توسط : آیا عربستان درصدد است جنگ جدیدی را علیه یمن آغاز کند؟
گروه بینالملل: آسمان صنعا بار دیگر بوی جنگ گرفت. درحالی که طی ماههای اخیر نشانههایی از کاهش تنش میان عربستان سعودی و انصارالله یمن دیده میشد، حملات هوایی چندمرحلهای به فرودگاه بینالمللی صنعا این تصور را به سرعت از میان برد. هدف اصلی این حملات، باندهای فرودگاه بود؛ همان نقطهای که در سالهای گذشته به یکی از نمادهای محاصره و مناقشه در یمن تبدیل شده است.
این حملات تنها چند ساعت پس از انتشار گزارشهایی درباره فرود یک هواپیمای منتسب به ایران در یمن انجام شد. منابع مختلف مدعی شدند که یک فروند هواپیما وابسته به شرکت ماهان در منطقه تحت کنترل انصارالله به زمین نشسته است؛ خبری که اگرچه بهطور رسمی تأیید نشد اما بهسرعت به یکی از محورهای اصلی تنش تبدیل شد. برخی شاهدان محلی نیز ادعا کردند که این پرواز ممکن است برای انتقال یا بازگرداندن اعضای انصارالله انجام شده باشد هرچند هیچ مقام رسمی این روایت را تأیید نکرد. اهمیت ماجرا تنها به یک پرواز محدود نمیشود. این دومین بار طی دو هفته اخیر است که گزارشهایی از ورود هواپیما به صنعا منتشر میشود؛ فرودگاهی که سالها تحت محدودیت شدید قرار داشته و هرگونه پرواز به آن حساسیتهای سیاسی و امنیتی گستردهای را به همراه دارد. به همین دلیل حمله اخیر از نگاه بسیاری از ناظران صرفاً یک عملیات نظامی نبود بلکه پیامی سیاسی درباره آینده روند تنشزدایی میان ریاض و صنعا محسوب میشود. واکنش انصارالله نیز سریع و تند بود. مقامهای این جنبش حملات عربستان را نقض آشکار توافق آتشبس سال ۲۰۲۲ دانستند و هشدار دادند که این اقدام بدون پاسخ نخواهد ماند. حزام الاسد، یکی از اعضای انصارالله در واکنش به این حمله تصریح کرد: رژیم سعودی متوجه خواهد شد که گور خود را با دستانش کنده است. محمد عبدالسلام، سخنگوی رسمی انصارالله، عربستان را مسئول کامل این حملات معرفی و تأکید کرد که هدف قرار دادن فرودگاه صنعا ادامه همان سیاستی است که از آغاز جنگ یمن دنبال شده است. به گفته او، ریاض نهتنها در رفع محاصره یمن همکاری نکرده بلکه همچنان مانع اصلی اجرای توافقات و بازگشایی کامل فرودگاه به شمار میرود.
در سوی دیگر، چهرههای سیاسی و نظامی نزدیک به انصارالله، لحن حتی تندتری اتخاذ کردند. آنها هشدار دادند که هرگونه تشدید تنش از سوی عربستان میتواند، ماهیت درگیری را تغییر دهد و پاسخهای مستقیمتری را در پی داشته باشد. برخی مقامهای انصارالله حتی از پایان یافتن مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک سخن گفتند؛ عبارتی که از نگاه تحلیلگران میتواند نشانه ورود بحران به مرحلهای تازه و خطرناک باشد. در این میان یک منبع ارشد یمنی نیز اعلام کرد که «شکستن محاصره فرودگاه صنعا برگشتناپذیر است» و تأکید کرد، نیروهای یمنی برای تمامی سناریوهای احتمالی آماده هستند. این اظهارات نشان میدهد که فرودگاه صنعا دیگر تنها یک زیرساخت حملونقل نیست بلکه به نمادی از حاکمیت، استقلال و تقابل ارادههای سیاسی در یمن تبدیل شده است. اما نگرانی اصلی فراتر از خود یمن است. کارشناسان منطقهای معتقدند هرگونه بازگشت درگیری میان عربستان و انصارالله میتواند، تبعاتی بسیار گستردهتر از مرزهای یمن داشته باشد. مهمترین نگرانی، امنیت تنگه بابالمندب است؛ گذرگاهی راهبردی که بخش مهمی از تجارت جهانی و انتقال انرژی از آن عبور میکند. در صورت گسترش تنشها، احتمال تهدید کشتیرانی بینالمللی و اختلال در عبور کشتیها از این آبراه حیاتی افزایش خواهد یافت. حمله به فرودگاه صنعا شاید در ظاهر یک عملیات محدود نظامی باشد اما پیامدهای آن میتواند بسیار فراتر از یک باند فرودگاه امتداد پیدا کند. اکنون این پرسش مطرح است که آیا منطقه در آستانه دور تازهای از رویارویی قرار گرفته یا هنوز فرصتی برای بازگشت به مسیر دیپلماسی باقی مانده است. این نگرانی زمانی جدیتر میشود که همزمان با بحران بابالمندب، تنشها در تنگه هرمز نیز ادامه دارد. بسیاری از تحلیلگران هشدار میدهند که بسته شدن یا ناامن شدن این دو گلوگاه دریایی میتواند، اقتصاد جهانی را با شوکی کمسابقه روبهرو کند. علاوه بر آن احتمال حملات متقابل به فرودگاهها، تأسیسات نفتی و زیرساختهای انرژی عربستان نیز سناریویی است که بار دیگر در محافل امنیتی مطرح شده است.
