توسط : محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ترامپ را تهدید کرد
محسن رضایی، نماینده رهبر انقلاب و دبیر شورای عالی امنیت ملی، در تازه‌ترین اظهارات خود درباره احتمال از سرگیری جنگ با آمریکا از تغییر راهبرد نظامی ایران و قرار گرفتن زیرساخت‌های اقتصادی و فناوری واشنگتن در منطقه در فهرست اهداف احتمالی خبر داد. او همزمان با تأکید بر ادامه مسیر دیپلماسی اعلام کرد، تهران پاسخ آمریکا به شروط هفت‌گانه خود را ناکافی می‌داند و تا زمان رفع ابهامات از ورود به مراحل بعدی مذاکرات خودداری خواهد کرد.
رضایی در گفت‌وگو با شبکه پرس‌تی‌وی با اشاره به هزینه‌های سنگین حضور آمریکا در غرب آسیا گفت زیرساخت‌هایی مانند کابل‌های ارتباطی، مراکز داده و مراکز هوش مصنوعی که ارزش مالی آنها به گفته او بیش از دو هزار میلیارد دلار است، می‌توانند در صورت وقوع جنگ در تیررس ایران قرار گیرند. او با بیان اینکه این تأسیسات به دلیل مصرف بالای انرژی از آمریکا و اروپا به منطقه منتقل شده‌اند، تأکید کرد تهران در مراحل قبلی درگیری، تمام ظرفیت‌های خود را به میدان نیاورده است. به گفته دبیر شورای عالی امنیت ملی، ایران در صورت وقوع درگیری جدید با برنامه‌ای گسترده‌تر با طرف مقابل مواجه خواهد شد. رضایی همچنین حمله آمریکا به ایران را یکی از «احمقانه‌ترین جنگ‌های تاریخ بشر» توصیف کرد و مدعی شد، دشمنان ایران بار دیگر در برابر ملت این کشور ناچار به عقب‌نشینی خواهند شد.
اهرم فشار تهران
تنگه هرمز همچنان یکی از محورهای اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن است. رضایی در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره باز بودن این آبراه راهبردی گفت، واشنگتن در حال قاچاق است اما کنترل تنگه هرمز در اختیار ایران قرار دارد و تهران آن را مدیریت می‌کند.
این اظهارات نشان می‌دهد که از نگاه مقام‌های ایرانی، تنگه هرمز صرفاً یک گذرگاه دریایی نیست بلکه اهرمی برای اعمال فشار در معادلات نظامی و دیپلماتیک به‌شمار می‌رود؛ اهرمی که بازگشت به شرایط عادی آن، در مواضع اعلام‌شده تهران، به چگونگی پاسخ آمریکا به مطالبات ایران گره خورده است.
دیپلماسی با قواعد تازه
رضایی با اشاره به سه دور مذاکره پیشین ایران و آمریکا گفت واشنگتن در هر سه مرحله، مذاکرات را نیمه‌تمام گذاشته و به ایران حمله کرده است. به گفته او همین تجربه باعث شده، تهران دیگر به الگوهای پیشین دیپلماسی بازنگردد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی با این حال تأکید کرد، ایران دیپلماسی را کنار نگذاشته بلکه شیوه آن را تغییر داده است. او گفت آمریکا طی دو ماه گذشته از طریق سه میانجی، پاکستان، قطر و عراق، پیشنهادهایی را به تهران منتقل کرده و خواستار دریافت پیشنهادهای ایران شده است.
به گفته رضایی، تهران ۷ شرط خود را به طرف آمریکایی اعلام و تأکید کرده که بدون اجرای این شروط، نه تنگه هرمز برای آمریکا باز خواهد شد و نه مذاکره‌ای در کار خواهد بود.
او افزود واشنگتن به این مطالبات پاسخ داده اما تهران پاسخ دریافتی را کافی نمی‌داند. به گفته رضایی، برخی شروط پذیرفته شده‌اند اما همچنان ابهاماتی وجود دارد که باید برطرف شوند تا امکان آغاز مراحل بعدی فراهم شود.
در انتظار پاسخ نهایی
همزمان با اظهارات رضایی، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز از ادامه تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها خبر داد. او گفت تهران پس از پایان بررسی‌ها دیدگاه خود را به میانجی‌ها منتقل خواهد کرد. بقایی با اشاره به مواضع واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران، تناقض میان ادعای نابودی برنامه هسته‌ای کشور و ادامه طرح نگرانی‌ها درباره احتمال دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را مورد انتقاد قرار داد.
کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه نیز به شبکه العربی گفت، تهران در حال انجام آخرین اصلاحات در پاسخ به اظهارات آمریکا درباره طرح پیشنهادی خود است. این اظهارات از ادامه رایزنی‌ها حکایت دارد هرچند هنوز نشانه‌ای قطعی از پیشرفت مثبت و ملموس منتشر نشده است.
شروط سخت
در همین حال، سیمور هرش، روزنامه‌نگار تحقیقی آمریکایی، با استناد به آنچه منابع موثق آمریکایی و اسرائیلی خوانده از تحولات آرام اما مهم در مذاکرات محرمانه تهران و واشنگتن خبر داده است. به ادعای او، در محافل آمریکایی و اسرائیلی این ارزیابی وجود دارد که توافق احتمالی باید بر موضوع هسته‌ای ایران متمرکز باشد. هرش همچنین از سندی سخن گفته که براساس آن، هرگونه نظام جدید بازرسی هسته‌ای در ایران باید شامل سطحی بی‌سابقه از دسترسی و مداخله باشد؛ سطحی فراتر از پادمان‌های استاندارد بین‌المللی.
براساس آنچه او از این سند نقل کرده، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باید امکان دسترسی به تمام اطلاعات و مکان‌ها از‌جمله تأسیسات نظامی و غیرنظامی را داشته باشند و بتوانند ظرف ۲۴ ساعت از هر تأسیسات هسته‌ای بازدید کنند. هدف اعلام شده از چنین سازوکاری، جلوگیری از پاک‌سازی شواهد عنوان شده است.
موضوع ذخایر اورانیوم غنی شده ۶۰ درصد ایران نیز در این سند جایگاه ویژه‌ای دارد. براساس روایت هرش، اسرائیل خواستار رقیق‌سازی کامل این ذخایر یا انتقال آنها به خارج از ایران است. این مطالبات، در صورت صحت گزارش، نشان می‌دهد اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران تنها به سطح غنی‌سازی محدود نیست و دامنه بازرسی‌ها، دسترسی به تأسیسات و سرنوشت ذخایر اورانیوم نیز از گره‌های اصلی هر توافق احتمالی خواهد بود.
در مجموع، اظهارات مقام‌های ایرانی و گزارش هرش، تصویری از مذاکراتی ارائه می‌دهد که در آن، تهران بر تغییر قواعد تعامل با واشنگتن و رفع تحریم‌ها و مطالبات خود تأکید دارد، درحالی که خواسته‌های منتسب به آمریکا و اسرائیل بر محدودیت‌های گسترده‌تر هسته‌ای و نظارت‌های بی‌سابقه متمرکز است. در چنین شرایطی، مسیر دیپلماسی همچنان باز است اما فاصله میان خواسته‌های دو طرف و تهدیدهای نظامی متقابل، دستیابی به توافق را با ابهام‌های جدی روبه‌رو کرده است.
