توسط : دانش‌آموزان ایتالیا و بلژیک هم به خیابان آمدند
گروه بین‌الملل: اعتراضاتی که از محوطه مدارس حومه پاریس آغاز شد اکنون از مرزهای فرانسه عبور کرده و به بلژیک و ایتالیا رسیده است؛ موجی که در ظاهر از کمبود معلم، کلاس‌های شلوغ و فرسودگی مدارس آغاز شده اما در لایه‌های عمیق‌تر، نارضایتی نسلی را آشکار می‌کند که آینده خود را زیر سایه کاهش خدمات عمومی، افزایش هزینه‌های زندگی و محدود شدن فرصت‌های آموزشی می‌بیند.
جرقه اعتراضات
نقطه آغاز این موج به اواسط سپتامبر ۲۰۲۶ بازمی‌گردد؛ زمانی که دانش‌آموزان در حومه پاریس در اعتراض به وضعیت نامناسب مدارس و کمبود نیروی آموزشی، ورودی مراکز آموزشی را مسدود کردند. اعتراض‌ها به‌سرعت به شهرهای دیگر فرانسه گسترش یافت و پاریس، لیون، مارسی و دیگر مناطق را دربر گرفت. خواسته معترضان تنها به افزایش شمار معلمان محدود نیست. کلاس‌های پرتراکم، ساختمان‌های فرسوده، تجهیزات ناکافی، غیبت معلمان بدون جایگزین و ساعات طولانی تحصیل از‌جمله مشکلاتی هستند که دانش‌آموزان نسبت به آنها اعتراض دارند. بخشی از این نارضایتی نیز به نگرانی درباره نابرابری در دسترسی به دانشگاه و فرصت‌های تحصیلی بازمی‌گردد. ابعاد اعتراض‌ها به‌تدریج از یک مطالبه صنفی فراتر رفته است. براساس گزارش‌های منتشرشده در ۱۳ اکتبر، بیش از ۱۶۰ هزار نفر در سومین هفته اعتراض‌ها در فرانسه به خیابان‌ها آمدند؛ رقمی که دانش‌آموزان، دانشجویان و بخشی از نیروهای اتحادیه‌ای را دربر می‌گرفت. در برخی مناطق، تجمع‌ها به درگیری با پلیس انجامید و استفاده نیروهای امنیتی از ابزارهای کنترل جمعیت، انتقادهایی را برانگیخت. گزارش‌ها همچنین از هزاران بازداشت، عمدتاً نوجوانان، حکایت دارند. دولت فرانسه کوشیده است با وعده تأمین سه هزار معلم جایگزین، بخشی از اعتراض‌ها را مهار کند؛ اما اتحادیه‌های آموزشی این اقدام را راه‌حلی موقت می‌دانند و معتقدند، کمبود نیرو و مشکلات ساختاری مدارس با چنین وعده‌هایی برطرف نخواهد شد. در همین حال سباستین لکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، نسبت به تبدیل اعتراض‌ها به موجی از خشونت شهری هشدار داده است.
بلژیک؛ نارضایتی از هزینه‌های آموزش
چند هفته پس از آغاز اعتراض‌ها در فرانسه، موج نارضایتی به بلژیک هم رسید؛ جایی که دانش‌آموزان و دانشجویان با مطالباتی مشابه، اما با تأکید بیشتر بر هزینه‌های تحصیل، به خیابان آمدند. در شهر لیژ، صدها دانش‌آموز در اوایل اکتبر تجمع کردند و نسبت به افزایش هزینه‌های آموزشی، ازدحام کلاس‌ها و دشواری دسترسی به منابع درسی اعتراض کردند. افزایش شهریه در جامعه فرانسوی‌زبان بلژیک نیز به یکی از محورهای اصلی نارضایتی تبدیل شده است؛ شهریه‌ای که طبق گزارش رویترز برای بسیاری از دانشجویان از ۸۳۵ یورو به ۱۱۹۴ یورو افزایش یافته است. در جریان ناآرامی‌های لیژ، گزارش‌ها از بازداشت ۱۰۷ نفر، آتش‌سوزی و خسارت به اموال حکایت داشت. ایستگاه اصلی قطار شهر نیز برای مدتی تعطیل شد. در بروکسل هم اعتراض دانشجویان در کنار اعتصاب اتحادیه‌های کارگری علیه کاهش بودجه و سیاست‌های ریاضتی دولت، نشان داد که مطالبات آموزشی می‌تواند با نارضایتی گسترده‌تر اجتماعی پیوند بخورد.
سرایت به ایتالیا
اکنون ایتالیا هم به این موج پیوسته است. تجمع اعتراضی در فلورانس از میدان سن‌مارکو آغاز شد؛ جایی که دانش‌آموزان دست‌کم ۱۵ دبیرستان با در دست داشتن پلاکاردهایی با شعارهای «اینجا هیچ‌کس خارجی نیست» و «مدرسه از آنِ ماست» به خیابان‌ها آمدند. پرچم‌های فلسطین نیز در میان جمعیت دیده می‌شد و معترضان شعارهایی از‌جمله «ما همه ضد فاشیسم هستیم» و شعارهایی علیه جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، سر می‌دادند. این اعتراضات بخشی از موج گسترده‌تر اعتراضات سراسری بود که گزارش‌هایی از برگزاری آنها در رم، میلان، تورین، جنوا، کالیاری و دیگر شهرهای ایتالیا منتشر شد. دانش‌آموزان نگرانی‌های خود را درباره بودجه آموزش‌وپرورش، فرسودگی ساختمان‌های مدارس، افزایش هزینه‌های زندگی و محدودیت‌های پیشنهادی برای تعداد دانش‌آموزان خارجی در هر کلاس مطرح کردند.
بحران آموزش یا آغاز اعتراض بزرگ‌تر؟
اهمیت سیاسی این موج در آن است که مطالبات دانش‌آموزان ممکن است به مسائل گسترده‌تری گره بخورد. افزایش هزینه‌های زندگی، نگرانی درباره آینده شغلی و نابرابری اجتماعی، زمینه‌ای فراهم کرده که مشکلات مدرسه دیگر صرفاً مسئله‌ای مربوط به وزارتخانه‌های آموزش نباشد. شرایط داخلی، خواسته‌ها و شدت ناآرامی‌ها در هر کشور متفاوت است اما اگر این اعتراضات نادیده گرفته شوند این خطر وجود دارد که اعتراضات از کلاس‌های درس به یکی از کانون‌های مهم تنش اجتماعی در اروپا تبدیل شود.
