«اودیسه» کریستوفر نولان دوباره قدرت سینما را ثابت کرد
فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان، در ادامه مسیر موفقیت خود در گیشه جهانی، از مرز ۶۰۰میلیون دلار فروش عبور کرده و به یکی از بزرگترین موفقیتهای سینمایی سال تبدیل شده است. تازهترین اثر این کارگردان سرشناس، نشان میدهد که هنوز هم فیلمهای بزرگ، جاهطلبانه و متکی بر تجربه واقعی سینما، میتوانند بدون تکیه بر قهرمانان کمیک و مجموعههای دنبالهدار، مخاطبان گستردهای را به سالنها بکشانند. «اودیسه» پس از آغاز قدرتمند خود در آمریکای شمالی و ثبت فروش ۱۲۳ میلیون و ۵۰۰ هزار دلاری در نخستین هفته نمایش، در هفته دوم نیز عملکردی چشمگیر داشت و توانست ۸۷ میلیون دلار دیگر در آمریکا و کانادا فروش کند. کاهش فروش فیلم نسبت به هفته نخست تنها حدود ۳۰ درصد بوده است؛ رقمی که برای یک اثر پرهزینه و بزرگ، نشانه استقبال بسیار خوب تماشاگران محسوب میشود. از نظر حفظ قدرت فروش در هفته دوم، «اودیسه» یکی از موفقترین فیلمهای تاریخ بهشمار میرود؛ بهویژه در میان آثاری که در آغاز نمایش خود بیش از ۱۰۰ میلیون دلار فروش داشتهاند. این فیلم پس از «ویکد» و «تاپگان: ماوریک»، سومین عملکرد برتر را در این زمینه ثبت کرده است. همچنین فروش ۸۷ میلیون دلاری هفته دوم، دومین رکورد برتر برای فیلمهایی با ردهبندی سنی بزرگسالان محسوب میشود؛ رکوردی که تنها فیلم «ددپول و ولورین» با فروش ۹۷ میلیون دلاری در هفته دوم، بالاتر از آن قرار دارد. پیشبینی میشود فروش فیلم در آمریکای شمالی تا پایان هفته به حدود ۲۸۶ میلیون و ۴۰۰ هزار دلار و فروش جهانی آن به حدود ۶۴۰ میلیون دلار برسد.
یکی از مهمترین عوامل موفقیت «اودیسه»، تأکید کریستوفر نولان بر تجربه تماشای فیلم در سالنهای سینمایی بزرگ است. نولان این فیلم سه ساعته را بهطور کامل با دوربینهای ویژه پردههای عظیم فیلمبرداری کرده است؛ فناوریای که بالاترین کیفیت تصویری را برای نمایش روی پردههای بسیار بزرگ فراهم میکند. «اودیسه» نخستین فیلم داستانی تاریخ است که تمام مراحل فیلمبرداری آن با این نوع دوربینهای ویژه انجام شده است. همین موضوع باعث شده بسیاری از تماشاگران ترجیح دهند فیلم را در سالنهای بزرگ و مجهز تماشا کنند. موفقیت فیلم در شرایطی ادامه پیدا کرده که نسخهای با کیفیت بالا از آن نیز بهصورت غیرقانونی در شبکههای اجتماعی منتشر شد. طبق گزارشها، یکی از پیامهای منتشرشده که نسخه کامل فیلم را در خود داشت، طی دو ساعت و نیم بیش از ۲ میلیون بازدید دریافت کرد؛ پیش از آنکه حساب کاربری منتشرکننده بسته شود. نسخهای دیگر با کیفیت پایینتر نیز در روز بعد منتشر شد، اما پس از چند ساعت و با نزدیک به ۵۰هزار بازدید حذف شد. شرکت سازنده فیلم اعلام کرد که از انتشار غیرمجاز اثر مطلع شده و اقدامات قانونی لازم برای حذف نسخههای منتشرشده و حفاظت از حقوق مالکیت فیلم را آغاز کرده است. با این حال، این اتفاق تأثیر قابلتوجهی بر فروش فیلم نگذاشته و استقبال مخاطبان همچنان ادامه دارد.
یکی از نکات مهم درباره موفقیت «اودیسه» این است که کریستوفر نولان، با وجود آنکه سالهاست یکی از مهمترین فیلمسازان جریان اصلی سینما محسوب میشود، همچنان توانسته مخاطبان جوان را جذب کند. حدود نیمی از تماشاگران نخستین هفته نمایش فیلم را افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله تشکیل دادهاند؛ موضوعی که نشان میدهد آثار نولان فقط مورد توجه نسلهای قدیمیتر سینما نیستند و همچنان توانایی ایجاد هیجان در میان مخاطبان جوان را دارند. در این هفته نیز هیچ فیلم تازهای حاضر نشد در نمایش گسترده با «اودیسه» وارد رقابت مستقیم شود و بسیاری از استودیوها ترجیح دادند اکران آثار خود را به زمانی دیگر موکول کنند. اما هفته آینده فیلم جدید «مرد عنکبوتی: روزی تازه» از سوی شرکتهای سازنده این مجموعه وارد سینماها میشود؛ فیلمی که تام هالند و زندایا، دو بازیگر «اودیسه» نیز در آن حضور دارند. در کنار موفقیت اقتصادی، «اودیسه» برای خود نولان نیز تجربهای تازه بوده است. این کارگردان گفته بخشهایی از فیلم حالوهوای آثار ترسناک دارند و ساخت این صحنهها باعث شده علاقه او به تجربه بیشتر در اینگونه سینمایی افزایش پیدا کند. نولان درباره احتمال ساخت فیلمی ترسناک در آینده گفته است: «باید یک ایده فوقالعاده داشته باشید. وقتی فیلمی با یک ایده شگفتانگیز روبهرو میشوید، همان ایده است که همه چیز را پیش میبرد. چنین فیلمی واقعاً اثر میکند». این صحبتها احتمال ساخت یک فیلم ترسناک توسط یکی از مهمترین کارگردانان معاصر سینما را افزایش داده است، هرچند نولان همیشه تأکید کرده انتخاب پروژههایش بیش از هر چیز به قدرت داستان و ایده اصلی آنها بستگی دارد.
موفقیت «اودیسه» نشان میدهد، مخاطبان هنوز برای فیلمهای بزرگ، اصیل و بلندپروازانه به سینما بازمیگردند. در دورهای که بسیاری از فیلمهای پرفروش به شخصیتهای ابرقهرمانی یا مجموعههای تکرارشونده وابسته شدهاند، نولان توانسته فیلمی مستقل، پیچیده و مبتنی بر یک اثر ادبی کلاسیک را به یک رویداد جهانی تبدیل کند. او پیش از این نیز با فیلمهایی مانند «آغاز»، «میانستارهای»، «دانکرک» و «اوپنهایمر» نشان داده بود که میتوان میان موفقیت هنری و استقبال عمومی تعادل ایجاد کرد. اکنون «اودیسه» نیز به این فهرست اضافه شده است؛ فیلمی که نهفقط یک اقتباس بزرگ سینمایی بلکه نمونهای از توانایی سینما برای خلق تجربهای جمعی و فراموشنشدنی در عصر نمایشهای خانگی و رسانههای دیجیتال است.

