توسط : عراقچی شرط پایان جنگ را اعلام کرد
گروه بین‌الملل: سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، صبح روز یک‌شنبه ۱۲ مهر با تعدادی از سفرا و رؤسای نمایندگی‌های دیپلماتیک خارجی و دفاتر سازمان‌های بین‌المللی مقیم تهران دیدار و به تشریح آخرین تحولات منطقه و ایران پرداخت. عراقچی با اشاره به دیدارهای متعدد خودش و رئیس‌جمهور در جریان حضور در مجمع عمومی سازمان ملل همچنین سخنرانی رئیس‌جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: ما در جریان حضور در مجمع عمومی سازمان ملل، طرحی را برای حل و فصل اختلافات موجود و جنگ جاری بین ایران و آمریکا که به طرح ۷ روزه معروف است، ارائه کردیم که اگر مورد بررسی قرار بگیرد و اجرایی شود، تنگه هرمز در عرض ۷ روز بازگشایی خواهد شد. وزیر امور خارجه گفت، ایران در واقع با این طرح نشان داد که همچنان در راستای دیپلماسی و مسیر دستیابی به یک راه‌حل صلح‌آمیز جدی است همان‌طور که در دفاع از خود جدی است. وی تأکید کرد: ما در هر دو عرصه دفاع از خود و پیشبرد دیپلماسی همچنان محکم و جدی هستیم. اگر دشمنان مسیر برخورد نظامی را مجدداً در پیش بگیرند، پاسخی محکم‌تر از گذشته دریافت خواهند کرد و ما قوی‌تر از گذشته از خود دفاع خواهیم و اگر به‌دنبال راه‌های دیپلماتیک باشند، ما آماده هستیم از مسیرهای دیپلماسی به راه‌حل عادلانه و شرافتمندانه برای پایان دادن این جنگ برسیم. عراقچی افزود: دیدارهای زیادی با مقامات کشورهای اروپایی داشتیم. گفت‌وگوهای ما با کشورهای اروپایی بسیار صریح است. ما امیدوار هستیم این کشورها در رویکرد خود در قبال جمهوری اسلامی ایران تجدیدنظر کنند. او با اشاره به نقش اروپا در جنگ آمریکا علیه ایران گفت: اعتراف دبیرکل ناتو مبنی بر مشارکت کشورهای اروپایی در جنگ با ایران، اعتراف سنگینی بود. ایشان به صراحت گفت که بیش از ۵۰۰۰ سورتی پرواز از پایگاه‌های موجود در اروپا انجام شده و ما منتظریم که کشورهای اروپایی، پاسخی به این سوال بدهند که چرا در جنگ آمریکا با ایران مشارکت مؤثر داشتند. به هر حال پیشنهاد ما به این کشورها برقراری گفت‌وگو با ایران و اجتناب از هرگونه مشارکت در جنگ‌افروزی‌های مجدد آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
عراقچی تأکید کرد: امتحان راه‌حل‌های تحریمی جدید هم هیچ فایده‌ای برای آنها نخواهد داشت. هیچ راه‌حل نظامی و هیچ راه‌حلی مبتنی بر تحریم‌های بیشتر وجود ندارد. فقط یک راه‌حل مذاکره شده، مبتنی بر عدالت، انصاف و یک راه‌حل عزتمندانه دیپلماتیک است که جوابگو خواهد بود و می‌تواند برای پایان این تجاوز غیرقانونی و غیرعادلانه‌ای که علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شده، راه‌حل پایانی را پیدا کند. عراقچی درحالی این اظهارات را بیان کرد که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در نشست خبری درباره پاسخ آمریکا به طرح پیشنهادی ایران درخصوص مذاکرات و اینکه آیا ایران پاسخی ارائه کرده، گفت: مواضع ما در توقف کوتاهی که در دوحه و در مسیر برگشت از نیویورک داشتیم به میانجی منعکس شد. پیشنهادهایی که آمریکایی‌ها داشتند کم و بیش در راستای مواضع قبلی آنها و مشخصاً در مورد مسائل هسته‌ای است. ما صراحتاً اعلام کردیم در این مرحله، تمرکز ما بر موضوع تنگه هرمز است.
دشوارترین مقطع کشور
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، شرایط کنونی را «از‌جمله دشوارترین مقاطع کشور» توصیف کرد. رضایی همچنین بدون ارائه جزئیات بیشتر به «روند مذاکرات» اشاره کرد و گفت، جمهوری اسلامی در این مسیر جدی است. در همین حال کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه نیز اعلام کرد که پاسخ ایران به طرح ۷ روزه آمریکا در مسیر خودش در داخل کشور در حال بررسی است و نظرات نهایی ایران آماده شود از طریق مقتضی اعلام خواهد شد.
