توسط : ۴۱۱ هکتار زمین آزاد شد، ۱۸ پروژه متوقفشده تعیینتکلیف و ۹۸هزار میلیارد تومان قرارداد جدید ثبت شد
گروه اجتماعی: کیش در ۲۰ ماه گذشته فقط شاهد ورود سرمایههای تازه نبوده است؛ بخشی از برنامه مدیریتی این دوره به بازگرداندن منابعی اختصاص داشته که پیشتر از چرخه استفاده اقتصادی خارج شده بودند. بیش از ۴۱۱ هکتار زمین در ۷۵ پرونده به چرخه مدیریت عمومی برگشته، ۱۸ پروژه متوقفشده، تعیینتکلیف شده و همزمان حدود ۹۸هزار میلیارد تومان قرارداد سرمایهگذاری جدید به ثبت رسیده است. در کنار این ارقام، توسعه آب و برق، افزایش ظرفیت گردشگری، نوسازی ناوگان، برنامه تأمین مسکن و توقف فرآیند واگذاری کیشایر، بخش دیگری از تغییرات اقتصادی و زیرساختی جزیره را شکل دادهاند.
سرمایهای که منتظر تعیینتکلیف بود
بررسی پروندههای کلان و سنواتی، بیش از ۳۲ پروژه را شناسایی کرد که مجموع زمان توقف آنها به بیش از ۴۱۰ سال میرسید و ارزش اولیه آنها بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود. برای حل این وضعیت، کمیسیون رفع موانع پروژههای کلان و سنواتی فعال شد و در نهایت ۱۸ پروژه تعیینتکلیف شدند. این پروژهها در مجموع ۲۹۳ هزار مترمربع زمین و حدود ۸۴ هزار مترمربع زیربنا دارند و ارزش آنها حدود ۱۱۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده است. در همین مدت حدود ۹۸ هزار میلیارد تومان قرارداد سرمایهگذاری جدید ثبت شده است؛ قراردادهایی که انعقاد آنها انجام شده و پیشپرداخت دریافت شده و نسبت به دوره ۲۰ ماهه قبل حدود ۷ برابر افزایش نشان میدهد.
زمین؛ مسئلهای که نمیتوان از کنار آن گذشت
در جزیرهای با محدودیت منابع زمین، آزادسازی اراضی بلاتکلیف اهمیت مستقیمی برای برنامهریزی آینده دارد. طی این دوره بیش از ۴۱۱ هکتار زمین در قالب ۷۵ پرونده، پس از طی فرآیندهای قانونی، به چرخه مدیریت عمومی بازگشته است. ارزش روز این اراضی بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
آب و برق؛ پیششرط سرمایهگذاری
ورود سرمایه به جزیره، زمانی میتواند به پروژه واقعی تبدیل شود که زیرساختهای پایه، توان پاسخگویی داشته باشند. طبق گزارش عملکرد، ناترازی تولید آب و برق کیش به صفر رسیده است. در بخش انرژی خورشیدی نیز هدف ایجاد ۹۰ مگاوات ظرفیت تعیین شده است. تجهیزات مربوط به ۲۴ مگاوات وارد کیش شده که سه مگاوات آن نصب شده و ۶ مگاوات در حال نصب است. زمین مورد نیاز برای ۱۵ مگاوات دیگر نیز در حال آمادهسازی است. علاوه بر این تجهیزات افزایش ۳۵ مگاواتی ظرفیت تولید برق خریداری شده است.
مسکن؛ حلقهای میان اقتصاد و نیروی انسانی
رشد پروژهها و گردشگری بدون نیروی انسانی پایدار امکان استمرار ندارد. هزینه بالای سکونت برای معلمان، کادر درمان، کارکنان خدمات عمومی، نیروهای بخش خصوصی و کارگران یکی از مسائل کیش است. در برنامه مسکن، مسکن بومیان، مسکن خدمت، مسکن سازمانی، مسکن پرسنلی و اسکان کارگری قرار گرفتهاند. برای مسکن خدمت حدود دو هزار واحد پیشبینی شده است. نزدیک به نیمی از ظرفیت مرحله نخست در فراخوان عرضه شد و ۱۳ سرمایهگذار پیشنهادهای خود را ارائه کردند. پس از ارزیابی، سرمایهگذار طرح انتخاب شد و مرحله دوم برای جذب سرمایهگذار آماده شده است.
گردشگری؛ افزایش تقاضا و نیاز به زیرساخت
در شهریور و مهر ۱۴۰۴ مجموع اقامت ثبت شده به ۲۸۰ هزار نفر رسید؛ رقمی که بهعنوان رکورد تاریخی اقامت جزیره اعلام شده است. تعداد گردشگران خارجی نیز پنج برابر شده و اقامت آنها در هتلهای کیش ۴۴۸ درصد افزایش یافته است. افزایش پروازهای خارجی و ارتباط با بازارهای منطقهای نیز دنبال شده است.
