توسط : پزشکیان در پاسخ به شعار «حی علی الاصول» میگوید: اصول، خدمت به مردم و صداقت است
«اصول عدالت است، اصول خدمت به مردم است، اصول صداقت است». این جملات را رئیسجمهور در میانه یک سخنرانی و در پاسخ به شعاری بیان کرد که فضای مراسم روز ملی بسیج اساتید در دانشگاه تهران را تحتتأثیر قرار داد. پزشکیان در حال تشریح مسائل کشور و ضرورت حل مشکلات بود که یکی از حاضران دو بار فریاد زد: «حی علیالاصول». شعاری که در روزهای اخیر از سوی برخی منتقدان توافق ایران و آمریکا به نمادی سیاسی تبدیل شده و ارجاع به عبارت «علیالاصول نظر دیگری داشتم» در پیام اخیر رهبر انقلاب است. عبارتی که حالا برخی جریانها با مطالبه لغو یا تجدیدنظر در تفاهم ایران و آمریکا، آن را مستمسکی برای مخالفت با تفاهم اخیر و فشار بر دولت و تیم مذاکرهکننده قرار دادهاند. پزشکیان در پاسخ به این شعار تلاش کرد، مفهوم «اصول» را از زاویه دید خود بازتعریف کند و آن را به سه کلیدواژه عدالت، خدمت به مردم و صداقت پیوند زد. او موضوع بحث را از جدالهای سیاسی و تفاسیر جناحی به موضوع «حل مشکلات مردم» که آن را اولویت اصلی کشور میداند، تغییر داد. به باور پزشکیان معیار پایبندی به اصول نه شعارهای سیاسی بلکه میزان عدالت، صداقت و خدمترسانی به جامعه است.
او خطاب به منتقدان و حاضران گفت: «بهجای ادعا کردن، این گوی و این میدان. جلسه میگذاریم چه در اقتصاد، صنعت، کشاورزی، چه تجارت، چه فرهنگ، چه آموزش؛ بهجای اینکه دعوا کنید، بیایید یک گوشه کار را بگیرید و مشکلات را حل کنید». رئیسجمهور سپس برای توضیح آنچه «صداقت» و «مسئولیتپذیری» میخواند به آیهای از قرآن استناد کرد؛ آیهای که از پیمان الهی با پیامبران و مسئولیت سنگین آنان در برابر حقیقت سخن میگوید. پزشکیان با قرائت این آیه تلاش کرد، تأکید کند که معیار قضاوت، ادعاها و شعارها نیست بلکه میزان پایبندی افراد به مسئولیتها و صداقت در عمل است. او بعد از این مقدمه، مستقیم سراغ یکی از مهمترین چالشهای کشور رفت و با اشاره به مشکلات اقتصادی کشور، پرسشی را مطرح کرد که بهنوعی پاسخ غیرمستقیم او به منتقدانش هم بود: «اینکه ما در این کشور ۵۰ سال است، تورم ۵۰ درصد داریم و روزبهروز بیشتر مردم را در بحران قرار میدهیم، واقعیت هست یا نیست؟ این گوی و این میدان؛ هر کس میتواند کمک کند».
گزارش رئیسجمهور از تصمیمات سخت
در ادامه یکی از حاضران از رئیسجمهور پرسید، سهم دولت در عبور کشور از شرایط اخیر چه بوده است؛ سوالی که فرصت را برای پزشکیان فراهم کرد تا از عملکرد دولت در ماههای گذشته دفاع کند. او در پاسخ گفت: «سهم ما اینقدر بوده که در این مدت جنگ نگذاشتیم، مشکلی از نظر اقتصادی و اجتماعی برای مردم ایجاد شود». رئیسجمهور در ادامه مستقیماً به شرایط جنگی و فشارهای وارد شده به کشور اشاره کرد و خطاب به کسانی که بدون توجه به شرایط بحرانی کشور، عملکرد دولت را زیر سوال میبرند، گفت: «وقتی میجنگی باید پای لرزش هم بنشینی». او سپس به موضوع پشتیبانی دولت از نیروهای مسلح پرداخت و تأکید کرد: «اگر رزمندگان ما در این مدت توانستند بجنگند، ما پشتیبانی کردیم. ما اگر پشتیبانی نمیکردیم رزمندگان ما نمیتوانستند بجنگند».
