توسط : آمریکا از عراق خارج شد
گروه بین‌الملل: پس از بیش از دو دهه حضور نظامی، آمریکا سرانجام آخرین نیروها و تجهیزات خود را از عراق خارج می‌کند؛ خروجی که روز چهارشنبه ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ با ترک پایگاه هوایی اربیل رقم می‌خورد و به مأموریت نظامی آمریکا و متحدانش در عراق پایان می‌دهد. پنتاگون اعلام کرده که با خروج آخرین نیروهای ائتلاف، عملیات ۱۲ ساله علیه داعش در عراق رسماً خاتمه می‌یابد؛ رویدادی که همزمان نقطه پایانی بر حضور نظامی مستقیم آمریکا در این کشور از زمان حمله سال ۲۰۰۳ محسوب می‌شود.
این خروج براساس جدول زمانی توافق شده میان واشنگتن و بغداد و در چارچوب طرح انتقالی «نیروی مشترک ائتلاف، عملیات عزم راسخ» انجام شده است. آمریکا و عراق اکنون در حال فاصله گرفتن از ساختار فرماندهی چندملیتی ائتلاف هستند؛ تغییری که مسیر روابط دو کشور را نیز دگرگون می‌کند. بر این اساس همکاری میان بغداد و واشنگتن از حضور و کمک‌های امنیتی مستقیم به سمت روابط دوجانبه در حوزه‌های دیپلماتیک و اقتصادی حرکت خواهد کرد. از این منظر، پایان حضور نظامی آمریکا هم نشانه افزایش توان نیروهای امنیتی عراق است و هم بازتابی از تغییر اولویت‌های راهبردی واشنگتن در خاورمیانه. اما خروج نیروهای آمریکایی به‌معنای پایان همه چالش‌های امنیتی عراق نیست. نیروهای نظامی و ضدتروریسم عراق طی یک دهه گذشته توانسته‌اند، ظرفیت خود را برای اجرای عملیات مستقل علیه بقایای داعش افزایش دهند. تشکیل تیپ‌های مشترک میان نیروهای فدرال و پیشمرگه‌های کرد نیز یکی از نمونه‌های افزایش هماهنگی میان ساختارهای امنیتی عراق بوده است. با این حال خروج کامل آمریکا برخی خلأهای مهم را بر جای می‌گذارد؛ از‌جمله در حوزه اطلاعات سیگنالی پیشرفته، پایش هوایی در ارتفاع بالا و لجستیک تخصصی.
بغداد برای جبران بخشی از این کمبودها به‌دنبال نوسازی توان دفاعی خود از طریق توافق با شرکای خارجی است و خرید سامانه‌های مدرن پدافند هوایی و فناوری‌های مرتبط با آن از کشورهایی مانند ترکیه و کره‌جنوبی را دنبال می‌کند.
در سطح سیاسی، پایان حضور آمریکا می‌تواند معادلات متفاوتی در مناطق مختلف عراق ایجاد کند. اقلیم کردستان، که طی سال‌های گذشته تا حد زیادی به تضمین‌های امنیتی غرب متکی بوده، اکنون با نگرانی‌های بیشتری درباره افزایش آسیب‌پذیری در برابر حملات فرامرزی، افزایش نفوذ نهادهای فدرال و اقدامات بازیگران غیردولتی روبه‌رو‌ست. در مقابل، ایران و گروه‌های مسلح شیعه همسو با آن، خروج آمریکا را تحولی مهم در موازنه قدرت می‌دانند؛ تغییری که می‌تواند، فضای بیشتری برای فعالیت سیاسی و اقتصادی آنها در عراق ایجاد کند.
علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، هفته گذشته مهلت جدید خلع‌سلاح را ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ اعلام کرد. طرح اصلاح شده شامل یک دوره ۹۰ روزه است که طی آن گروه‌های مسلح در ازای دریافت این تضمین که نیروهای آمریکایی آنها را هدف قرار ندهند از انجام فعالیت مسلحانه خودداری خواهند کرد. پس از آن، تحویل تدریجی سلاح‌ها آغاز می‌شود؛ فرآیندی که قرار است تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ تکمیل شود.
با این حال بعید است همه گروه‌های مسلح از این طرح پیروی کنند زیرا چندین گروه مسلح قدرتمند خلع‌سلاح را رد کرده یا شروطی مطرح کرده‌اند که می‌تواند این روند را به تأخیر بیندازد. مسئله‌ای که به دلیل حساسیت‌های سیاسی داخلی و احتمال بی‌ثباتی، پیچیدگی زیادی دارد.
اکنون ۳۰ سپتامبر برای بغداد فقط تاریخ خروج آخرین نیروهای آمریکایی نیست. مقام‌های عراقی این روز را «روز حاکمیت» نامیده‌اند؛ روزی که عراق وارد مرحله‌ای تازه از حاکمیت کامل ملی می‌شود. با این حال آینده این مرحله به توانایی بغداد در حفظ امنیت، مدیریت رقابت‌های منطقه‌ای بدون گرفتار شدن در سلطه خارجی و ایجاد ساختاری سیاسی وابسته است که بتواند به جامعه متنوع قومی و مذهبی عراق اطمینان دهد، حقوق و منافع همه گروه‌ها در آینده کشور محفوظ خواهد ماند.
