که جشنواره فیلم فجر در فضای ملتهب اجتماعی و سیاسی برگزار میشود اما به جرأت میتوان گفت که هیچ زمانی چون امروز، مرزبندی و خطکشی تا این حد جدی، شدید و بلند نبوده است. امروز بهنظر میرسد بیش از هر زمان دیگری سینمای ایران و فضای جشنواره فجر (که میتواند مقیاس کوچکی از جامعه باشد) قطبی شده است. اکنون گروهی از هنرمندان با صدای اعتراض و انصرافشان به مرزهای اخلاقی دست زدند، گروهی دیگر با حضورشان و با وجود انتقادهای تند! به رقابت و جشنواره پایبند ماندهاند و برخی در میان واکنشهای تند جامعه گیر سکوت کردهاند؛ جشنواره امسال نه سینما که تصویری از تضاد، انتخاب و تعهدات اخلاقی را به نمایش گذاشته است.