پزشکیان ادامه داد: «ما ۲۰ میلیون بشکه نفتی که مال دولت بود را به هوافضای سپاه دادیم تا بتواند خودش را تجهیز کند؛ یعنی از پول خودمان، ارزی که داشتیم را به آن عزیزان دادیم. یعنی اگر ما پشتیبانی نمیکردیم، نیروهای مسلح ما نمیتوانستند بجنگند. شما خیال میکنید ما پشتیبانی نکردیم و نیروهای مسلح جنگیدند؟»
رئیسجمهور سپس بر نقش وحدت میان ارکان مختلف کشور در دوران جنگ تأکید کرد و گفت: «ما یک ملتیم و شورای امنیت تنها جایی است که در وحدت و انسجام تصمیم گرفته شد». او توضیح داد که تمامی مسئولان نظامی، امنیتی و اجرایی کشور در تصمیمات کلان حضور داشتهاند: «فرمانده قرارگاه بود، فرمانده ارتش و سپاه بود، امنیت بود، همه بودند، همه یک حرف زدند و همه متحد بودند. همه توانستند آن چیزی که میخواهیم عمل کنیم، امضا کنند و بگویند باید این کار را کرد. یعنی کسی که رئیس فرمانده قرارگاه است و دفاع میکند با آن کسی که فرمانده ارتش یا فرمانده سپاه است، همه این راهی که میخواستیم برویم را قبول کردیم». پزشکیان سپس با لحنی انتقادی نسبت به تلاشها برای ایجاد دوگانگی در فضای سیاسی کشور ادامه داد: «همه قبول کردند و این چیزی نیست که شوخی باشد. همه امضا کردند. حالا هر کس میخواهد این تفرقه را ایجاد کند، این گوی و این میدان». او همچنین تأکید کرد: «نباید شعار دهیم باید عمل کنیم. عمل در میدان؛ فرماندهان، سپاهیان و رزمندگان ما این کار را کردند. آنها معتقدند که ما باید اینگونه عمل کنیم. با هم نشستیم و فکر کردیم به این نتیجه رسیدیم».
رئیسجمهور در ادامه به موضوع مذاکرات و تفاهم ایران و آمریکا هم پرداخت و گفت: «تمام مفاد تفاهمنامه امضا شده بین ایران و آمریکا بهنفع ماست و دستاوردهای این گفتوگو و مذاکره عیان خواهد بود». پزشکیان همچنین تأکید کرد: «در این مذاکرات دنبال گرفتن حقمان هستیم. زیر بار زور و ظلم و ذلت نمیرویم. از حق غنیسازی نخواهیم گذشت؛ آنها مجبورند بپذیرند». رئیسجمهور با اشاره به تغییر مواضع آمریکا اظهار کرد: «مواضع ترامپ ۱۸۰ درجه نسبت به گذشته عوض شده. آنها پذیرفتند که حق ملت ایران را نمیتوانند نادیده بگیرند». او در بخش دیگری از سخنانش، هشدار داد که مهمترین تهدید برای کشور ایجاد شکاف داخلی است و گفت: «بیشترین امید دشمنان به این است که در داخل کشور تفرقه ایجاد شود» و در ادامه تصریح کرد: «هر کسی که دلش نمیخواهد در کشور آرامش ایجاد شود، در مسیر نتانیاهو قرار دارد».
پاسخ به برداشتهای غلط از عبارت «علیالاصول»
درحالی که واکنش پزشکیان به شعار «حی علیالاصول» و دفاع او از مسیر مذاکرات همچنان در کانون توجه رسانهها قرار داشت، سردار یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، هم روز گذشته در آیین بزرگداشت سالگرد شهادت شهید مصطفی چمران و روز ملی بسیج اساتید که در سازمان مرکزی دانشگاه آزاد برگزار شد، تلاش کرد به بخشی از مناقشات شکلگرفته، پاسخ دهد. جوانی با اشاره به برداشتهای مختلف از عبارت «علیالاصول نظر دیگری داشتم» در پیام رهبر انقلاب گفت: «برخی افراد از تعبیر «علیالاصول نظر دیگری داشتم» چنین برداشت کردهاند که رهبر معظم انقلاب اساساً با مذاکره مخالف هستند، درحالی که این برداشت صحیح نیست و با واقعیتهای موجود انطباق ندارد».
او همچنین هشدار داد که نباید با برداشتهای سلیقهای از مواضع رهبری به جامعه آدرس غلط داد. جوانی تأکید کرد، تخریب مسئولان و ایجاد اختلاف در شرایطی که کشور نیازمند انسجام است در راستای اهداف دشمن قرار میگیرد. معاون سیاسی سپاه تصریح کرد همانگونه که رزمندگان در میدان نبرد به حمایت مردم نیاز دارند، مذاکرهکنندگان نیز برای دفاع از حقوق ملت در عرصه دیپلماسی به پشتوانه افکار عمومی و وحدت ملی نیازمند هستند.
نکته مهم در این میان، مفهوم واقعی عبارت «علیالاصول» است؛ عبارتی که طی روزهای اخیر به محور بحثهای سیاسی تبدیل شده است. در ادبیات فقهی و سیاسی، «علیالاصول» بهمعنای یک قاعده اولیه است؛ قاعدهای که اصل و مبنا محسوب میشود اما در شرایط خاص و با ملاحظات مشخص میتواند استثناهایی داشته باشد. بنابراین تفسیر این عبارت بهعنوان مخالفت مطلق با هرگونه مذاکره یا تفاهم، برداشتی ناقص و غیرجامع از متن پیام است. بر همین اساس بسیاری از منتقدانی که صرفاً با تکیه بر یک عبارت، دولت و تیم مذاکرهکننده را هدف حملات سیاسی قرار دادهاند عملاً از کلیت پیام فاصله گرفتهاند.