پیشنهادهای قطر
شبکه الجزیره گزارش داد که مذاکرات ایران و آمریکا با تحرک دیپلماتیک فزاینده‌ای همراه شده و میانجی قطری، مجموعه‌ای از پیشنهادها را برای نزدیک کردن دیدگاه‌های دو طرف مطرح کرده است. براساس این گزارش، ایران پیشنهادهای مطرح شده را در شورای عالی امنیت ملی بررسی می‌کند و فضای حاکم بر این رایزنی‌ها، با وجود ادامه اختلافات درباره شرایط مذاکره و پرونده هسته‌ای، نسبتاً مثبت توصیف شده است.
الجزیره افزود که ایران بر جدیت خود برای دستیابی به راه‌حلی در این زمینه تأکید دارد و توجه‌ها اکنون به روزهای آتی معطوف شده و انتظار می‌رود، تحرکات دیپلماتیک تشدید شود.
جنگ یا توافق؟
اگرچه آرایش نظامی در منطقه، تشدید تحریم‌ها و محاصره دریایی و هوایی، نشانه‌هایی جدی از احتمال ورود ایران، آمریکا و اسرائیل به دور تازه‌ای از رویارویی است اما هنوز نمی‌توان گفت که واشنگتن تصمیم قطعی برای جنگ تمام‌عیار گرفته است. آنچه در مواضع اخیر دونالد ترامپ اهمیت دارد، تغییر کارکرد محاصره است؛ ابزاری که به نظر می‌رسد از یک اهرم فشار موقت به بخشی از راهبرد آمریکا برای تغییر موازنه قدرت تبدیل شده است.
اگر ابتدا قرار بود، محاصره در برابر بازگشایی تنگه هرمز به معامله گذاشته شود اکنون مطالبات هسته‌ای نیز به آن اضافه شده است. واشنگتن از یک‌سو می‌کوشد، اهرم ایران در تنگه هرمز را تضعیف و فرسوده کند و از سوی دیگر، اهرم‌های خود شامل محاصره دریایی و هوایی و فشار اقتصادی را حفظ کند. بنابراین هدف فقط باز شدن هرمز نیست بلکه تغییر موازنه اهرم‌ها پیش از هر مذاکره احتمالی است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز شنبه بار دیگر تأکید کرد که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد. او همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا «تصمیم بزرگ» خود را در قبال ایران گرفته است، گفت: «من درباره ایران تصمیم خواهم گرفت. ایران به‌شدت درهم کوبیده شده است. مسئله این است که راه سخت وجود دارد و راه آسان. ما یا از راه سخت خواهیم رفت یا از راه آسان». او گفت: «همان‌طور که می‌دانید، ایران عملاً هرگونه برنامه‌ای برای دستیابی به سلاح هسته‌ای را کنار گذاشته است».
این رویکرد با الگوی «فشار حداکثری سپس معامله» در سیاست خارجی ترامپ همخوانی دارد؛ الگویی که در پرونده‌هایی مانند ونزوئلا، گرینلند و پاناما نیز دیده شده است. با این حال این راهبرد یک نقطه خطر دارد: اگر فشار اقتصادی و نظامی محدود به نتیجه نرسد، ممکن است کاخ سفید برای وادار کردن تهران به عقب‌نشینی، سطح فشار را مرحله به مرحله افزایش دهد. جنگ تمام‌عیار با ایران برای آمریکا، هزینه سنگینی خواهد داشت. هزینه نظامی احتمال گسترش درگیری به‌ویژه تلفات نیروهای آمریکایی، می‌تواند تبعات سیاسی قابل‌توجهی برای ترامپ داشته باشد و حتی در میان بخش‌هایی از جمهوری‌خواهان و پایگاه سیاسی او نیز با مخالفت روبه‌رو شود. با این حال پرهزینه بودن جنگ به معنای منتفی بودن آن نیست.
مسئله اصلی اکنون این است که اگر فشارها نتیجه ندهد، سقف تقابل واشنگتن کجاست. دو تحول سیاسی در هفته‌های آینده، انتخابات سراسری اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا می‌تواند، تصویر روشن‌تری از این مسیر ارائه دهد. در شرایط کنونی فاصله میان «فشار برای معامله» و «فشار تا آستانه جنگ» به شکل محسوسی کاهش یافته است.