حملونقل؛ مسئلهای حیاتی برای کیش
بیش از ۸۰ درصد تردد مسافران کیش از مسیر هوایی انجام میشود و همین وابستگی، حملونقل هوایی را با گردشگری و فعالیت اقتصادی جزیره گره زده است. در این میان فرآیند واگذاری کیشایر متوقف شده و طبق نامه ابلاغی، اختیار واگذاری این شرکت تا پایان سال دوم برنامه هفتم در اختیار منطقه آزاد کیش قرار گرفته است. در آمار پنج ساله، سهم کیشایر حدود ۴۰ درصد خدمات هوایی مرتبط با کیش عنوان شده است. در حملونقل زمینی نیز حدود سه هزار و ۸۵۰ خودروی جدید وارد کیش شده است. از ۳۱۴ تاکسی مشمول طرح نوسازی ۲۰۸ دستگاه نوسازی شدهاند که معادل حدود ۶۶ درصد برنامه اعلامشده، است.
تجارت؛ فراتر از گردشگر
ارزش صادرات کالا و خدمات در این دوره به ۳۹۷ میلیون دلار رسیده و تراز تجاری منطقه با ۹۰ میلیون دلار مازاد مثبت شده است. صادرات خدمات فنی و مهندسی نیز ۲۲ درصد افزایش یافته است. برای افزایش گردش مالی در اقتصاد محلی نیز ۲۳ هزار میلیارد ریال تسهیلات خرید و ۱۳ هزار میلیارد ریال تسهیلات مستقیم در نظر گرفته شده که مجموع آنها به ۳۶ هزار میلیارد ریال میرسد.
ساختوساز و خدمات عمومی
طی این دوره ۷۳۷ هزار مترمربع پروانه ساختمانی صادر شده و بیش از ۷۶۴ هزار مترمربع گواهی پایان کار به ثبت رسیده است. حجم عملیات عمرانی پنج برابر شده و سود سازمان در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود چهار برابر افزایش یافته است. برای ادامه این روند بیش از ۷۰ هزار میلیارد تومان پروژه تا ۲۰ آبان ۱۴۰۵ برای بهرهبرداری پیشبینی شده و حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان پروژه دیگر در برنامه آغاز عملیات اجرایی قرار دارد.
بحران؛ وقتی مسیر معمول مختل میشود
محدودیتهای پروازی، اهمیت آمادگی کیش برای بحران را بیشتر نشان داده است. در اوج محدودیتهای پروازی بیش از ۶۳ هزار مسافر از مسیرهای جایگزین جابهجا شدند. هشت نقطه اسکان اضطراری تجهیز شد و ذخایر راهبردی مورد نیاز برای ۲۰ هزار نفر به مدت چهار ماه تأمین شد. برای کاهش فشار بر کسبوکارها نیز طرح بهار مهربانی، بخشودگیهایی در اجارهبها و پیگیری استمهال یا حمایتهای مالیاتی و بیمهای در نظر گرفته شد. میز خدمت وزارت اقتصاد نیز سه روز در جزیره برگزار شد تا فعالان اقتصادی برای استفاده از تسهیلات سرمایه در گردش و حمایتهای مرتبط با اشتغال اقدام کنند.
مرحله بعد؛ تبدیل آمار به ظرفیت واقعی
حجم پروژهها و قراردادهای ثبتشده، تنها بخشی از تصویر ۲۰ ماه گذشته کیش است. بخش دیگری به منابعی مربوط میشود که از حالت بلاتکلیف خارج شدهاند؛ پروژههای سنواتی، زمینهای بازگشته و داراییای مانند کیشایر که فرآیند واگذاری آن متوقف شده است. در سوی دیگر، ظرفیتهای جدیدی در انرژی خورشیدی، مسکن، گردشگری، حملونقل و پروژههای عمرانی در حال شکلگیری است. مرحله بعدی به میزان تبدیل قراردادها و برنامهها به پروژههای بهرهبرداری شده و خدمات پایدار وابسته خواهد بود. بیش از ۷۰ هزار میلیارد تومان پروژه قرار است تا روز کیش به بهرهبرداری برسد و حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان طرح نیز وارد عملیات اجرایی شود. این روند در بخشها، از آزادسازی داراییها و جذب سرمایه تا زیرساخت و خدمات، با تلاش برای فعال نگه داشتن اقتصاد جزیره دنبال شده است.
