توسط : تصویب بخش مهمی از لایحه جنایات بینالمللی در مجلس
گروه سیاسی: مجلس روز گذشته درحالی تشکیل جلسه داد که دستورکار اصلی آن بررسی لایحه «مقابله با جنایات بینالمللی» بود؛ لایحهای که با تصویب چند ماده یک گام دیگر به نهایی شدن نزدیک شد. در این نشست که بهصورت وبیناری و با حضور ۲۴۳ نماینده و به ریاست حمیدرضا حاجیبابایی تشکیل شد همزمان با بررسی لایحه، اختلافنظر بر سر نحوه اجرای آئیننامه داخلی مجلس و چگونگی ادای سوگند اعضای هیأترئیسه نیز فضای جلسه را تحتتأثیر قرار داد. دستور اصلی جلسه، ادامه بررسی لایحه یکفوریتی مقابله با جنایات بینالمللی بود؛ لایحهای که قرار است برای نخستینبار چارچوب مشخصی برای تعریف و مجازات چهار دسته از جرایم بینالمللی در نظام حقوقی ایران ایجاد کند. در این جلسه، نمایندگان با تصویب مواد ۲، ۴ و ۵ لایحه، گام مهمی در تعیین چارچوب حقوقی مقابله با جنایات بینالمللی برداشتند. در مقابل، ماده ۳ که به موضوع نسلزدایی اختصاص دارد برای بررسی بیشتر و رفع ابهامات به کمیسیون قضایی و حقوقی ارجاع شد. علاوه بر این ۷ فقره سوال نمایندگان از وزرای دولت نیز اعلام وصول و قرائت شد.
مصوبه نمایندگان، جنایات بینالمللی را در چهار عنوان «نسلزدایی»، «جنایت علیه بشریت»، «جنایت جنگی» و «جنایت تجاوز» تعریف میکند. در ادامه نیز مجلس مصادیق جنایت علیه بشریت را به تصویب رساند؛ فهرستی که از قتل عمدی، شکنجه، بردهداری، ناپدیدسازی اجباری و آپارتاید تا خشونتهای جنسی و حتی اعمال تحریمهای غیرقانونی منجر به آسیب گسترده به مردم را در بر میگیرد. نمایندگان همچنین با افزودن تبصرهای مقرر کردند، مرتکبان این جرایم در صورت شمول قصاص، حدود یا دیات، علاوه بر مجازاتهای قانون مجازات اسلامی به مجازاتهای پیشبینی شده در این قانون نیز محکوم شوند.
بخش دیگر مصوبات به جنایات جنگی اختصاص داشت؛ از حمله عمدی به غیرنظامیان، مراکز درمانی و امدادی و تأسیسات هستهای گرفته تا استفاده از سلاحهای ممنوعه، گروگانگیری، کوچ اجباری، تخریب گسترده اموال و گرسنه نگه داشتن غیرنظامیان بهعنوان شیوه جنگ. ماده ۵ لایحه، مجموعهای از این رفتارها را بهعنوان مصادیق جنایت جنگی در مخاصمات بینالمللی و غیربینالمللی شناسایی میکند.
در ادامه جلسه عباس گودرزی، سخنگوی هیأترئیسه مجلس، نسبت به حذف فرصت بیان دیدگاه موافق پس از طرح یک تذکر آئیننامهای اعتراض کرد و هشدار داد که تصمیمگیری بدون شنیدن استدلالهای موافق و مخالف به روند قانونگذاری آسیب میزند؛ بهویژه آنکه بخشی از نمایندگان به دلیل برگزاری وبیناری جلسه از امکانات کارشناسی مجلس فاصله دارند. حاجیبابایی نیز ضمن وارد دانستن این تذکر اعلام کرد که از ادامه همین جلسه، آئیننامه داخلی مجلس با دقت بیشتری اجرا خواهد شد تا از تکرار چنین مواردی جلوگیری شود. او البته تأکید کرد که تصمیمگیری نمایندگان تنها متکی به سخنان موافق یا مخالف نیست و گزارش کمیسیونهای تخصصی، نظرات مرکز پژوهشها و دیدگاههای دولت نیز در این فرآیند نقش دارد.
در بخش دیگری از جلسه، حمید رسایی درباره نحوه ادای سوگند اعضای هیأترئیسه مجلس تذکر داد و خواستار شفافسازی در این زمینه شد. حاجیبابایی اما در پاسخ توضیح داد که سوگند اعضای هیأترئیسه در همان جلسه وبیناری و در حضور نمایندگان انجام شده و از نظر آئیننامه داخلی، تشریفات قانونی آن بهطور کامل رعایت شده است.
