توسط : با اعلام توافق بین ایران و آمریکا، قیمت ارز کاهش یافت
بازار ارز در روزهای اخیر تحتتأثیر اخبار مثبت سیاسی و انتشار خبر امضای توافق میان ایران و آمریکا وارد فاز نزولی شده است. قیمت دلار که پیش از این در سطوح بالاتری معامله میشد با افزایش خوشبینی معاملهگران نسبت به کاهش تنشهای سیاسی و احتمال گشایش در روابط خارجی با افت محسوسی مواجه شد. با این حال بررسی رفتار بازار و دیدگاه بخشی از تحلیلگران نشان میدهد که کاهش اخیر قیمتها بیش از آنکه ناشی از تغییر بنیادین در متغیرهای اقتصادی باشد، ریشه در انتظارات کوتاهمدت و واکنش هیجانی فعالان بازار دارد. به عقیده ناظران، بازار ارز در حال حاضر تحتتأثیر خوشبینی ناشی از توافق وارد مسیر نزولی شده است اما پایداری این روند به عوامل متعددی وابسته خواهد بود. اگرچه کاهش نرخ دلار در کوتاهمدت قابل انتظار است اما تداوم آن در سطوح پایینتر، نیازمند تغییرات عمیقتر در ساختار اقتصادی و روابط خارجی کشور خواهد بود؛ موضوعی که هنوز نمیتوان درباره تحقق آن با قطعیت سخن گفت. آنچه تاکنون رخ داده بیشتر در حد یک تفاهم سیاسی ارزیابی میشود و هنوز نمیتوان از وقوع تحولاتی سخن گفت که به شکل مستقیم و پایدار ساختار اقتصاد ایران را تغییر دهد. به همین دلیل بخشی از فعالان بازار معتقدند، وزن روانی اخبار توافق در کوتاهمدت بسیار بیشتر از آثار واقعی اقتصادی آن بوده است. همین مسئله باعث شده، بازار ارز با سرعت به اخبار واکنش نشان دهد و بخشی از انتظارات تورمی در کوتاهمدت تخلیه شود. کاهش نرخ دلار در روزهای گذشته در شرایطی رخ داده که معاملهگران در حال بازنگری سناریوهای پیش روی اقتصاد ایران هستند. از یکسو احتمال گسترش مذاکرات و دستیابی به توافقات جامعتر میتواند، زمینه کاهش بیشتر ریسکهای سیاسی را فراهم کند و از سوی دیگر تردیدها درباره پایداری توافق و نحوه اجرای آن همچنان پابرجاست. همین دوگانگی موجب شده بسیاری از فعالان بازار نسبت به آینده نرخ ارز محتاط باشند. در میان سناریوهای مطرح شده، بدبینانهترین برآوردها از امکان کاهش نرخ دلار تا محدوده ۱۵۵ هزار تومان حکایت دارد که تحقق آن نیازمند تداوم فضای مثبت سیاسی و تقویت انتظارات نسبت به آینده روابط خارجی است. با این حال برخی تحلیلگران معتقدند، سناریوی محتملتر تثبیت نرخ ارز در محدودههای بالاتر و نزدیک به ۱۶۵ هزار تومان خواهد بود. به اعتقاد آنها حتی در صورت تداوم روند مذاکرات، عوامل بنیادی اقتصاد ایران اجازه کاهش پایدار و عمیق نرخ ارز را نمیدهد. مهمترین استدلال در این زمینه به مشکلات ساختاری اقتصاد ایران بازمیگردد. نیاز مستمر اقتصاد به ارز، روند رشد نقدینگی، کسریهای مزمن مالی و سایر چالشهای اقتصادی ازجمله عواملی هستند که در بلندمدت همچنان از نرخ ارز حمایت میکنند. به همین دلیل برخی تحلیلگران بر این باورند که کاهش اخیر قیمت دلار را باید بیشتر بهعنوان یک اصلاح ناشی از تغییر انتظارات تلقی کرد تا آغاز یک روند نزولی بلندمدت. در همین حال توصیه غالب به معاملهگران پرهیز از تصمیمهای هیجانی است. هنوز مشخص نیست که توافق موجود تا چه اندازه پایدار خواهد بود و آیا به توافقات گستردهتر و عملیاتی منجر میشود یا خیر. در نتیجه بخشی از فعالان بازار معتقدند، فروش شتابزده داراییها در شرایط فعلی میتواند با ریسک همراه باشد زیرا در صورت تغییر فضای سیاسی یا بروز موانع جدید در مسیر مذاکرات، امکان بازگشت قیمتها وجود دارد. از سوی دیگر، تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که بازار ارز در نیمه دوم سال معمولاً با افزایش تحرکات قیمتی مواجه میشود. هرچند شرایط کنونی تفاوتهایی با دورههای پیشین دارد اما همچنان این احتمال مطرح است که با نزدیک شدن به ماههای پایانی سال، متغیرهای اقتصادی بار دیگر نقش پررنگتری در تعیین مسیر نرخ ارز ایفا کنند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند برای ارزیابی دقیقتر آینده بازار ارز باید منتظر روشنتر شدن ابعاد توافق، نحوه اجرای آن و تأثیر واقعی آن بر متغیرهای کلان اقتصادی ماند.
