دولت طالبان در نشست تهران شرکت نمیکند

امارت اسلامی افغانستان در نشست نمایندگان ویژه کشورهای منطقه که بهزودی به میزبانی تهران برگزار میشود، نمایندهای نخواهد داشت. حافظ ضیاء احمد تکل، رئیس اطلاعات و روابط عمومی وزارت خارجه طالبان، با اعلام این خبر گفت که اگرچه از افغانستان برای شرکت در این نشست دعوت بهعمل آمده اما امارت اسلامی تصمیم گرفته در آن حضور نداشته باشد. به گفته وی، طالبان ترجیح میدهد، تعاملات منطقهای خود را نه از طریق نشستهای چندجانبه موردی بلکه از مسیر سازمانهای منطقهای، فرمتهای شناختهشده و مکانیسمهای دوجانبه دنبال کند؛ رویکردی که به باور این گروه، کارآمدتر و منطبقتر با منافع افغانستان است.
تکل با تأکید بر اینکه امارت اسلامی در سالهای اخیر روابط فعال و مستمری با کشورهای منطقه برقرار کرده، اظهار کرد که کابل توانسته در زمینه گسترش تفاهم و همکاریهای منطقهای به پیشرفتهای عملی و ملموسی دست یابد. وی افزود: وزارت خارجه افغانستان تمرکز خود را بر تقویت فرمتهای موجود منطقهای قرار داده و معتقد است، تداوم این مسیر میتواند به توسعه همکاریهای پایدار و افزایش سطح اعتماد میان کشورهای همسایه منجر شود. از نگاه طالبان، تعاملات هدفمند دوجانبه و منطقهای، ابزار مؤثرتری برای مدیریت مسائل امنیتی، اقتصادی و سیاسی افغانستان بهشمار میرود. در مقابل، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران از برگزاری این نشست بهعنوان ابتکاری منطقهای برای گفتوگو و تبادل نظر درباره تحولات افغانستان یاد میکند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، پیشتر اعلام کرده بود که این نشست حاصل رایزنیهای مستمر ایران با کشورهای همسایه ازجمله پاکستان و افغانستان و دیگر بازیگران منطقهای است. وی با اشاره به اهمیت بنیادین امنیت و ثبات در محیط همسایگی ایران، تأکید کرده است که تهران کاهش تنشها و تقویت تفاهم میان کشورهای منطقه را یکی از اولویتهای سیاست خارجی خود میداند و در این مسیر از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد.
به گفته بقایی، این نشست در هفته پیشرو با حضور نمایندگان ویژه امور افغانستان از کشورهای پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، چین و روسیه در تهران برگزار میشود. هدف از این گردهمایی، بررسی آخرین تحولات افغانستان و هماندیشی درباره راهکارهای منطقهای برای تقویت ثبات و همگرایی است. ایران امیدوار است این ابتکار بتواند، نقشی مؤثر در نزدیکتر شدن دیدگاههای کشورهای منطقه و کاهش سوءتفاهمها ایفا کند.
محمدرضا بهرامی، دستیار وزیر و مدیرکل آسیای جنوبی وزارت امور خارجه نیز تصریح کرد که با وجود تنشهای موجود میان افغانستان و پاکستان، موضوع میانجیگری در دستورکار نشست تهران قرار ندارد. میزبانی تهران از این نشست در عین حال حامل پیام روشنی درباره رویکرد ایران نسبت به همسایگان خود است. ایران بر اهمیت استقلال، حاکمیت، ثبات و امنیت کشورهای همجوار ازجمله افغانستان تأکید دارد و در کنار دیگر کشورهای منطقه از تلاشهای رهبران افغانستان برای دستیابی به صلح، آرامش و پیشرفت حمایت میکند. خروج غیرمسئولانه کشورهای غربی از افغانستان به باور بسیاری از تحلیلگران، فرصتی فراهم کرده تا گروهها و جریانهای اثرگذار افغان با گفتوگوهای دلسوزانه و بدون دخالت خارجی، مسیر استقلال و آبادانی کشور خود را هموار کنند.
افغانستان در دهههای گذشته به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی خاص، طمعورزی قدرتهای جهانی، درگیریهای داخلی و اشغالگری همواره با بیثباتی و فقر دستوپنجه نرم کرده است. طبیعی است که راه برونرفت از این چرخه معیوب، اتحاد گروههای افغانی و نخبگان سیاسی و اجتماعی این کشور حول منافع ملی باشد. در مقابل، بیتوجهی به شرایط حساس کنونی و نادیده گرفتن ضرورت همگرایی داخلی، میتواند بار دیگر افغانستان را به سوی جنگ داخلی، مداخله بازیگران خارجی و بیثباتی گسترده سوق دهد؛ مسیری که پیامدهای آن نهتنها برای مردم افغانستان بلکه برای کل منطقه پرهزینه خواهد بود.

