توسط : گفتوگوی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا درباره سلطنتطلبان
گروه بینالملل: جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگویی ویدئویی با مگان کلی، مجری سرشناس آمریکایی، در شبکه رادیویی سیروس ایکسام درباره توافق اخیر با ایران، موضوع تغییر رژیم جمهوری اسلامی را رد کرد و گفت: «دونالد ترامپ هرگز نگفت که هدف اقدامات او به قدرت رساندن رضا پهلوی در ایران است». ونس گفت: «آنچه دونالد ترامپ گفت این بود که اگر مردم ایران به پا خاستهاند و مقابل حکومت خود ایستادهاند، خیلی هم خوب است اما آنچه او میخواهد، اطمینان یافتن از فعالیتهای هستهای ایران است، چه از طریق دیپلماتیک و چه از طریق جنگ که خب در نهایت راه دوم رخ داد».
اظهارات ونس بازتابدهنده نگاه دولت آمریکا نسبت به موضوع ایران پس از جنگ ۴۰ روزه و تفاهم اخیر است. نگاهی که در آن دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نیز در آن معتقد است که به تغییر رژیم در ایران اعتقادی ندارد و این موضوع هیچگاه بخشی از هدف او نبوده است. او گفت که سالها تغییر رژیمها را دیده و به باور او این کارها جواب نمیدهد و چنین چیزی باید خودش رخ دهد. پیشتر ترامپ اعلام کرده بود به مدلی شبیه به ونزوئلا علاقهمند است.
ونس با تأکید بر اینکه واشنگتن بهدنبال «تغییر رژیم» در ایران نیست، افزود: «تصمیم برای قیام علیه حکومت کنونی به مردم ایران مربوط میشود؛ اگر آنها بخواهند قیام کنند، اتفاق خوبی است اما این مسئلهای میان مردم ایران و حکومتشان است».
معاون رئیسجمهور آمریکا تصریح کرد که هدف اصلی واشنگتن پایان دادن به برنامه هستهای ایران است؛ چه از طریق دیپلماسی و چه در صورت لزوم از راههای نظامی. ونس در واقع تلاش کرد میان رویکرد کنونی دولت آمریکا و سیاستهای مداخلهگرایانه گذشته واشنگتن در غرب آسیا فاصلهگذاری کند. این موضع نشان میدهد، واشنگتن تلاش دارد از یکسو از ورود مستقیم به پرونده تغییر حکومت اجتناب کند و از سوی دیگر اهرم فشار سیاسی و روانی خود را حفظ نماید.
ونس همچنین با اشاره به تجربههای گذشته آمریکا در غرب آسیا گفت: «دولت بهخوبی از خطر گرفتار شدن در درگیریهای طولانیمدت در منطقه آگاه است و قصد ندارد، وارد جنگی فرسایشی و بیپایان شود و از همان ابتدا قرار نبود ایالات متحده وارد باتلاقی شود که بسیاری درباره آن هشدار میدادند. دونالد ترامپ سیاستهای جورج بوش را دنبال نمیکند». به گفته او هدف اصلی واشنگتن جلوگیری از شکلگیری یک بحران طولانی و پرهزینه در منطقه است و ترامپ با توافق با ایران بهدنبال یک توافق صلح منطقهای است که شامل خلیجفارس، اسرائیل و لبنان میشود. ونس در ادامه، توافق احتمالی میان آمریکا و ایران را یک «توافق صلح منطقهای» خواند که کشورهای حوزه خلیج، اسرائیل و لبنان را نیز شامل میشود. وی تصریح کرد: «اگر ایران به تعهدات خود عمل کند، توافقی شکل میگیرد که خاورمیانه را متحول خواهد کرد، در غیر این صورت تهران هیچگونه مزایای اقتصادی دریافت نخواهد کرد». ونس با رد مقایسه این توافق با «طرح مارشال» توضیح داد که برخلاف طرح مارشال، این توافق با پول مالیاتدهندگان آمریکایی تأمین مالی نمیشود. این رویکرد نشان میدهد، واشنگتن در حال حرکت از یک سیاست تقابلی همهجانبه به سمت یک سیاست هدفمحور و مبتنی بر مدیریت تهدیدهاست. او در پایان تأکید کرد که شرط بهرهمندی ایران از مزایای اقتصادی تغییر رفتار است و غنیسازی اورانیوم، سازوکارهای راستیآزمایی و نظارت، ارکان اصلی این توافق خواهند بود.
او سپس زبان تهدید گشود و افزود: «اما اگر ایران به تعهدات خود عمل نکند، آمریکا همچنان گزینههای مختلفی ازجمله ابزارهای نظامی را در اختیار خواهد داشت».
ونس همچنین به رهبران ایران پیشنهاد کرد که راه و روش عربستان سعودی را برای حکمرانی برگزینند و در این صورت آمریکا مایل خواهد بود تا ایران کشوری موفق باشد.
در مجموع اظهارات ونس بازتابدهنده دو نگاه متفاوت در دولت ترامپ است؛ گروهی که تقابل نظامی را به منظور تسلیم ایران بهصلاح میبینند و گروهی دیگر که از تکرار تجربههای جنگ در دهههای گذشته فراری هستند و میخواهند، حل اختلافات از میز مذاکرات با فضایی جدید عبور کند.
