توسط : تأیید رسمی جانباختن دانشجویان پزشکی در اتفاقات اخیر
با گذشت هفتهها از حوادث و ناآرامیهای دیماه، سرانجام سکوت مقامات صنفی درباره سرنوشت کادر درمان بازداشتی شکسته شد. در تازهترین دادههای دریافتی از سازمان نظام پزشکی کشور، نشاندهنده ابعاد جدیدی از وضعیت جامعه سلامت است. دیروز اعضای مجمع عمومی سازمان نظام پزشکی از واقعیتی تلخ پرده برداشتهاند: جانباختن تعدادی از دانشجویان پزشکی و پرستاری در جریان اعتراضات اخیر.
آمار بازداشتیها؛ تمرکز بر تهران، اصفهان و قزوین
طبق آخرین آماری که تا امروز بهدست سازمان نظام پزشکی رسیده، محمد میرخانی، معاون اجتماعی و پارلمانی این سازمان، تعداد پزشکان بازداشتی را «کمتر از ۱۵ نفر» اعلام کرده است.
اگرچه او تأکید دارد که دسترسی به آمار رسمی و موثق در پروندههایی با بار امنیتی به سهولت ممکن نیست اما این رقم براساس صحتسنجی اخبار واصله از بیمارستانها و گزارشهای همکاران تجمیع شده است. میرخانی به صراحت میگوید که این دستگیریها، ارتباطی به مداوای مجروحان در مراکز درمانی نداشته و پزشکان بازداشت شده نیز مانند سایر اقشار مردم به دلیل حضور در ناآرامیهای خیابانی تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
صالحی نجفآبادی، عضو مجمع عمومی سازمان نظام پزشکی، با تأیید بازداشت حداقل یک پزشک در اصفهان از گزارشهای مشابهی در قزوین خبر میدهد. هرچند او خاطرنشان کرد که در شهر نجفآباد موردی از بازداشت پزشکان ثبت نشده اما پراکندگی دستگیریها در سطح کشور نشاندهنده درگیر شدن بدنه تخصصی نظام سلامت در بطن حوادث اخیر است.
رمزگشایی از علت دستگیریها؛ درمان یا حضور در ناآرامی؟
یکی از نقاط کلیدی و پرابهام در گزارشهای اخیر، اختلافنظر جدی بر سر علت دستگیریهاست. مقامات رسمی سازمان نظام پزشکی با لحنی احتیاطآمیز تلاش دارند هرگونه ارتباط میان بازداشتها و «وظایف درمانی» را نفی کنند. میرخانی معتقد است جامعه پزشکی همیشه بدون رویکرد سیاسی به وظیفه انسانی خود عمل کرده و دستگیریها صرفاً ناشی از حضور در تجمعات بوده است. اما در سوی دیگر یاسر نجفآبادی، دیگر عضو مجمع عمومی سازمان از وجود ادعاهایی در فضای مجازی و محافل تخصصی سخن میگوید که بر اساس آنها، برخی پزشکان تنها به جرم وفاداری به سوگند بقراط و درمان معترضان مصدوم بازداشت شدهاند. نجفآبادی با اشاره به پرونده یک پزشک در قزوین و موارد مشابه، اعلام کرد که تحقیقات برای مستندسازی این ادعاها همچنان ادامه دارد.
اگر ثابت شود که درمان مصدوم، وجهه مجرمانه پیدا کرده، نظام سلامت با بحران بیسابقهای در اخلاق حرفهای روبهرو خواهد شد؛ چراکه طبق سوگندنامه پزشکی، درمان حق شهروندی همه مردم است و نباید با متر و معیار سیاسی سنجیده شود.
بنبست شایعات و رد قاطع شایعه اعدام
همزمان در پی اوجگیری اخبار نگرانکننده مبنی بر صدور احکام سنگین و حتی اعدام برای برخی از اعضای کادر درمان، محمد رئیسزاده، رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران، بهطور مستقیم وارد میدان شد تا به شایعات پایان دهد.
او با اشاره به اینکه شخصاً پروندههای حساسی مانند پرونده پزشک قزوینی را پیگیری کرده و با مقامات ارشد قضایی استانها گفتوگو داشته است، اعلام کرد: «تا این لحظه هیچ حکمی برای هیچیک از اعضای جامعه پزشکی صادر نشده و تمامی پروندهها همچنان در مرحله تحقیقات و بازپرسی قرار دارند». رئیسزاده با دفاع از عملکرد «جهادی» کادر درمان در رسیدگی به تمامی مصدومان حوادث اخیر، تأکید کرد که سازمان نظام پزشکی بر تمامی مراحل قضایی نظارت دارد تا از حقوق صنفی بازداشتشدگان صیانت کند. او انتشار اخبار مربوط به اعدام را «شیطنت رسانهای و رفتار هیجانی» خواند و از بدنه درمان خواست تا تنها بر اساس اخبار رسمی عمل کرده و تحتتأثیر جوسازیهای غیرواقعی قرار نگیرند.
واقعیت تلخ؛ جانباختن دانشجویان و کادر درمان
شاید تلخترین بخش، تأیید رسمی خبر جانباختن تعدادی از دانشجویان پزشکی و پرستاری باشد. یاسر نجفآبادی با تأیید این خبر تلخ اعلام کرد که در بررسی آمارها متأسفانه نام تعدادی از دانشجویان و کادر درمان در میان جانباختگان حوادث اخیر دیده میشود. صالحی نجفآبادی نیز با اشاره به گفتوگوهای خود با رئیس نظام پزشکی اصفهان بر این نکته صحه گذاشت که بدنه دانشجویی و کادر درمان در میانه تجمعات هزینههای جبرانناپذیری پرداخته است.
صیانت صنفی در سایه استقلال قضایی
سازمان نظام پزشکی در تعامل با دستگاههای امنیتی و قضایی، استراتژی «حمایت بدون مداخله» را در پیش گرفته است. میرخانی با تأکید بر احترام به استقلال قضایی، معتقد است که سازمان تنها وظایف حمایتی خود را انجام میدهد تا اطمینان حاصل شود که حقوق شهروندی پزشکان در مراحل دادرسی رعایت میشود. او هشدار داد که اخبار کذب میتواند، سلامت روانی کادر درمان را با خطر جدی مواجه و حساسیتهای بیموردی ایجاد کند. از سوی دیگر، رئیسزاده تأکید دارد که برای برخی همکاران مشکلاتی ازجمله مسائل قضایی پیش آمده که سازمان تمامی موارد را رصد کرده و در مواردی که امکان کمک وجود داشته، اقدامات لازم را در دستورکار قرار داده است.
