توسط : دولت کاهش سرعت را تأیید کرد؛ وزارت ارتباطات پیش‌تر از پیامدهای امنیتی و اقتصادی قطع اینترنت گفته بود
دولت کاهش عمدی سرعت اینترنت را تأیید کرده است؛ چهار ماه پس از آنکه وزیر ارتباطات در نخستین نشست خبری خود، تصور تأمین امنیت با قطع اینترنت را زیر سوال برد و هشدار داد، طولانی شدن محدودیت‌ها می‌تواند، شبکه داخلی را آسیب‌پذیرتر کند اکنون سخنگوی دولت، کاهش سرعت را اقدامی برای حفاظت از دارایی‌های کشور می‌خواند و معاون وزیر ارتباطات نیز احتمال قطع دوباره اینترنت در صورت جنگ یا ناآرامی را مطرح کرده است. فاطمه مهاجرانی روز سه‌شنبه ۲۱ مهر در پاسخ به پرسشی درباره اختلال و ناپایداری اینترنت گفت، کشور هنوز به صلح پایدار نرسیده و خطر حملات سایبری ادامه دارد. او افزود دستگاه‌های متولی با توجه به اهمیت پایگاه‌های داده و خدمات اینترنتی، گاهی ناچار به کاهش سرعت می‌شوند. مهاجرانی تأکید کرد، دولت این اقدام را انکار نمی‌کند و آن را در راستای حفاظت از دارایی‌های کشور می‌داند. اظهارات او در همان روزی منتشر شد که دبیر شورای عالی فضای مجازی از توانایی مقابله با استارلینک سخن گفت و تصمیم‌گیری درباره اینترنت بین‌الملل را مرتبط با نهادهای مختلف دانست.
وزیر در خرداد چه گفته بود؟
ستار هاشمی در نشست خبری ۱۹ خرداد، در پاسخ به پرسشی درباره ملاحظات امنیتی بازگشایی اینترنت، گفته بود در دوره قطع اینترنت نیز مسئولان عالی‌رتبه کشور هدف حمله قرار گرفتند؛ از این‌رو تصور برقراری امنیت از طریق بستن اینترنت، نیازمند بازنگری است. او پیامد امنیتی دیگری را هم مطرح کرده بود: آسیب‌پذیری تجهیزات و سامانه‌ها در جهان شناسایی می‌شود و دریافت به‌روزرسانی‌های امنیتی به ارتباط نیاز دارد. به گفته هاشمی، محروم ماندن شبکه از این به‌روزرسانی‌ها در یک دوره طولانی، آسیب‌پذیری داخلی را افزایش می‌دهد. وزیر همچنین از گسترش مسیرهای جایگزین ارتباطی، ازجمله استارلینک، سخن گفته و طولانی شدن محدودیت‌ها را برای حکمرانی زیان‌بار دانسته بود. با این حال او در همان نشست، امکان محدودیت مقطعی در شرایط خاص امنیتی و نظامی را پذیرفته و گفته بود این محدودیت باید حداقلی، موقت و دارای زمان‌بندی و مرجع تصمیم‌گیری مشخص باشد. هاشمی در بخش دیگری از نشست، وزارت ارتباطات را آخرین حلقه پاسخگویی توصیف کرده بود؛ دستگاهی که هم با مطالبه قطع اینترنت روبه‌رو می‌شود و هم باید درباره قطع آن پاسخ دهد. او گفته بود، نسبت دادن مشکلات فرهنگی، سیاسی و اقتصادی به ارتباطات، باعث می‌شود به‌جای حل مسئله دسترسی محدود شود و مسئله بعداً با شدت بیشتری بازگردد.
هشدار دوباره درباره قطع اینترنت
وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات، روز ۱۸ مهر در گفت‌وگو با سیتنا گفته بود در صورت تکرار جنگ یا وقوع ناآرامی، احتمال اعمال محدودیت و قطع اینترنت وجود دارد. یزدانیان این پیش‌بینی را نظر شخصی خود دانسته و تصریح کرده بود که در جایگاه تصمیم‌گیری درباره قطع اینترنت قرار ندارد. او سطح احتمالی محدودیت را مشخص نکرده و به تأکید رئیس‌جمهور بر انجام قطع اینترنت صرفاً با دستور خود اشاره کرده بود. به گفته معاون وزیر ممکن است در تصمیم‌گیری‌های بعدی، نقش دولت و رئیس‌جمهور پررنگ‌تر شود. بنابراین سخنان او اعلام یک دستور تازه برای قطع اینترنت نبود؛ اما نشان می‌داد تکرار محدودیت همچنان از احتمالات مورد اشاره در وزارت ارتباطات است.
