توسط : انتقاد بهزاد نبوی از تلاش تندروها برای تداوم وضعیت جنگی در کشور
گروه سیاسی: بهزاد نبوی، نایب‌رئیس مجلس ششم و از چهره‌های باسابقه جریان اصلاحات، در نشستی گفت‌وگومحور با حضور اعضای شورای مرکزی، شورای سیاسی، مسئولان ارکان اجرایی، نمایندگان شعب استانی و جمعی از اعضای حزب مجمع ایثارگران انقلاب اسلامی به بررسی شرایط سیاسی و چشم‌انداز آینده ایران پرداخت. او در این نشست ضمن تشریح محدودیت‌های موجود در ساختار تصمیم‌گیری کشور و دشواری‌های پیش روی دولت چهاردهم بر ضرورت ادامه دیپلماسی، تقویت هماهنگی میان نهادهای تصمیم‌گیر و پرهیز از تندروی تأکید کرد. نبوی در عین حال با بازخوانی تجربه انقلاب‌ها و پیامدهای تغییرات سیاسی شتاب‌زده، اصلاحات را راهی برای ایجاد تحول در کشور دانست.
نبوی در ابتدای سخنان خود با اشاره به کاهش نقش‌آفرینی جریان‌های سیاسی در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور، اظهار کرد که محدود شدن قدرت تأثیرگذاری تنها به اصلاح‌طلبان اختصاص ندارد و دولت نیز در بسیاری از تحولات و تصمیمات اساسی با محدودیت‌های جدی مواجه است. او پیچیدگی شرایط کنونی و دشواری پیش‌بینی تحولات سیاسی و نظامی را یادآور شد و گفت، رفتارهای متغیر دونالد ترامپ از یک‌سو و عملکرد جریان‌های تندرو در داخل کشور از سوی دیگر بر ابهام در چشم‌انداز آینده افزوده است.
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با انتقاد از عملکرد برخی جریان‌های تندرو داخلی، مدعی شد که این جریان‌ها به‌جای تلاش برای حل مشکلات کشور با اتخاذ مواضع تنش‌زا به استمرار وضعیت جنگی و بی‌ثباتی کمک می‌کنند. او این رویکرد را همسو با اهداف اسرائیل دانست و هشدار داد که تداوم چنین وضعیتی می‌تواند، فرصت‌های کاهش تنش و حل‌وفصل مسائل کشور را محدودتر کند. نبوی با اشاره به پیامدهای اقتصادی شرایط موجود ازجمله تورم، بیکاری، از دست رفتن فرصت‌های شغلی و گسترش آسیب‌های اجتماعی، تأکید کرد که نباید مسائل کشور را صرفاً از منظر رقابت‌های سیاسی یا میزان خسارت وارد شده به طرف مقابل ارزیابی کرد. او گفت: «ممکن است افزایش قیمت نفت یا شکست حزب ترامپ در انتخابات به آمریکا لطمه بزند اما برای ما مسئله، هست و نیست کشور است؛ مسئله فقط خسارت دیدن نیست بلکه بود و نبود کشور مطرح است».
محدودیت‌های تصمیم‌گیری و دشواری دولت
نبوی در ادامه اظهار کرد که رئیس‌جمهور پیش از سفر به نیویورک از فراهم نشدن امکان تبادل‌نظر با رهبری درباره این سفر مهم سخن گفته بود؛ موضوعی که به اعتقاد نبوی، بخشی از پیچیدگی‌های سازوکار تصمیم‌گیری کشور را نشان می‌دهد. او تأکید کرد که در شرایط بحرانی، هماهنگی میان نهادهای اصلی تصمیم‌گیر و برخورداری مسئولان اجرایی از اختیارات متناسب با مسئولیت‌هایشان اهمیتی دوچندان دارد. این تحلیلگر سیاسی، افزایش هماهنگی میان سران سه قوه را از ظرفیت‌های موجود برای مدیریت شرایط دشوار کشور دانست و گفت روابط میان رئیس‌جمهور، رئیس مجلس و رئیس قوه قضائیه در مقایسه با دوره‌های گذشته نزدیک‌تر شده است. او همچنین گفت که نمی‌توان مناسبات دولت و نیروهای مسلح را بر مبنای تقابل کامل یا اختلاف‌نظر فراگیر تحلیل کرد؛ چراکه در بسیاری از موضوعات میان مسئولان اجرایی و فرماندهان ارشد نظامی هماهنگی وجود دارد.
