توسط : رقابت نتانیاهو و زلنسکی برای تغییر معادلات جنگ
کاخ سفید روز سهشنبه میزبان ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین و بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل بود. دیدار این دو پشت درهای بسته و بدون حضور خبرنگاران برگزار شد. یک مقام کاخ سفید اعلام کرد که ترامپ در دیدار با نتانیاهو درباره جنگ علیه ایران، پیشرفت مذاکرات با لبنان و تلاشها برای گسترش توافق سازش با اسرائیل موسوم به توافق ابراهیم گفتوگو کرد.
ایران؛ محور اصلی دیدار ترامپ و نتانیاهو
ترامپ روز دوشنبه به وقت محلی در گفتوگو با خبرنگاران گفت که او و نتانیاهو درباره ایران بهطور کامل و صددرصد همنظر نیستند اما با یکدیگر همسو هستند. رئیسجمهور آمریکا اظهار کرد که نتانیاهو میخواهد، موضوع «کوه کلنگ» در ایران را مطرح کند زیرا میخواهد او همچنان درگیر این موضوع بماند. تلاش نتانیاهو این است که اینگونه القا کند که ایران در حال تقویت تأسیسات هستهای خود در سایت کوه کلنگ است و درباره تمایل خود به ادامه مذاکرات صلح دروغ میگوید. با این حال ترامپ در ادامه مصاحبه با فاکس نیوز گفت که نیازی ندارد، نتانیاهو اطلاعات مربوط به این سایت هستهای ایران را به او بگوید. رئیسجمهور آمریکا همچنین از این موضوع که نتانیاهو بهصورت علنی درباره «فعالیتهای ساختوساز ایران در این سایت» صحبت میکند، ابراز نارضایتی کرد و گفت «چرا نمیتوانی فقط به خودم بگویی؟ چرا باید به همه دنیا اعلام کنی؟» در همین حال نیویورک تایمز نوشت که پرونده ایران در صدر دستورکار قرار خواهد داشت اما اولویتهای دو طرف دیگر به اندازه ابتدای جنگ با یکدیگر همخوانی ندارد. از یک سو نتانیاهو بر گسترش عملیات نظامی و جلوگیری از هرگونه توافقی که موقعیت ایران را تثبیت کند، فشار میآورد و از سوی دیگر به نظر میرسد، ترامپ بیشتر به بازگرداندن تهران به میز مذاکره و تضمین از سرگیری تردد دریایی در تنگه هرمز علاقهمند است چراکه جنگ به یک بار سیاسی و نظامی برای دولت او تبدیل شده است. به گفته کارشناسان، مسئله «تغییر رژیم» در ایران یکی از مهمترین نقاط اختلاف میان ترامپ و نتانیاهو است. این نخستین دیدار نتانیاهو با ترامپ از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بود؛ جنگی که با حملات هوایی به تهران در ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ آغاز شد. این سفر همچنین در شرایطی انجام میشود که حملات و بازداشتهای ارتش اسرائیل در کرانه باختری اشغالی افزایش یافته و تنها سه ماه تا انتخابات اسرائیل باقی مانده است. نتانیاهو در دوران ریاستجمهوری ترامپ بیش از هر رئیسجمهور آمریکایی دیگری به کاخ سفید سفر کرده است. تحلیلگران سیاسی معتقدند او در این سفر به دنبال جلب حمایت ترامپ برای پیروزی در انتخابات پیش رو بود.
گزارش زلنسکی
زلنسکی رئیسجمهور اوکراین درخصوص دیدار با ترامپ تصریح کرد: در مورد مجوزهای تولید موشکهای رهگیر پاتریوت و چندین ایده دیگر که میتوانند کمککننده باشند، گفتوگو کردیم. زلنسکی با انتشار تصویری از دیدار با ترامپ در کاخ سفید نوشت: ما جلسه خوبی با رئیسجمهور ترامپ در دفتر بیضی داشتیم. من و رئیسجمهور در مورد مجوزهای تولید موشکهای رهگیر پاتریوت و چندین ایده دیگر که میتوانند کمککننده باشند، گفتوگو کردیم. ما همچنین درباره دیپلماسی صحبت کردیم؛ مهم است که روند دیپلماتیک دوباره فعال شود. تیمهای ما جزئیات ارتباطات بعدی خود را هماهنگ خواهند کرد. سفر زلنسکی نشان داد که اوکراین با کمبود تسلیحات و سامانههای دفاع هوایی مواجه است که روسیه حملات خود را تشدید کرده و کییف همچنان برای حفظ برتری دفاعی به حمایت آمریکا نیاز دارد. هرچند ترامپ وعده داده، مجوز تولید داخلی موشکهای رهگیر پاتریوت را در اختیار اوکراین قرار میدهد اما همزمان نگرانیهایی در داخل پنتاگون درباره کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا وجود دارد؛ مسئلهای که میتواند بر میزان کمکهای آینده واشنگتن به کییف اثر بگذارد. زلنسکی درحالی با ترامپ دیدار کرد که موضوع حمله اوکراین به کشتی ایرانی در دریای خزر نیز به یک موضوع چالشبرانگیز در روابط تهران- کییف تبدیل شده است و درهم تنیدگی مسائل مهم بینالمللی را به خوبی نشان میدهد.
دورنمای آینده
مجموع این تحولات نشان میدهد، کاخ سفید اکنون در نقطه تلاقی سه بحران بزرگ جهانی قرار گرفته است؛ بحران اوکراین، آینده امنیت خاورمیانه و مدیریت پرونده ایران. بحرانهایی که رئیسجمهور آمریکا، نتوانسته دستاوردی برای خود کسب کند. در این بین نتانیاهو و زلنسکی هر دو میدانند که تصمیمهای ترامپ میتواند، موازنه قدرت را در جبهههای جنگ تغییر دهد اما محدودیت منابع، فشارهای داخلی و تلاش دولت آمریکا برای جلوگیری از گسترش همزمان چند درگیری، قدرت مانور رئیسجمهور آمریکا را نیز کاهش داده است.
