چرا علیرضا فغانی انتخاب نشد؟
انتخاب داور فینال جام جهانی، همیشه یکی از حساسترین تصمیمهای فیفاست. در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز بسیاری انتظار داشتند علیرضا فغانی، داور ایرانی که اکنون با پرچم استرالیا قضاوت میکند، سوت دیدار نهایی بین آرژانتین و اسپانیا را در دست بگیرد. اما فیفا در تصمیمی غافلگیرکننده، اسلاوکو وینچیچ از اسلوونی را برای بزرگترین بازی فوتبال جهان انتخاب کرد. این انتخاب در حالی انجام شد که بسیاری از کارشناسان معتقد بودند با توجه به حضور آرژانتین در فینال، یک داور اروپایی شانس چندانی نخواهد داشت. به همین دلیل فغانی بهعنوان گزینه اصلی مطرح شده بود؛ داوری باتجربه که چهارمین جام جهانی خود را تجربه میکند و سابقه قضاوت فینال المپیک ۲۰۱۶، فینال جام ملتهای آسیا و فینال جام جهانی باشگاهها را در کارنامه دارد. اما فیفا در نهایت مسیر دیگری را انتخاب کرد. دلیل اصلی این تصمیم، ظاهراً چیزی جز کاهش ریسک نبود. نهاد جهانی فوتبال نمیخواست فینالی که قرار است بزرگترین نمایش ورزشی سال باشد، تحتتأثیر تصمیمهای داوری قرار بگیرد. پس از جنجالهای داوری در مرحله نیمهنهایی، حساسیتها نسبت به انتخاب داور بیشتر هم شد. در دیدار فرانسه و اسپانیا، عملکرد ایوان بارتون از السالوادور در کنترل کارتها و مدیریت بازی با انتقادهایی روبهرو شد. در نیمهنهایی دیگر بین آرژانتین و انگلیس نیز اسماعیل الفات، داور آمریکایی، در کنترل خشونتهای ابتدای مسابقه با مشکلاتی مواجه شد. برخی رسانهها نوشتند که فیفا بهجای انتخاب یک گزینه پرریسک، سراغ داوری رفت که تجربه مدیریت مسابقات بزرگ را داشته باشد. وینچیچ ۴۶ساله از سال ۲۰۱۰ داور بینالمللی است و مهمترین افتخار او قضاوت فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال ۲۰۲۴ میان رئالمادرید و دورتموند است. او در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز سه مسابقه را قضاوت کرده و عملکردی قابلقبول داشته است. فغانی اگرچه یکی از معتبرترین داوران جهان محسوب میشود، اما در کارنامهاش مسابقهای با وزن فینال جام جهانی وجود ندارد. تجربه او در بازیهای بزرگ کم نیست، اما برای فیفا، حضور در یک فینال جام جهانی تفاوتی اساسی با دیگر مسابقات دارد. احتمالاً فیفا امیدوار است وینچیچ همان نقشی را ایفا کند که برایش انتخاب شده است؛ یعنی دیده نشود. در فینالی که لیونل مسی برای آخرین افتخار بزرگ خود با آرژانتین تلاش میکند و اسپانیا برای فتح جهان به میدان میآید، فیفا میخواهد داستان مسابقه را ستارهها، گلها و لحظات تاریخی بنویسند، نه تصمیمهای جنجالی داور.
