توسط : ناکامی متحدان مسکو در انتخابات پارلمانی ارمنستان
گروه بینالملل: پیروزی حزب «پیمان مدنی» به رهبری نخستوزیر، نیکول پاشینیان، در انتخابات پارلمانی ارمنستان نقطهعطفی تعیینکننده برای منطقه قفقاز جنوبی بهشمار میرود؛ رخدادی که هم تابآوری دموکراتیک این کشور را تثبیت کرد و هم چرخش راهبردی ایروان به سوی غرب را رسمیت بخشید.
در همین راستا کمیسیون مرکزی انتخابات ارمنستان اطلاعات تمامی ۲۰۰۵ حوزه اخذ رأی را پردازش کرد. بر اساس آمار رسمی، نتایج به این شرح است: حزب «پیمان مدنی» ۴۹.۸۲ درصد (۷۲۷ هزار و ۸۲۷ رأی)، ائتلاف «ارمنستان قوی» ۲۳.۲۸ درصد (۳۴۰ هزار و ۸۸ رأی) و ائتلاف ملیگرای «ارمنستان» ۹.۹۳ درصد (۱۴۵ هزار و ۱۱۳ رأی) آرا را به دست آوردند.
حزب «ارمنستان شکوفا» اگرچه تا یک قدمی عبور از سد انتخاباتی پیش رفت اما در نهایت با کسب ۳.۹۹ درصد (۵۸ هزار و ۳۷۸ رأی) از ورود به پارلمان بازماند. سایر احزاب نیز موفق به نزدیک شدن به حد نصاب ۴ درصدی نشدند و در مجموع ۱۲.۹۸ درصد آرا را به خود اختصاص دادند. گفتنی است در این دوره، یک میلیون و ۴۷۶ هزار و ۹۱۶ نفر از شهروندان ارمنستانی، پای صندوقهای رأی رفتند.
به این ترتیب در توزیع نهایی کرسیهای مجمع ملی، تنها ۸۳.۰۳ درصد آرا (متعلق به احزاب و ائتلافهایی که از سد قانونی گذشتند) ملاک محاسبه قرار میگیرد. از این میزان سهم حزب حاکم حدود ۶۰ درصد، ائتلاف ارمنستان قوی ۲۸ درصد و ائتلاف ارمنستان ۱۲ درصد است. با توجه به اینکه پارلمان ارمنستان دارای ۱۰۵ کرسی است، این کرسیها به صورت تناسبی به شرح زیر توزیع خواهد شد: حزب پیمان مدنی: ۶۴ کرسی،ائتلاف ارمنستان قوی: ۲۹ کرسی و ائتلاف ارمنستان: ۱۲ کرسی.
با این ترکیب، روشن است که حزب «پیمان مدنی» اکثریت پارلمانی را برای ۵ سال آینده تضمین کرده و میتواند به تنهایی و بدون نیاز به ائتلاف، دولت جدید را تشکیل دهد.
نرخ مشارکت در این انتخابات ۵۹ درصد اعلام شد که افزایش چشمگیری را نسبت به انتخابات سال ۲۰۲۱ (با مشارکت ۴۹درصدی) نشان میدهد.
مهمترین عامل داخلی پیروزی حزب پیمان مدنی، فقدان یک جایگزین معتبر در میان اپوزیسیون پراکنده و چندپاره بود. پاشینیان که مهارت بالایی در ارتباطگیری سیاسی دارد، توانست، انتخابات را به انتخابی میان «ارمنستان واقعی» و آیندهنگر از یکسو و بازگشت به گذشتهای الیگارشیک و وابسته به روسیه از سوی دیگر تبدیل کند. رقبای اصلی او، ائتلاف «ارمنستان قدرتمند» به رهبری میلیاردر سامول کاراپتیان و ائتلاف «ارمنستان» به رهبری رئیسجمهور پیشین رابرت کوچاریان، کارزار انتخاباتی خود را بر نوستالژی تاریخی و احیای روابط نزدیک با مسکو بنا کرده بودند. با این حال، برای بخش قابلتوجهی از حدود ۵۹ درصد شرکتکنندگان در انتخابات، اپوزیسیون همچنان با نخبگان سنتی و نزدیک به کرملین پیوند خورده بود. افزون بر این، عملکرد مطلوب اقتصاد ارمنستان که رشد ۷.۲ درصدی تولید ناخالص داخلی را ثبت کرده بود، نارضایتیهای اقتصادی را تا حد زیادی مهار کرد و باعث شد رأیدهندگان مردد، دولت مستقر را بهترین تضمینکننده ثبات داخلی بدانند.
از منظر ژئوپلیتیکی، این انتخابات به عرصهای برای رقابت نفوذ قدرتهای خارجی تبدیل شد؛ رقابتی که ناظران بینالمللی آن را نمونهای آشکار و بیسابقه از مداخله روسیه توصیف کردند. کرملین که در پی جلوگیری از نزدیک شدن ایروان به اتحادیه اروپا و ایالات متحده بود، مجموعهای از ابزارهای جنگ ترکیبی را به کار گرفت؛ ازجمله عملیات تأثیرگذاری اطلاعاتی و اقدامات اقتصادی تنبیهی مانند ممنوعیت ناگهانی واردات برخی کالاهای ارمنستانی. با وجود این تلاشها، اکثریت جامعه ارمنستان فشارهای اقتصادی روسیه را نپذیرفتند؛ امری که نشاندهنده فروپاشی عمیق اعتماد عمومی به مسکو پس از ناتوانی این کشور در تضمین امنیت ارمنستان در جریان بحران قرهباغ در سال ۲۰۲۳ است.
پیروزی پاشینیان در واقع تأییدی بر سیاست او در تنوعبخشی به شرکای امنیتی، نزدیک شدن به بروکسل و پیشبرد ادغام منطقهای بود؛ سیاستی که شامل تلاش برای نهادینهسازی توافق صلح مورد حمایت غرب با جمهوری آذربایجان همچنین گشایش مرزهای بسته با ترکیه میشود. با وجود قاطعیت این پیروزی، مسیر سیاسی پیش روی پاشینیان همچنان با پیچیدگیهای ساختاری همراه است. از آنجا که حزب پیمان مدنی نتوانست اکثریت دوسوم لازم برای اصلاح قانون اساسی را به دست آورد، نخستوزیر اختیار یکجانبه برای اجرای اصلاحات گسترده قانون اساسی که آذربایجان آن را پیششرط ضروری برای امضای پیمان صلح نهایی میداند، در اختیار ندارد. برای عبور از این مانع، پاشینیان یا باید حمایت برخی نمایندگان اپوزیسیون را برای تصویب برگزاری همهپرسی جلب کند یا در آینده به برگزاری انتخابات زودهنگام هدفمند متوسل شود.