نبوی در ادامه با اشاره به انتظارات اصلاح‌طلبان از دولت چهاردهم و مطالبات جامعه درباره تحقق وعده‌های انتخاباتی اظهار کرد که برای ارزیابی عملکرد رئیس‌جمهور باید شرایط واقعی اداره کشور، اختیارات قانونی و عملی دولت و محدودیت‌های ناشی از وضعیت جنگی و بحران‌های اقتصادی را نیز در نظر گرفت. او یادآور شد که پزشکیان در جریان نشست‌های انتخاباتی خود با جبهه اصلاحات، صراحتاً خود را اصلاح‌طلب معرفی نکرده بود؛ بنابراین نسبت سیاسی او با این جریان و میزان مسئولیت‌پذیری‌اش در قبال مطالبات اصلاح‌طلبان باید با توجه به مواضع و تعهدات واقعی او ارزیابی شود.
نایب‌رئیس مجلس ششم با بیان اینکه دولت چهاردهم در شرایطی بسیار دشوار فعالیت می‌کند، گفت: «به نظر من پزشکیان شرایط بسیار دشواری دارد؛ شرایطی که هیچ دولتی از ابتدای انقلاب تاکنون با آن مواجه نبوده است». او با اشاره به یکی از دیدارهای خود با رئیس‌جمهور از نگرانی عمیقش نسبت به وضعیت دولت سخن گفت و تأکید کرد که نمی‌توان بدون در نظر گرفتن محدودیت‌های ساختاری و شرایط بحرانی کشور، تمامی مشکلات را صرفاً به عمل نکردن رئیس‌جمهور به وعده‌هایش نسبت داد.
نیروهای مسلح و ضرورت ادامه دیپلماسی
این فعال سیاسی اصلاح‌طلب در بررسی نقش نیروهای مسلح در تحولات کشور بر ضرورت تفکیک جایگاه و عملکرد نهادهای دفاعی از مواضع جریان‌های سیاسی تندرو تأکید کرد و گفت: «من معتقد نیستم که همه سپاه یکدست است یا همه نیروهای مسلح با جبهه پایداری همسو هستند». نبوی با اشاره به نقش فرماندهان نظامی در بررسی توافقات و تصمیمات امنیتی کشور، اظهار کرد که در برخی موارد، فرماندهان ارشد سپاه و ارتش از تصمیماتی حمایت کرده‌اند که جریان‌های تندرو با آنها مخالفت داشته‌اند. او در این زمینه به بررسی یکی از تفاهم‌نامه‌های مهم در شورای عالی امنیت ملی اشاره کرد و به نقل از اطلاعاتی که دریافت کرده بود، گفت اکثریت اعضای شورا، ازجمله فرماندهان ارشد نظامی، با آن موافق بوده‌اند و تنها سعید جلیلی رأی مخالف داده است.
این چهره سیاسی همچنین با اشاره به برخی اقدامات نظامی پس از توافق مورد اشاره از وجود ابهام در منشأ و سازوکار صدور دستور برخی اقدامات سخن گفت و تأکید کرد که پیچیدگی این مناسبات، ضرورت پرهیز از تحلیل‌های ساده‌انگارانه درباره ساختار قدرت و تصمیم‌گیری در کشور را نشان می‌دهد. در عین حال، نبوی از عملکرد نیروهای مسلح در مقابله با حملات آمریکا و اسرائیل قدردانی کرد و توان دفاعی کشور را از ارکان اساسی حفظ امنیت و تمامیت ارضی ایران دانست. او تأکید کرد: «نیروهای مسلح ما در این مقابله خوب عمل کرده‌اند و نه می‌توان آنها را از میدان کنار گذاشت و نه اساساً چنین اقدامی به مصلحت کشور است».
