توسط : پایتخت برای بدرقه رهبر شهید آماده میشود
گروه اجتماعی: در آستانه برگزاری مراسم وداع و تشییع پیکر آیتالله علی خامنهای، رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران، پایتخت خود را برای یکی از بزرگترین و پیچیدهترین عملیاتهای لجستیکی و مدیریت شهری در تاریخ معاصر کشور آماده میکند. مقامات دولتی و شهری با بسیج همهجانبه امکانات، پهنهای گسترده از شرق تا غرب تهران را بهحالت آمادهباش کامل درآوردهاند تا پایتخت میزبان جمعیتی باشد که پیشبینی میشود به چندین میلیون نفر برسد. براساس اعلام ستاد ملی برگزاری مراسم، زنجیره این رویداد بزرگ از روز شنبه هفته آینده با آغاز مراسم وداع در مصلای تهران کلید خواهد خورد؛ روزی که با تعطیلی رسمی پایتخت همراه است و در ادامه، روز دوشنبه با برگزاری مناسک تشییع پیکر و اعلام دو روز عزای عمومی و تعطیلی سراسری در کل کشور به اوج خود میرسد.
پهنه تشییع؛ کریدوری در قلب تهران
برخلاف گمانهزنیهای اولیه، حجم پیشبینی شده جمعیت بهگونهای است که امکان محدود کردن مراسم به یک نقطه وجود ندارد. محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران و نماینده دولت در این ستاد، اعلام کرده که یک «کریدور گسترده شرقی-غربی» مشابه مسیر راهپیمایی ۲۲ بهمن برای این رویداد طراحی شده است. این پهنه عظیم از خیابان دماوند آغاز شده، با عبور از میدان امامحسین، خیابان و میدان انقلاب، خیابان و میدان آزادی در نهایت به بزرگراه شهید لشگری متصل میشود. به گفته سخنگوی شهرداری تهران، ایجاد زیرساختهای ویژه و موانع موقت در معابری چون بزرگراه مدرس، تصمیم اجتنابناپذیری بوده که با پیشنهاد پلیس راهور و با هدف حفظ سلامت عزاداران و باز نگه داشتن «مسیر سبز امدادی» برای واکنش سریع به شرایط اضطراری اتخاذ شده است.
قفل بزرگراهها؛ از خطوط ویژه تا پارک یک میلیون خودرو
یکی از اصلیترین چالشهای این تشییع کمسابقه، هدایت شبکه ترافیکی و مسافران برونشهری است. پلیس راهور با اتکا به سه اصل «محدودسازی هدفمند، مدیریت هوشمند و فرماندهی متمرکز» یک طرح چهارحلقهای را در تهران پیاده خواهد کرد:
حلقه اول (مرکزی): انسداد کامل و ۱۰۰ درصدی تردد و پارک خودروها تا شعاع ۱۰۰ متری عمود بر محورهای اصلی تشییع (دماوند، انقلاب، آزادی و لشگری).
حلقههای بعدی: هدایت ترافیک به بزرگراههای پشتیبان مانند همت، حکیم، زینالدین و رسالت.
سردار سیدابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، با اشاره به پیشبینی ورود کاروانها از مبادی مختلف کشور اظهار کرد که بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار فضای پارک در ۱۴ مبادی ورودی و پارکینگهای مسقف پایتخت آمادهسازی شده است. او تأکید کرد خودروهای سنگین و عبوری که قصد توقف در تهران را ندارند باید از ساعت ۲۲ روز جمعه از آزادراه غدیر تردد کنند.
همچنین براساس برآوردهای ترافیکی بیش از ۴۱ درصد زائران (نزدیک به ۵ میلیون نفر) از طریق شبکه مترو جابهجا خواهند شد. برای جبران مازاد ظرفیت مترو ۴۲۰ دستگاه اتوبوس در ۱۴ میدان کلیدی مستقر شده و ۸۰ کیلومتر خط ویژه اتوبوس موقت برای دسترسی سریع به مصلی ایجاد شده است. به موازات آن، سازمان تاکسیرانی با ۱۰۰۰ دستگاه ون، خدمات رایگان را برای انتقال زائران از پارکینگهای دوردست به ایستگاههای مترو ارائه میدهد.
