باز هم اما و اگر

نگاهی به بازی ایران و مصر و بدبیاری‌های پی‌درپی تیم ملی ایران که اگر این‌بار همه‌چیز بر وفق‌ مراد بود، روزی تاریخ‌ساز را تجربه کرده بودیم سازندگی به این موضوع پرداخته است

یکی از قدرتمندترین پیام‌هایی که در نمایشنامه معروف ژولیوس سزار، اثر نویسنده بزرگ ویلیام شکسپیر وجود دارد جایی است که کاسیوس، اشراف‌زاده رومی، خطاب به بروتوس می‌گوید؛ «تقصیر! بروتوس عزیز، در ستارگان ما نیست؛ در خودِ ماست که زیردست و فرمان‌بردار مانده‌ایم».
در پایان بازی ایران برابر مصر، بیشترین چیزی که از لابه‌لای کلمات سرمربی و بازیکنان تیم ملی شنیده می‌شد، شکایت از تقدیر و شانس بود اما واقعیت این است که مانع تیم ملی ایران نه سرنوشت یا طالع شوم که بی‌رحمی قانون بود. این اتفاق شاید در ادوار مختلف جام جهانی رخ می‌داد و به‌راحتی گل تیم ملی ایران توسط داور پذیرفته می‌شد. درست مانند اتفاقی که در بازی برابر بلژیک افتاد و گل مهدی طارمی تنها به‌خاطر چند سانتیمتر جلوتر بودن پایین‌تنه‌اش، آفساید اعلام شد. بعد از برگزاری سومین بازی مرحله گروهی برابر مصر، تیم ملی ایران با سه امتیاز از سه بازی باید منتظر بازی‌های بعدی بماند، هرچند تا زمانی‌که این متن منتشر می‌شود شاید تکلیف صعود ایران به مرحله بعدی مشخص شده باشد.

تساوی نگران‌کننده
تیم ملی ایران پس از تساوی یک-یک مقابل مصر، باید با اضطراب منتظر نتایج سایر گروه‌ها بماند تا مشخص شود آیا به مرحله حذفی جام جهانی صعود خواهد کرد یا خیر. دیداری که با مردود شدن گل دقیقه پایانی ایران به دلیل آفساید، پایانی تلخ و دراماتیک پیدا کرد. مصر که صعودش به مرحله یک‌شانزدهم نهایی قطعی شده بود، در همان پنج دقیقه ابتدایی با گل محمود صابر پیش افتاد. اما رامین رضائیان در دقیقه ۱۴ با ضربه‌ای از زاویه‌ای بسته، بازی را به تساوی کشاند و شروع پرهیجان مسابقه را رقم زد. پس از آن، از شدت هیجان بازی کاسته شد و مسابقه تا دقایق پایانی بیشتر به نبردی پراشتباه و فیزیکی تبدیل شد؛ تا اینکه در پایان، اتفاقاتی نفس‌گیر همه‌چیز را تغییر داد. ابتدا ایران روی صحنه‌ای که توسط داور، خطا روی دروازه‌بان اعلام شد، توسط مهدی طارمی که یک پنالتی را در نیمه اول از دست داده بود، تیر دروازه مصر را به‌ لرزه درآورد اما چند دقیقه بعد با گل شجاع خلیل‌زاده در دقیقه ۹۳ تصور کرد به پیروزی تاریخی و صعود رسیده است که بازبینی ویدئویی، این گل را به دلیل آفساید مردود اعلام کرد.
گزارشگر انگلیسی‌زبان این بازی، زمانی که گل شجاع به‌ثمر رسید، گفت: «این مهم‌ترین گل تاریخ فوتبال ایران است». و این حرف کاملاً درست بود. شجاع که در سال‌های اخیر آماج شدیدترین انتقادهای رسانه‌ای و برخوردها از سوی سکوها بوده، در حالی‌که بسیاری او را برای حضور در تیم ملی پیر می‌دانستند، می‌توانست خودش را جاودانه کند. اتفاقی که برای لحظاتی رخ داد. چهره خلیل‌زاده در لحظاتی که بعد از خوشحالی اولیه از آغوش هم‌تیمی‌هایش درآمده بود، میزان انرژی و شادی او را به‌خوبی نشان می‌داد اما لحظه‌ای بعد شیمون مارسینیاک، داور مسابقه، گویی با یک سطل آب یخ، حس‌و‌حال او را کاملاً تغییر داد. مرد روی صحنه می‌گوید: «ترجیح می‌دهم خوش‌شانس باشم تا خوب» و این درست صحنه‌ای است که توپ به تور برخورد می‌کند و در زمان دراماتیک فیلم ناگهان میان دو طرف زمین معلق می‌شود.
این توپ نشانه شانس است و در هر طرف زمین که فرود، بیاید سرنوشت متفاوتی را برای بازی رقم می‌زند. درواقع این اتفاقی است که برای شجاع در آن لحظات پایانی رخ داد. درواقع گاهی همه‌چیز در زندگی به یک مو بند است و یک لحظه یا ثانیه می‌‎تواند سرنوشت آدمی را تغییر بدهد. شجاع می‌توانست در این روزهای پرفشار نامش را به‌عنوان زننده مهم‌ترین گل تاریخ فوتبال ایران ثبت کند؛ اتفاقی که تنها به‌خاطر چند سانتیمتر جلوتر بودن کفش‌اش و بی‌رحمی قانون فوتبال، مردود اعلام شد. اما در روزی که شجاع شانس نداشت و علیرضا بیرانوند دروازه‌اش برابر مصر باز شد، این رامین رضائیان بود که باز هم بهترین بازیکن لقب گرفت. او یک گل برای تیم ملی ایران زد تا با ۲ گل پر‌افتخارترین بازیکن تاریخ تیم ملی در جام‌های جهانی لقب بگیرد.