استارلینک؛ دو روایت از یک مسیر ارتباطی
محمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی فضای مجازی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، روز ۲۱ مهر مدعی شد، ایران چند سامانه برای قطع ارتباط پایانه‌های استارلینک در اختیار دارد و روش‌های شناسایی تجهیزات نیز آزمایش شده و عملیاتی‌اند. او استارلینک را علاوه بر ابزار ارتباطی دارای کاربردهای نظامی از جمله فرماندهی، هدایت پهپاد و انتقال اطلاعات معرفی کرد. آقامیری گفت، روش‌های مقابله به پارازیت‌های متداول محدود نیست اما جزئیات فناوری‌های مورد استفاده را منتشر نکرد. وزیر ارتباطات پیش‌تر از زاویه دیگری درباره همین شبکه هشدار داده بود. هاشمی چهارم شهریور در اظهاراتی که جماران منتشر کرد، گفته بود محدودیت دسترسی، ترافیک را به سمت منظومه‌های ماهواره‌ای می‌برد و ادامه این روند می‌تواند، بخشی از حکمرانی کشور را از دسترس خارج کند. او استفاده گسترده از فیلترشکن‌ها را نیز موجب خسارت و آلودگی زیرساخت‌ها دانسته بود. آقامیری در نشست تازه خود، کیفیت نامناسب اینترنت را غیرقابل قبول خواند و وزارت ارتباطات و سازمان تنظیم مقررات را متولی کیفیت شبکه معرفی کرد. او خواستار بررسی منشأ اختلال در بخش‌های مختلف شبکه شد و درباره اینترنت بین‌الملل گفت، نهادهای مختلف تصمیم می‌گیرند.
خسارتی که وزارت ارتباطات اعلام کرده است
هاشمی در مردادماه، در گفت‌وگو با ایرنا، از بیش از ۶۷ هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم و کاهش درآمد حوزه فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال بر اثر قطعی اینترنت در جریان جنگ تا اواسط اردیبهشت خبر داده بود. به گفته او این برآورد تمام پیامدها، از جمله ازدست رفتن فرصت سرمایه‌گذاری، کاهش اعتماد و آثار انسانی و علمی را در بر نمی‌گیرد. وزیر گفته بود از دست دادن مشتری، مهاجرت نیروی متخصص یا انصراف سرمایه‌گذار با پرداخت پول به‌طور کامل جبران نمی‌شود. پیمایش تازه مرکز افکارسنجی ملت، وابسته به مرکز پژوهش‌های مجلس، نیز بخشی از تجربه خانوارها را ثبت کرده است. بر اساس گزارش منتشر شده از این پژوهش در میان ۶۰۰ پاسخ‌دهنده‌ای که درآمد خود یا سرپرست خانوارشان به اینترنت وابسته بوده ۵۰٫۵ درصد کاهش درآمد و ۹٫۶ درصد از دست دادن شغل را پس از قطعی اخیر گزارش کرده‌اند. این پیمایش با مصاحبه تلفنی با ۱۱۰۰ نفر از افراد ۱۵ سال به بالا از ۲۱ تیر تا چهارم مرداد انجام شده است. مجموع افراد دارای رضایت کم یا فاقد رضایت از عملکرد دولت در بهبود اینترنت، ۷۱٫۷ درصد بوده و رفع فیلترینگ در صدر اولویت‌های اعلام‌شده، قرار گرفته است.
کندی شبکه و محدودیت عمدی
وزیر ارتباطات در گفت‌وگویی که ۱۹ مهر منتشر شد، ضعف شبکه ثابت و تمرکز مصرف بر اینترنت همراه را از عوامل افت کیفیت معرفی کرده بود. به گفته او حدود یک‌چهارم ترافیک کشور روی شبکه ثابت است و فشار بر شبکه همراه در برخی مقاطع به اشباع آن می‌انجامد. هاشمی همچنین گفته بود، اختلال‌های فرکانسی ایجاد شده در شرایط بحرانی برای جلوگیری از سوءاستفاده دشمن بر کیفیت ارتباطات همراه اثر می‌گذارند. تحریم، دشواری تأمین تجهیزات و موانع توسعه دکل‌ها نیز از عوامل دیگری بود که او برشمرد. دو روز بعد، سخنگوی دولت کاهش سرعت به دلایل حفاظتی را تأیید کرد. در فاصله این اظهارات، وزارت ارتباطات از توسعه فیبرنوری و ارتقای شبکه همراه سخن می‌گوید، معاون وزیر احتمال قطع دوباره را مطرح می‌کند و دولت بر ادامه تهدیدهای امنیتی تأکید دارد. هاشمی در نشست خرداد، پرسش پرتکرار فعالان اقتصاد دیجیتال را چنین نقل کرده بود: «اینترنت تا چه زمانی وصل خواهد ماند؟»