به اعتقاد این سیاستمدار اصلاح‌طلب، حفظ توان دفاعی و پیگیری راه‌حل‌های سیاسی و دیپلماتیک دو ضرورت متعارض نیستند. از همین‌رو باید همزمان از ظرفیت نیروهای مسلح برای تأمین امنیت کشور و توان دستگاه دیپلماسی برای کاهش تنش‌ها و جلوگیری از گسترش درگیری‌ها بهره گرفت. نبوی با اشاره به پیچیدگی مناسبات سیاست خارجی و دشواری‌های مسیر مذاکرات، اظهار کرد که محدودیت اختیارات تصمیم‌گیری و ابهام در مواضع نهایی کشور می‌تواند از موانع جدی پیشرفت گفت‌وگوهای دیپلماتیک باشد. او در این زمینه گفت: «ما باید تمام تلاش خود را بکنیم که در کنار نیروهای مسلح، مذاکرات را ادامه دهیم و موافقت و همراهی آنان را نیز با این مذاکرات جلب کنیم».
این چهره برجسته اصلاح‌طلب با بیان اینکه به نظر می‌رسد پزشکیان توانسته است، ارتباط مناسبی با فرماندهان ارشد سپاه و ارتش برقرار کند، اظهار کرد که تقویت این هماهنگی می‌تواند به استمرار مسیر دیپلماسی و افزایش امکان دستیابی به راه‌حل‌های سیاسی کمک کند. او همچنین با اشاره به مواضع مقام‌های آمریکایی درباره ادامه تماس‌ها و مذاکرات، خاطرنشان کرد که حتی در صورت استمرار ارتباطات غیرمستقیم و استفاده از واسطه‌های دیپلماتیک، میزان اختیار مذاکره‌کنندگان و امکان جلب حمایت نهادهای تصمیم‌گیر از توافقات احتمالی از مسائل اساسی پیش روی سیاست خارجی کشور است.
نایب‌رئیس مجلس ششم افزود که انتظار دستیابی به تحولی ناگهانی و اساسی در مناسبات خارجی واقع‌بینانه نیست اما باید از هر فرصت ممکن برای کاهش تنش‌ها، استمرار گفت‌وگوها و جلوگیری از تشدید بحران استفاده کرد. او همچنین تأکید کرد که پیش‌بینی‌ناپذیری سیاست‌های دولت ترامپ نباید به کنار گذاشتن تلاش‌های دیپلماتیک منجر شود.
رایزنی سیاسی و نگرانی از نفوذ
نبوی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت افزایش نقش‌آفرینی شخصیت‌های سیاسی باسابقه و جریان‌های معتدل در مدیریت شرایط بحرانی کشور تأکید کرد و استمرار رایزنی میان چهره‌های مؤثر سیاسی و مسئولان عالی‌رتبه را اقدامی ضروری دانست. او با اشاره به تلاش‌ها برای انتقال دیدگاه‌ها و نگرانی‌های شخصیت‌های سیاسی به مسئولان کشور، اظهار کرد که محدودیت‌های موجود برای ارتباط مستقیم برخی چهره‌ها با سطوح عالی حاکمیت نباید تلاش‌ها برای تأثیرگذاری بر تصمیمات کلان را متوقف کند. به گفته نبوی، حتی در صورت دشواری برقراری ارتباطات مستقیم، می‌توان از گفت‌وگوهای غیرمستقیم و رایزنی با مسئولان اجرایی برای انتقال دیدگاه‌های کارشناسی و سیاسی بهره گرفت.
این فعال سیاسی تصریح کرد: «باز هم باید پیگیری شود، دیدارها ادامه پیدا کند و جلسات با رئیس‌جمهور و مسئولان کشور استمرار داشته باشد». او همچنین بر ضرورت تداوم ارتباط و هم‌اندیشی میان شخصیت‌هایی همچون سیدمحمد خاتمی، حسن روحانی، محمدجواد ظریف و دیگر چهره‌های سیاسی تأثیرگذار تأکید کرد و گفت، پیشنهاد افزایش هماهنگی و رایزنی این شخصیت‌ها را در دیدارهای آینده خود پیگیری خواهد کرد.