چه خواهد شد؟
تیم ملی ایران امیدواری زیادی برای صعود دارد و البته صعود ایران به مرحله بعدی برای اولین‌بار در تاریخ به سه بازی گروه‌های مختلف بستگی دارد.
بازی تیم‌های کرواسی و غنا، جمهوری کنگو و ازبکستان، ازبکستان و اتریش نقش مستقیم در صعود ایران به مرحله بعدی دارند و هرکدام از این بازی‌‎ها می‌تواند سرنوشت تیم ملی را تعیین کنند.
براساس قوانین جام جهانی ۲۰۲۶ دو تیم برتر هر گروه به همراه ۸ تیم سوم برتر گروه‌های دوازده‌گانه به مرحله بعدی صعود می‌کنند و تیم ملی ایران در صورتی‌که کرواسی مقابل غنا شکست بخورد، آن‌وقت تیم ملی ایران به مرحله بعدی صعود خواهد کرد.
در دیگر بازی، کنگو که یک امتیازی است، به‌مصاف ازبکستان می‌رود و در صورتی‌که این تیم نتواند ازبکستان را شکست بدهد، تیم ایران صعود خواهد کرد. در بازی اتریش برابر الجزایر، مساوی کاملاً به ضرر تیم ملی ایران خواهد بود، چرا‌که هر دو تیم اتریش و الجزایر در صورت مساوی چهار امتیازی خواهند شد. اگر یکی از دو تیم در این بازی برنده شوند، آن‌وقت با توجه به تفاضل گل منفی این تیم، تیم ملی ایران صعود خواهد کرد.
تیم ملی ایران در صورتی که به‌عنوان تیم سوم گروهش به مرحله بعدی صعود کند، باید به‌مصاف تیم ملی سوئیس برود. سوئیس در گروه B مسابقات که کانادا میزبان، بوسنی‌و‌هرزگوین و قطر حضور داشتند، با ۷ امتیاز از سه بازی در صدر جدول قرار گرفت.
این نشان می‌دهد که تیم ملی ایران با وجود آنکه سوئیس در این دوره یک تیم قوی نشان داده اما بازهم نسبت به برخی قرعه‌های مرحله یک‌شانزدهم شانس بیشتری برای صعود به مرحله یک‌هشتم نهایی دارد.

مرد روزهای سخت
حالا دیگر می‌توان به رامین رضائیان، لقب مرد روزهای سخت ایران در جام جهانی را داد. سردبیر یواس‌تودی بعد از این بازی در وصف این مدافع تیم ملی ایران نوشت: «هر زمان که تیم ملی ایران بیش از هر زمان دیگری به درخشش یک بازیکن نیاز داشته، رامین رضائیان بهترین فوتبالش را به‌نمایش گذاشته است». تیم ملی ایران در بازی برابر مصر خیلی‌زود و در همان دقایق ابتدایی با گل محمود صابر غافلگیر شد. کمی بعد بود که طارمی با زرنگی یک پنالتی از حریف گرفت اما این موقعیت طلایی را خودش از دست داد. در این شرایط سخت روحی رضائیان که یک مدافع است، دوباره دست به کار شد. پس از یک مهار دیگر از سوی دروازه‌بان مصر، توپ مقابل رضائیان قرار گرفت و او با آرامش ضربه‌ای دقیق به تور دروازه دوخت تا بازی را یک-یک مساوی کند. این دومین گل او در جام جهانی ۲۰۲۶ بود. او نشان داد حالا ستاره‌ای است که در حساس‌ترین لحظات می‌درخشد. بازیکن ۳۶ ساله‌ای که برای مدتی حتی از تیم ملی کنار گذاشته شد و برای بازگشتش نیز انتقادهای زیادی وجود داشت اما عملکرد او در دو فصل اخیر در باشگاهش استقلال نیز طوری بود که قلعه‌نویی نتواند از نام او بگذرد و حالا رامین است که تیم را نجات می‌دهد.رضائیان بیش از یک دهه است که پیراهن تیم ملی را بر تن کرده و بارها عملکردی تعیین‌کننده داشته است. او در دیدار مقابل نیوزیلند نیز درخشید؛ جایی‌که نخستین گل ایران در جام جهانی را به‌ثمر رساند و به مسن‌ترین بازیکن آسیایی تاریخ جام جهانی تبدیل شد که موفق به گلزنی شده است. سپس، زمانی‌که ایران با نتیجه ۲ بر یک عقب بود، رضائیان با پاس گل خود محمد محبی را در موقعیت گل تساوی قرار داد و به نخستین بازیکن ایرانی تبدیل شد که در جام جهانی هم گل زده و هم پاس گل داده است. او در هر دو بازی نیز شادی گل منحصربه‌فردی انجام داد و خودش نیز بعد از بازی با نیوزیلند گفته بود که این شادی‌اش پیام خاصی را در خود دارد. این‌بار هم بعد از گلزنی برابر مصر، او پیراهنش را روی صورتش کشید تا یکی از جالب‌ترین خوشحالی‌های بعد از گل در جام جهانی ۲۰۲۶ رقم بخورد. رامین در حال حاضر یکی از باتجربه‌ترین بازیکنان تیم ملی ایران است و در دو جام جهانی قبلی نیز حضور داشته است. او در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر نیز در بازی جذاب تیم ملی برابر ولز گل زده بود. جام جهانی ۲۰۲۶ احتمالاً آخرین حضور نسل باتجربه فوتبال ایران، از‌جمله رضائیان، در این رقابت‌ها خواهد بود. اگر چنین باشد، او تاکنون پایانی درخور توجه برای دوران حضورش در بزرگ‌ترین صحنه فوتبال جهان رقم زده است.