اسکان محلهمحور؛ تبدیل مدارس و مساجد به زائرسرا
با توجه به سرازیر شدن میلیونها تن از استانهای مختلف، هتلها و مراکز اقامتی پایتخت با ارائه تخفیف ۵۰ درصدی از روز جمعه تا سهشنبه به مدار خدمت آمدهاند. اما بخش اصلی بار اسکان بر دوش فضاهای عمومی است.
استاندار تهران اعلام کرد، نزدیک به ۶ هزار مدرسه در سطح استان تجهیز شدهاند که ۵ هزار واحد آن مستقیماً در شهر تهران قرار دارد. علاوه بر این درمانگاهها، آشپزخانهها و ظرفیت شبستانی بیش از ۱۳۰ مسجد بزرگ در قالب نخستین تجربه عملیاتی «محلهمحوری» برای اسکان و تغذیه رایگان زائران فعال شدهاند. برای مدیریت منظمتر هر یک از مناطق ۲۲گانه شهرداری تهران بهعنوان میزبان یک یا چند استان معین کشور تعیین شدهاند. در لایه دوم پشتیبانی ۱۶ شهرستان استان تهران نیز در وضعیت آمادهباش قرار دارند تا در صورت تکمیل ظرفیت پایتخت، پذیرای زائران باشند.
دغدغه اصلی: مهار گرمازدگی و مدیریت بحران
همزمانی این رویداد با گرمای شدید تیرماه، مدیریت بحران و سلامت را به اولویت اول دفتر رهبری و دستگاههای اجرایی تبدیل کرده است.
علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران، با هشدار نسبت به اوج گرما در ساعات ۱۴ تا ۱۸ گرمازدگی و مخاطرات تجمع روی پلهای عابر پیاده را مهمترین دغدغههای ایمنی خواند.
برای مقابله با این چالش، تمهیدات زیر در نظر گرفته شده است:
بیمارستانهای سیار: استقرار ۶ بیمارستان تخصصی با ۶۰۰ تخت فعال و ۲۰۰ تخت پشتیبان در مصلی به همراه احداث دو بیمارستان صحرایی توسط نیروهای مسلح در خارج از رینگ مرکزی.
ناوگان اورژانس: استقرار ۷۰۰ آمبولانس، ۳۸ اتوبوسآمبولانس و ۳۰۰ موتورلانس در سراسر مسیر.
سیستم مهپاش: تجهیز ۳۰ هزار مترمربع از صحن مصلی و ۱۲۰۰ نقطه از مسیرهای تشییع به سیستمهای مهپاش توسط سازمان آتشنشانی.
آمادهباش آتشنشانی: استقرار ۶ هزار آتشنشان به همراه ۴۰۰ نیروی داوطلب بهصورت ۲۴ساعته در ۷۰ نقطه عملیاتی مصلی و طول مسیر ۲۰ کیلومتری تشییع.
غرفههای گمشدگان و توزیع کارتهای شناسایی
سازمان مدیریت بحران با توجه به احتمال اختلال مقطعی در شبکههای مخابراتی به دلیل تراکم جمعیت، از خانوادهها خواسته است پیش از ورود به مسیر، محل قرار مشخصی تعیین کنند. همچنین حدود ۵۰ غرفه ستاد گمشدگان با حضور روانشناسان و نیروهای داوطلب در طول مسیر و زائرشهرها دایر خواهد شد.
یکی از اقدامات پیشگیرانه دیگر، طراحی و توزیع کارتهای شناسایی ویژه در مراکز اسکان و نقاط پرازدحام است. روی این کارتها اطلاعات هویتی، شماره تماس نزدیکان، بیماریهای زمینهای و حساسیتهای دارویی زائران درج میشود تا در صورت بروز حادثه یا گرمازدگی، روند امدادرسانی اورژانس تسریع شود.
جمعیت هلالاحمر نیز با بهکارگیری ۲۵ هزار نیروی داوطلب، ۳۵۸ آمبولانس و ۴ بالگرد امدادی، پشتیبانی عملیات را برعهده دارد و ۹ استان کشور را بهعنوان معین پایتخت مستقر کرده است. مقامات مسئول در پایان بر این نکته تأکید کردهاند که موفقیت این لجستیک عظیم و بیسابقه، بیش از هر چیز به رعایت توصیههای ایمنی، پرهیز از سفرهای غیرضروری شهروندان تهرانی و استفاده حداکثری از ناوگان حملونقل عمومی بستگی دارد.