نبوی در ادامه با اشاره به خطر نفوذ عوامل وابسته به اسرائیل در ساختارهای حساس کشور اظهار کرد که سال‌ها پیش نسبت به گسترش نفوذ در سطوح بالای حاکمیت هشدار داده بود و همچنان این موضوع را یکی از آسیب‌پذیری‌های جدی امنیت ملی می‌داند. او ترور فرماندهان نظامی، مسئولان ارشد و دانشمندان هسته‌ای در جریان درگیری‌های اخیر را از نشانه‌های جدی آسیب‌پذیری امنیتی و احتمال فعالیت شبکه‌های نفوذ در بخش‌هایی از ساختار کشور ارزیابی و تأکید کرد که شناسایی و مقابله با عوامل نفوذی در کنار تقویت توان دفاعی و امنیتی از ضرورت‌های اساسی حفظ امنیت ملی و جلوگیری از تکرار خسارت‌های سنگین انسانی و راهبردی است.
تجربه انقلاب‌ها و مسیر اصلاحات
نبوی در بخش دیگری از سخنان خود به بررسی نسبت میان تحولات انقلابی و اصلاحات تدریجی پرداخت. این چهره باسابقه سیاسی و انقلابی با اشاره به گفت‌وگوهای خود با فعالان سیاسی و نسل جوان پس از آزادی از زندان، اظهار کرد که همواره نسبت به پیامدهای انقلاب و خطرات ناشی از فروپاشی ساختارهای موجود هشدار داده است. او با مرور تجربه انقلاب‌های فرانسه، روسیه، ویتنام و الجزایر، گفت بسیاری از انقلاب‌ها اگرچه در براندازی نظام‌های پیشین موفق بوده‌اند، در ایجاد ساختارهای جدید و تحقق اهداف اولیه با دشواری‌های جدی مواجه شده‌اند.
نبوی در این زمینه گفت: «انقلاب‌ها تا جایی که نظام قبلی را از بین می‌برند، موفق‌اند اما وقتی می‌خواهند نظام جدیدی بر خرابه‌های نظام قبلی بسازند، کارشان دشوار می‌شود». او با تأکید بر اینکه ناکامی انقلاب‌ها لزوماً ناشی از فساد، سوءنیت یا فقدان آرمان‌خواهی انقلابیون نیست، توضیح داد که ساختن نهادهای جدید و اداره یک کشور به تجربه، دانش، مهارت و توانایی‌هایی نیاز دارد که صرفاً با انگیزه‌های انقلابی فراهم نمی‌شود. او همچنین تأکید کرد: «خراب کردن آسان است اما ساختن یک نظام جدید روی خرابه‌های نظام قبلی کار بسیار دشواری است».
این فعال سیاسی در ادامه با اشاره به ضرورت استمرار فعالیت مدنی و مطالبه‌گری جریان اصلاحات، اظهار کرد که جبهه اصلاحات و احزاب عضو آن برای برگزاری اجتماعات قانونی درخواست‌هایی ارائه کرده‌اند که برخی از آنها با مخالفت مواجه شده‌اند و برخی دیگر از جمله درخواست برگزاری نشست‌ها در فضاهای سرپوشیده همچنان در دست بررسی هستند.
نبوی با تأکید بر ضرورت توجه به هدف، مخاطب و نتایج عملی فعالیت‌های سیاسی و مدنی، خاطرنشان کرد که کنشگری اصلاح‌طلبانه باید با ارزیابی واقع‌بینانه شرایط کشور و بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و اجتماعی دنبال شود. او همچنین استفاده از ابزارهای سنجش افکار عمومی را یکی از راه‌های شناخت مطالبات جامعه دانست و گفت، رسانه‌ها و نهادهای مختلف می‌توانند با انجام نظرسنجی درباره موضوعات اساسی کشور، ازجمله مناسبات خارجی و مذاکرات، زمینه انعکاس دیدگاه‌های عمومی را فراهم کنند.
نبوی با اشاره به پیچیدگی شرایط سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشور، هشدار داد که تداوم تنش‌های خارجی، تشدید اختلافات داخلی و محدود شدن ظرفیت‌های تصمیم‌گیری می‌تواند مخاطرات جدی‌تری را متوجه آینده ایران کند. او در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ موجودیت و تمامیت ارضی کشور، تقویت توان دفاعی، استمرار دیپلماسی، افزایش هماهنگی میان نهادهای تصمیم‌گیر و گسترش رایزنی میان نیروهای سیاسی، خاطرنشان کرد که در شرایط کنونی باید از تمامی ظرفیت‌های موجود برای جلوگیری از تشدید بحران و حفظ منافع ملی بهره گرفت.
