توسط : مجموعهای ۱۷ جلدی از آثار منتشرنشده و پراکنده احمد شاملو
بسیاری او را بزرگترین شاعر معاصر میدانند و عدهای نیز تاریخ شعر مدرن ایران را به پس و پیش از او تقسیم میکنند. هرچه که باشد، دیگر تردیدی نیست که هیچ شاعری در قرن گذشته به اندازه احمد شاملو در کانون توجه و تحسین نبوده است. دوم مرداد امسال۲۶ سال از خاموشی شاملو گذشت، اما پرونده او هنوز بسته نشده است. هر بار که نامش به میان میآید، تنها شعرهایش نیست که خوانده میشود؛ اندیشهها، مواضع و تأثیرش بر شعر معاصر نیز دوباره محل گفتوگو و گاه نزاع قرار میگیرد.
نشر چشمه بهتازگی و به مناسبت گذشت یک قرن از تولد او، مجموعۀ ۱۷ جلدی «فریادهای عاصی آذرخش» را زیر نظر همسرش آیدا سرکیسیان و با همکاری فرید درفشی و سولماز سپهریآزاد منتشر کرده که شامل برخی آثار منتشرنشدۀ احمد شاملو و غالباً آثار پراکندۀ او در مطبوعات روزهای دور است.
این مجموعه حاصل سالها جستوجو، گردآوری و بررسی آرشیوهای مطبوعاتی و اسناد شخصی شاملو است؛ آثاری که برخی هرگز منتشر نشده بودند و برخی دیگر تنها در نشریات قدیمی و کمیاب منتشر شده و طی دههها از دسترس خوانندگان دور مانده بودند. «فریادهای عاصی آذرخش» تنها مجموعهای از نوشتههای پراکنده نیست؛ بلکه تصویری گسترده از جهان فکری و ادبی احمد شاملو ارائه میکند؛ از شعر و طرحهای شعر گرفته تا داستان، ترجمه، نامهها، گفتارهای متن، سخنرانیها، گفتوگوها، یادداشتهای ادبی و اجتماعی و نوشتههایی که بخش مهمی از فعالیتهای فرهنگی او را در بیش از نیمقرن رقم زدهاند.
تفکیک مجلدات این مجموعه براساس موضوع، و مبنای تدوین آثار در هر دفتر براساس تقدم تاریخی است (در وهلۀ نخست تاریخ نگارش و در وهلۀ دوم تاریخ انتشار). در نگاهی کلی آثار منتشرشده در این مجموعه بر دو گونه است: الف. بخش قابلتوجهی از نوشتههای چاپنشدۀ شاملو که از آن میان میتوان به «شعرها» و «طرحهای شعر»، «سخنرانی»ها، تعدادی «نامه»، «گفتارهای متن» چند فیلم مستند، پیشنویس ترجمۀ چهار رمان که نیمهکاره مانده، بخشی از پردۀ نخست نمایشنامۀ آنتیگون و داستان منظوم گودال حیوانات اشاره کرد.
ب. نوشتههای قبلاً منتشرشدهای که در نشریات سالهای دور و در مطبوعاتی کمیاب و گاه نایاب بهصورت پراکنده انتشار یافته است.
گردآوری این مجموعه که به مناسبت صدسالگی شاملو کلید خورد، سالها زمان برده و گرد آوردنش محتاج دقتی بسیار بوده چراکه شاملو گاه با نامهای مستعار قلم میزده، و همچنین در مجلاتی که خودش منتشر کرده بسیاری از نوشتههایش را بدون امضا به چاپ رسانده است. این مجموعه یکی از مهمترین پروژههای پژوهشی دربارۀ آثار احمد شاملو در سالهای اخیر بهشمار میرود و برای پژوهشگران، علاقهمندان ادبیات معاصر و دوستداران شعر و اندیشه شاملو، منبعی کمنظیر و ارزشمند است.
فهرست مجلدات مجموعه «فریادهای عاصی آذرخش» عبارتند از: دفتر اول: شعر، دفتر دوم: داستانهای تألیفی، دفتر سوم: داستانهای ترجمه (دهههای ۲۰ و ۳۰)، دفتر چهارم: داستانهای ترجمه (دهههای ۴۰ تا ۶۰)، دفتر پنجم: رمان ترجمه ناتمام، دفتر ششم: سایر آثار ترجمه، دفتر هفتم: نمایشنامه، فیلمنامه و گفتارمتن فیلم، دفتر هشتم: سخنرانی، دفتر نهم: كنگره نويسندگان آلمان (اینترلیت)، دفتر دهم: گفتوگو (۱۳۵۸ و ۱۳۵۹)، دفتر یازدهم: گفتوگو (۱۳۶۶ و ۱۳۶۷)، دفتر دوازدهم: گفتوگو (۱۳۶۸ و ۱۳۶۹)، دفتر سیزدهم: گفتوگو (۱۳۷۱ تا ۱۳۷۸)، دفتر چهاردهم: یادداشتها و مقالهها (دهههای ۲۰ و ۳۰)، دفتر پانزدهم: یادداشتها و مقالهها (دهههای ۴۰ تا ۷۰)، دفتر شانزدهم: نامهها، دفتر هفدهم: پاسخ به نامهها.
