توسط : هما میرافشار ترانهسرای سرشناس موسیقی ایران درگذشت
روز گذشته هما میرافشار، ترانهسرا و شاعر سرشناس ایرانی در سن ۸۹ سالگی درگذشت. او یکی از پرکارترین ترانهسرایان موسیقی پاپ ایران طی نزدیک به ۶دهه بود و با بخش مهمی از سرشناسترین خوانندگان همکاری کرد. میرافشار مدتی بود که به بیماری آلزایمر دچار شده بود.
درباره هما میرافشار گفته میشود که بیش از ۶۰۰ ترانه سروده است اما در ویکیپدیای او چیزی نزدیک به ۲۶۰ ترانه وجود دارد که برای خوانندگانی چون کوروس سرهنگزاده، داریوش اقبالی، اکبر گلپایگانی، معین و… سروده است. با این وجود، سه مجموعه شعر منتشر شده از او با نزدیک به هزار قطعه شعر باعث شده که نام او در میان پرکارترین ترانهسرایان تاریخ موسیقی ایران دیده شود.
هرچند سرودههای او از جنس ترانههای عمیقی که از دهه ۴۰ و ۵۰ و با ترانهسرایانی چون ایرج جنتیعطایی، شهیار قنبری و اردلان سرافراز نبود اما بخش مهمی از ترانههای شاد و خاطرهانگیزی که در دهههای گذشته از راههای مختلف بهدست علاقهمندان به این نوع موسیقی رسید، از کارهای هما میرافشار است. هرچند در میان آثاری که او سرود کارهایی چون «گلپونههای وحشی دشت امیدم» که ایرج بسطامی و اکبر گلپایگانی اجرا کردند نیز وجود دارد که در زمره پرطرفدارترین و محبوبترین کارهای موسیقی کلاسیک ایرانی بهحساب میآید.
با این حال او را در زمره اولین ترانهسرایانی باید قرار داد که توانستند، کلام و دنیای زنانه را وارد ترانههای موسیقی پاپ ایرانی بکنند. ترانههایی که تا پیش از آن دنیای مردانهای را روایت میکردند با حضور کسانی چون او حالا روایت زنانهای بهخصوص از قصههای عاشقانه را در خود داشتند.
او متولد اسفند سال ۱۳۱۵ در شهر تهران بود و ابتدا سعی داشت که موسیقیدان شود اما به مرور بعد از آموزشهای موسیقی به سمت ادبیات رفت و در این رشته از دانشگاه فارغالتحصیل شد. او کارش را در اواخر دهه چهل آغاز کرد، اما در دهه ۵۰ بود که توانست در جامعه موسیقی ایرانی شناخته شود. شهرت او ابتدا بهواسطه سرودههایش برای خوانندههایی چون حمیرا و اکبر گلپایگانی بود که باعث شد در برنامه پرطرفدار و پرمخاطب رادیو (گلها) نامش شنیده شود. گلها برنامهای رادیویی بود که به مدت بیش از ۲۰ سال پخش مداوم از رادیو، منجر به شناخته شدن بسیاری از خوانندهها، نوازندهها و ترانهسرایان شد. ترانههای میرافشار آنقدر با فضای گلها جور بود که وقتی الهه، ترانه «رفته» را اجرا کرد، بسیاری آن را به اشتباه به ترانهسرای نامدار معینیکرمانشاهی نسبت دادند.
ترانههای ویژه
هما میرافشار برای خوانندگان زیادی ترانه سروده است اما تعداد ترانههایش برای ابی و داریوش با آنچه برای ستار، معین و حمیرا سروده قابل مقایسه نیست. این بیشتر سبک و سیاق کاری این ترانهسرا را نشان میدهد. او در دهه پنجاه با ترانههایی مناسب برنامه گلها و خوانندگانی چون اکبر گلپایگانی و حمیرا آغاز کرد، اما هرچه گذشت پرمخاطبترین ترانههای او در آهنگهایی بهکار رفتند که تم شش و هشت داشته و فضایی شاد را میساختند. مثلاً آهنگ «یکی بهدادم برسه» ساخته حسن شماعیزاده که خودش آن را نیز خوانده است، یکی از پرتکرارترین آهنگهای مجالس شادی در دهههای ۶۰ و ۷۰ بوده است. یا آهنگهایی مثل «دنیا دنیا» از حمیرا، «لعبت» از شاهرخ، «حلقه طلا» و «صبحت بخیر عزیزم» از معین یا «دوستت دارم» داوود بهبودی که در زمره محبوبترین آهنگهایی هستند که از ترانههای هما میرافشار ساخته شدهاند نیز آهنگهایی با فضای نسبتاً شاد، شش و هشت و ریتمیک هستند. میرافشار در سالهای گذشته مجموعه فعالیتهای خود در زمینه شعر و ترانه را در چهار کتاب به نامهای «گلپونهها» و «آلالهها» و «گلپونهها ۲» و «۳۲۵۲ بیوگرافی» منتشر کرد. مجموعههایی که بیش از هزار سروده او در آنها منتشر شدند. او اولین کتابش «گلپونهها» را در سال ۱۳۵۲ منتشر کرد. او بعداً گلپونهها ۲ را نیز در ادامه همین کتاب منتشر کرد. در سال ۱۳۸۰ او کتاب دیگری بهنام «آلاله» را که این نیز مجموعهای از سرودههایش بود، به چاپ رساند. میرافشار که یکی از پرکارترین ترانهسرایان ایران پیش از انقلاب بود، پس از مهاجرت نیز همین روند را ادامه داد و بخش مهمی از کارنامه پربار کاریاش در این مقطع زمانی حدود ۴۵ سال رقم خورد. شاید هما میرافشار بهخاطر ترانههای شاد و بعضاً سرخوش و آسانش، بیش از ترانههای عمیقترش شناخته میشود اما همین آهنگهای شاد بخشی از حافظهجمعی و تاریخی ایرانیانی هستند که طی دههها با موسیقیهایی که اشعار او را در خود داشتند، زندگی کردهاند. شاید محبوبترین ترانههای میرافشار در میان بهترین و فاخرترین سرودهها برای موسیقی نباشد اما بسیاری از آنها در ذهن و خاطره علاقهمندان به موسیقی فارسی حک شده و بهراحتی در میهمانیها و حتی کوچه و خیابان زمزمه میشوند.
